Druckschrift 
Decretales : Mit der Glosse des Bernardus Parmensis und mit Additiones des Hieronymus Clarius
Seite
CLXIIIIr
Einzelbild herunterladen
 

De iurelurando

CLXIIII

Dem epiſcopo amelien̄. Iuramentū cōtra vtilitatemeccleſiaſticā p̄ſtitum non tenet.Icut nr̄is ē auribꝰ ītima Ntū eccīa tudertina vacāteipſiꝰ canonici: ⁊ ep̄s cū eis dumeſſet ī mīoribꝰ ordinibꝰ ꝯſtitutꝰiuramēta qͥdā ī dānū ep̄alis iuris fecerūt pͥuſqͣꝫ de pōtificꝭ electōi tractatꝰ aliqͥs hr̄et̉: ⁊ īfra.a Pro iuratōne incauta īponifecimꝰ ep̄o pnīam ꝯgruētē: ⁊ infra. Quia nō iuramēta ſꝫ ꝑiuria potiꝰ ſūt dicēda q̄ ꝯͣ vtilitatem eccleſiaſticā attētant̉. Mādamus qͣtenus ab ipſis canonicis inquiras ſuꝑ p̄miſſis diligētius veritatem: ⁊ ſi ea inuenerꝭb eſſe vera qd̓ in damnum ep̄alisiuris repereris taliter attentatū in ſtatū debitū appellationeremota reducas. I Dem. Non audit̉ mulier cōtra alienationē rei dotalis cui ſpōte cōſenſit ⁊ nō ꝯtrauenire iurauit.Um ꝯtingat interdū: ꝙAcōſtāte matrimonio mulieres alienationibꝰ ſuꝑ rebꝰ do

talibꝰ ⁊ donatōibꝰ ꝓpter nuptias ꝯſentiāt: ne vlteriꝰ ꝯtraueniant ꝓprio ſacr̄o firmādo ac ſoluto ꝓceſſu tꝑis matrimonio cōtrauenire nitant̉ vtruꝫ hoc eisliceat: a nobis. T. F. requi ſiuit Nos aūt. F. T. T. R. ꝙ et ſimulierū ꝯſenſus in talibꝰ nō videat̉ obligatoriꝰ ẜm legitimasd ſanctiones ne tali tn̄ p̄textu viācōtingat ꝑiurijs aꝑiri mulieresē ip̄e ſeruare debēt hmōi iuramēt ta ſine vi et dolo ſponte p̄ſtitascū in alteriꝰ p̄iudiciū nō redundent. nec obẜuata vergāt ī diſpēdiū ſalutis et̓ne. ¶Dem. Mouēs bellū īiuſtū ꝯpellit̉reſtituere q̄ ꝑ violentiā occupauit ⁊ eos abſoluere a quibus indebite iuramēta extorſit hoc pͥmo vſqꝫ ad. ꝟ. iuramētū ab inde vſqꝫ ad finē ẜm verū intellectū. h. d. Nō aſtringit̉ qͥs iuramēto adimplendū qd̓ iurauit ſiab alia ꝑte nō implet̉ cuius reſpectu p̄bitū eſt iuramentum.Icut ⁊ infra. Si ꝯſtiterit:b Ꝙ ꝙ p̄dictus. H. īiuſte bellū

ēIcut noſtris. Diuidit̉ in t̓res ꝑtes. In pͥma ponit iuramentū temerariū. In ſcd̓a ponit iurante: ibi. ꝓ iuratione: In tercia ꝯmittit inqͥrenda ⁊ retractāda. ibi: qꝛ. Ab.a Sicut nr̄is. incauta: ſic pꝫ ꝙ aliqͥs ī mortali pctō exiſtēsſi ꝓmotus fuerit nō remouet̉. sͣ. de tēp. or. ex ꝑte. ⁊. l. di. qͥcunqꝫ. ⁊ ep̄us qͥ cōmittitmortale pctm̄ non remouet̉ vt qui ſine cāvult renūciare. sͣ. derenū. niſi. et eſt ꝯͣ illd̓lxxxj. diſ. qn̄cūqꝫ. ⁊. c.p̄cedēti. ⁊. xxiiij. di. c.vlti. ⁊. l. diſ. ex penitētibꝰ. ⁊ ſic hmōi temeraria iuramēta nō repellunt a ꝓmotionenec a teſtimonio. sͣ. d̓teſt. intimauit. ⁊. c. cōſtitutꝭ. ⁊ sͣ. de teſt. co.c. vlt. vel dic ꝙ potiꝰꝯſulit̉ eccleſie ꝙͣ ꝑſone. sͣ. de or. cog. cū dilectus. Item in mortali pctō exiſtens admittit̉ ad accuſandūv. q. j. quidā. ⁊ hoc fuit ad declarādā innocentiā illius in famati ꝑ bellū occulte proiectum: ſꝫ iſti ſic ꝓmoti nō remouent̉ quiahmōi crimīa leuia ſt̓q̄ nō deijciūt ordinatos. lxviij. di. c. j. ꝓbus imponit̉ ſolūmopnīa ſaltē vniꝰ anni:vt. xxij. q. iiij. qͥ ſacr̄o.q̄ aūt crimīa inducātdepoſitionem ⁊ q̄ nōnotatū inuenies. sͣ. d̓tēp. or. ex tenore. ⁊. c.vl. ⁊. xv. q. vl. ī ſūma.b In damnū ep̄alis: ⁊ ſic ptꝫ ꝙ vacante eccleſta canonicinihil pn̄t diſponere de rebus ep̄atus in ipſiꝰ p̄iudiciū. xij. q. ij.ſi qͣ de rebus. ⁊. jͣ. ne ſe. va. ꝑ to. nec redditus ep̄ales pn̄t diminuere. jͣ. de re. eccl̓. nō alie. vt ſuꝑ. īmo nec ep̄us ipſe: vt ibi dr̄.vn̄ quicqͥd factū fuerit in p̄iudiciū ep̄atus totū dꝫ in ſtatumpͥſtinū reuocari. c Reducas. īmo ⁊ ipſe idē tudertinꝰ ep̄spoſſet reuocare. xij. q. ij. nō liceat. ⁊. xxxv. q. ix. ꝙ qͥs ꝯmiſit ⁊ ſiꝯſenſit tanqͣꝫ canonicus pōt poſtea tanqꝫ ep̄s reuocare: qꝛ qͣſian̄ aditā hereditatē ꝯſenſit. ar. ff. quoꝝ lega. l. j. §. ꝙ ait p̄tor.nā quedā facit aliqͥs tanꝙͣ alius. sͣ. de elec. qd̓ ſicut. ⁊. c. cū int̓canonicos. ⁊. ff. de adop. ſi pr̄. §. qͥ duos. ff. e. ſi ꝯſul.Um cōtingat. Summat̉ cōiter vt in rubro. Sed egoAgeneraliter ſic ſummo iuramentū p̄ſtitū ſuꝑ actu a legeinfirmato principal̓r fauore iurātis. licet ſecūdario in fauorēpublicū neceſſario eſt obſeruādū: ſi nō vi nec dolo fuit p̄ſtitū⁊ in alteriꝰ p̄iudiciū principal̓r nō redūdat. h. d. multū ſingularit̓ ꝯſiderata medulla capl̓i. In pͥ ma ꝑte ponit̉ cōſultatio.In ſcd̓a rn̄ſio. ibi nos aūt. Ab. d Sanctōes: vt. ff. de fun.dota. l. iulianꝰ. q̄ ꝓhibet alienationē fundi dotalis. ⁊. C. ad velle. aut. ſiue a me. e Debēt. ꝯͣ id qd̓ h̓ dicit: ſignant̉ ml̓ta ꝯͣria. qꝛ regula vtriuſqꝫ iuris dicit: ꝙ ꝯͣ leges fit ꝓ infecto hn̄dūeſt. x. di. vides. nec iuramētū valet ꝯͣ hoc factū. sͣ. de fo. cōpe. ſidiligēti. ⁊. C. de legi. nō dubiū. ⁊ vbi pͥncipale nō tenet nec acceſſoriū. sͣ. de fi. inſtr. int̓ dilectos. cū ſuis ꝯcor. Itē cū talis cōtractus ſit a iure dānatꝰ. ff. de fun. dota. l. lex iulia. ⁊. C. ap velle. autē. ſiue a me. qͣliter iuramentū p̄ſtet robur ꝯͣctui cū iuraraētu nō ſit vinculū iniqͥtatis. xxij. q. iiij. int̓ cetera. ⁊ sͣ. e. quāto. nec em̄ illud ſufficit ꝙ ſine interitn ſalutis et̓ne poſſit ẜuari: qꝛ illd̓ fallit ī temerarijs iuramētis. sͣ. e. ex lr̄is. ⁊ fallit qn̄qꝫſꝫ nō ſit temerariū. sͣ. e. quēadmoduꝫ. ⁊. c. qͥntauall̓. itē vbi qͥsſurat ſe ſoluturū pecuniā ſpe fi: ture mūeratōis p̄t venire ꝯͣ iu

CLX.IIIramentū ſi eī nō ſoluat̉: ⁊ tn̄ p̄t ſeruari ſine interitu aīe. C. denō nu. pe. indubitati: ſꝫ illud hꝫ tacitā ꝯditionē ſi pecunia fuerit ei nūerata. Itē ſi iurat illud qd̓ ſi turpe vel ꝯͣriū legi iuramētū ē nulliꝰ momēti. ff. de leg. l. ſiqͥs inqͥlinos. in fi. itē vbi ꝑiuramētū inducit̉ alicui ꝑpetua viduitas iſtud nō tenet̉ ẜuare. ff. de iurepa. adigere ad hoc dicas ꝙ lexꝯſiderauit qͥd ſit vtile corꝑi ⁊ honeſtū. nāexpedit mulieribꝰ ſaluas hr̄e dotes ſuas vtinueniāt aliqͦs q̄busnubere poſſint. ff. ſol̓.ma. l. j. ſꝫ canō ꝯſiderat vtilitatē aīe. Veldic ꝙ tūc p̄iudicat eimulieri iuramētū qn̄aliūde p̄t ꝯſuli mulieri: vt dr̄ in aut̓. ſiue ame. Io. ita ſoluit hasꝯͣrietates. Alit̓ p̄t dici ꝙ ſiue mulier poſſitꝯſulere aliūde ſibi ſiue nō p̄t venire ꝯͣ iuramētū ſpōte p̄ſtitū ⁊ſine dolo vl̓ metu: ⁊ lꝫꝯͣctus tal̓ nō videat̉obligatoriꝰ quātū eſtde ſui naͣ tn̄ ſine aliqͣturpitudīe pōt ẜuariiuramētū ſuꝑ eo p̄ſtitū vn̄ hͦ ꝯſideremꝰ potius acceſſoriū ꝙͣ pͥncipale ꝓpt̓ ꝑiculū aīevt h̓ dr̄: ſicut al̓s obligatio n̄ tenet tn̄ iuramētū ſuꝑ h̓ p̄ſtitū dꝫẜuari. sͣ. e. debitores.Preterea prohibitiohmōi alienatōis fundi dotal̓ nō ē ꝑpetuaqꝛ ſi ſcd̓o poſt biēniūcōſentiat mulier bn̄ tenet. in aut̓. p̄dicta: ſiue a me. vn̄ multofortius iuramentū pōt cōfirmare ꝙ prius nō valebat: ⁊ qͣſi ꝓꝯſenſu ſcd̓o habeat̉. ⁊ illa ꝯͣria ſuꝑius inducta intelligunt̉ deillis q̄ ꝑpetuā hn̄t cām ꝓhibitōis ⁊ in ſui natura turpia ſūt vtpatet ex ꝯͣrijs: vn̄ ſi iuramentū ibi interueniat nō tenet cū nōpoſſit ſeruari ſine interitu aīe ſil̓e huic loco habes. jͣ. de pig. ſignificāte. ibi dr̄ ꝙ pactū legis ꝯmiſſorie in pignoribus non tenet qd̓ eſt verū. C. de pac. pig. l. j. ⁊. iij. ⁊ tn̄ ſi iuramētū interueniat ſuꝑ pacto tenet: nec audit̉ volens venire ꝯͣ: vt colligiturin decre. p̄dicta: ſignificāte. ar. a cōtrario ſenſu. ⁊ ſic intelligasiſtā ⁊ illam. f Sine vi: arg. ꝙ iuramentū metu vel vi p̄ſtitum nō eſt ſeruandū qͥd iuris ſit dixi. sͣ. qd̓ me. cā. abbas. ⁊ dehoc dr̄. xv. q. vj. autoritate. ⁊ sͣ. e. ꝑuenit. g In alterius p̄iudiciū .ſ. creditoꝝ vel filioꝝ: ar. a ꝯͣrio ſenſu. sͣ. e. veniēs.cut et infra. Fides etiā iurata ſeruāda nō eſt ei qͥfidē frābit. h. d. Ego ꝯp̄hēdēdo totū tex. ſūmo ſic vt ī rubro. Et vt patet ex p̄dictis ſunt duę ꝑtes. Scd̓a thi: iuramentū aūt. Et pone ſic ꝙ caſū lr̄alem. Quidā Henricꝰ iniuſte mouit bellū ꝯͣ Ioh̓em in qͦ multa eiꝰ bona ꝑ violētiā occupauitac eū captū forte ad iurādū īduxit: vt bona ſic occupata nō repeteret: vel ẜm aliū intellectū relaxauit cū iuramēto de redeūdo ad vincula: ⁊ hͦ fuit primū iuramētū de qͦ in fi. lr̄e: ⁊ nō apparet ſuꝑ qͦ. Sed forte ẜm Hoſt. iſte Ioh̓es ꝓmiſit Henricocentū lib. ſi ip̄m nō offenderet: ⁊ ille licet ꝓmiſerit ⁊ iuraueritforte nō offenderet dictū Io. nihilominꝰ eū offendit: qͥbus ꝑactis iſte Io. fuit ꝯqueſtus pape: petēs ſuꝑ oībus de oportuno remedio ſibi ꝓuideri: papa ꝯmiſit cām qͥbuſdā: qͥbus mādat reſpectu primi iuramēti: vt habet̉ in lr̄a in prin. reſpectuſcd̓i rn̄det qͥd iuris: vt in ꝟ. iuramentū. ⁊ ſic clara eſt lr̄a. Ab.h Iniuſte. ⁊ iō ſaltē iudirecte rōe pctī ſpectat hͦ ad iudiciūſūmaeccl̓ie. sͣ. de indi. nouit. qͥd ſit iuſtū belln̄ hēs. xxiij. q. ij. in

x 4