CIvtiqꝫ etladLiberSecund
ret negociū terminetur.Ano. iij. ſancti Sergij ⁊ ſancti Georgij abbatibus.¶ Solus papa cognoſcit d̓ dubijs priuilegiorū apoſtolice ſedis et non inferior.Um veniſſent. infra. CūS ſuꝑ pͥuilegijs ſedis apoſtolice cauſa vertat̉ nolumꝰ deipſis per alios iudicari.Dē p̄latis ꝑ frāciā ꝯſtitutis.¶ Iudex eccleſiaſticꝰ pōt ꝑ viādenūciationis euāgelice ſeu indicialis ꝓcedere cōtra quēlibetpeccatorē etiā laicū maxime ratione ꝑiurij vel pacis fracte.Ouit ille qͥ nihil ignorat4 ⁊ īfra. Nō putet aliqͥs ꝙiuriſditionē illuſtris regis francoꝝ ꝑturbae̓ aut minue̓ intēdacmus cū ipſe iuriſditionē noſtrānec velit nec debeat impedire.Sꝫ cū dn̄s dicat ī euāgelio. Sipeccauerit in te frater tuꝰ vade⁊ corripe eū int̓ te et ip̄m ſolū ſite audierit: ſucratꝰ eris frēꝫ tuūſi te nō audierit adhibe tecumvnū vel duos: vt ī ore duoꝝ vl̓triū teſtiū ſtet om̄e verbū. Qd̓
ſi nō audierit dic eccl̓ie ſi aūt eccleſiam nō audierit ſit tibi ſicutd̓ ethnicuꝰ ⁊ publicanꝰ: ⁊ rex anglie ſit ꝑatus ſufficiēter on̄dereē ꝙ rex frācoꝝ peccat ī ip̄m ⁊ ipſetcirca eū in correctiōe ꝓceſſit ẜmregulā euāgelicā ⁊ tandē quianullo mō ꝓfecit dicit eccīe quōnos qͥ ſumꝰ ad regimē vl̓is eccleſie ſuꝑna diſpoſitione vocatimādatū diuinū poſſimꝰ n̄ exaudire vt nō ꝓcedamꝰ ẜm formāipſiꝰ niſi forſitan ip̄e corā nobisvel legato nr̄o ſufficientē in ꝯͣ.ariū rōnē on̄dat. Nō em̄ intēditbmus iudicare de feudo cuiꝰ adi ipſum ſpectat iudicium niſi forte iure cōi ꝑ ſpāle pͥuilegiuꝫ velk ꝯͣriā ꝯſuetudinē aliqͥd ſit detractū ſꝫ decernere de pctō cuiꝰ adnos ꝑtinet ſine dubitatiōe cēſira: quā in quēlibet exerce̓ poſſumus ⁊ debemꝰ. ¶ Nō igit̉ iniurioſum ſibi dꝫ regia dignitas reputare ſuꝑ hͦ apl̓ico iudicio ſecōmittat: cū valētinianꝰ inclitꝰimꝑator ſuffraganeis mediolanen̄. eccleſie dixiſſe legat̉ talemin pontificali ſede ꝯſtituere ꝓcu
uit rem alterius quā ſciebat ad ſe nō ꝑtinere vnde qͣſi in viciūſucceſſit. ſicut ille qͥ ſciēter recipit rē a detectore. jͣ. d̓ reſti. ſpo. ſepe cōtingit. ⁊ ſicut ille qͥ recipit rē ab alio cā mutādi iudicij. sͣ.de ali. ma. iudi. c. j. iſti em̄ qͣſi ſil̓es ſunt in vicio vnde pn̄t cōueniri corā eiſdē iudicibꝰ. ⁊ ꝑ eaſdē lr̄as ſicut anteceſſor vt hic dr̄⁊ ī illa ti. d̓ ali. mu. iu.ca. facta. c. j. ⁊ co ipſoꝙ. R. occupauit rē qͣiſte. P. ſpoliatꝰ fuit ꝑillū gu. videt̉ r̄e ratufacta illiꝰ. ſi. jͣ. de īmu.ecc. c. aduerſus. al̓s qͣre oppoſita fuiſſꝫ hecdecre. in hoc ti. alij dicunt ꝙ iudices illi ꝓcedunt tm̄ ex vi iſtaꝝlr̄arū. nec alias poterant ꝓcedere ꝑ pͥmaſqd̓ nō credo. Ber.¶ Um veniſſentA hec ē ꝑs illiusquā habes. sͣ. de in iutegr. reſti. cū veniſſentiudicari ⁊ hͦ iō: qꝛ eiꝰeſt interp̄tari cuiꝰ eſtcōdere. vt. jͣ. de ſen. ex.int̓ alia. ⁊. xj. queſt. j.§. ex his. ⁊. C. de le. l.vl. ⁊. ff. de p̄to. ſtipu. īp̄torijs: ſꝫ nunqͥd incidenter pōt aliꝰ cognoſcere quā papa videt̉ꝙ ſic. C. de iudi. qͦtiēs⁊ sͣ. de in integr. reſti.cā. in fi. inſpiciēdo priuilegiū. ⁊ ſi ꝟba ſuntmanifeſta iudex p̄t dicere non obſtat pͥuilegiū. ar. jͣ. de fide īſtru.accepimꝰ. arg. ꝯͣ. ff. depoſtu. qͦs ꝓhibet: ⁊ jͣ.de excep. exceptioneꝫin fi. jͣ. qui fi. ſint legi. lator. dicas ꝙ hoc hꝫ locū ſi verba obſcura ſunt ⁊ ambigua tūc eiꝰ ē interp̄tatio cuius eſt cōdere vbi ꝟoaꝑta ſunt ⁊ clara pōt iudex dice̓ obſtat pͥuilegiū vel non obſtatar. p̄dicte decre. accepimꝰ. ſꝫ qͣliter pōt papa eſſe iudex in cauſaſua cū alius dꝫ eē iudex ꝙͣ actor: vt. iiij. q. iiij. c. j. ⁊. ij. C. ne quisin re ſua ius ſibi. di. l. vna. Papa em̄ in tali caſu litigat ꝑ ꝓcuratorē. jͣ. de cōfir. vti. cū dilecta. itē qꝛ lites ſine oī ſuſpitōe ꝓcedere dn̄t. iij. q. v. qd̓ ſuſpecti. itē qꝛ res eccleſie romane ꝓprie ſūtpape ſicut res fiſci ſunt imꝑatoris q̄ſi pr̄imoniū. ff. ne qͥd in loco pub. l. j. §. hoc interdictu. itē de cā fiſcali cognoſce̓ dꝫ ꝓcurator ceſaris. ff. de of. ꝓcō. nec quicqͣꝫ. ſꝫ dic ꝙ papa pōt eſſe iudexin cā ſua. ſicut imꝑator in cā fiſcali. ff. de his q̨̄ in teſta. dele. l. ꝓxime. ⁊. xxj. di. nūc aūt. ⁊ p̄latus pōt eſſe teſtis in cā eccleſie ſue.xxiiij. q. ij. ſuꝑ prudētia. ſic ep̄s iudex ē in cā eccleſie ſue. xxiij. q.iiij. guiliſarius. ⁊. vij. q. j. ſicut. Conſultius tn̄ ⁊ honeſtiꝰ faciet ſialij. hoc ꝯmiſerit. ar. ij. q. vij. nos ſi incōpetent̓. ⁊. ff. de of. ꝓcō.l. nec quicꝙͣ. ⁊ intelligit̉ de p̓uile. q̄ papa cōcedit alijs eccleſijs⁊ nō de illis pͥuilegijs q̄ a dn̄o papa collata ſunt romane eccl̓iesͣ. de trāſac. c. j. ⁊ .xxj. di. in nouo. ⁊. c. ꝙͣuis. de alijs pͥuilegijs bene iudicat ꝑ alios vel pōt exponi nolumꝰ iudicare ꝑ alios niſiꝑ delegatos a nobis. ⁊ ſic ē planū qꝛ ex qͦ papa dat pͥuilegiū velindulgentiā vel etiā cōfirmatione nullꝰ de illis cognoſcit āmodo ſine eius mādato. jͣ. de cōfir. vti. vel inuti. c. j. ⁊. ij.Ouit ille. ¶ Quilibet laicus rōne pctī ⁊ maxime ꝑiurijvel pacis fracte corā iudice eccl̓iaſtico cōuenit̉ ita cōiterſūmat̉. ſꝫ ego ſūmd vt in rubro. diuidit̉ in tres ꝑtes pͥncipales.in pͥma excuſat ſe papa dicēs ꝙ nō intēdit iudicare de feudo ſꝫde pctō. in ſcd̓a ibi nō igit̉ on̄dit ꝙ rex nō dꝫ ꝓceſſum ſuū ad īiuriā reuocare. ⁊ hoc ꝓbat diuerſis exēplis ⁊ teſtimonijs ſcpͥturarū. in tercia ibi: ne ergo. concludit ꝙ ipſe papa h̓ diſſimulare
SecuiliInō debet ⁊ cōcludit ſub triplici forma. Ab. b ¶ Nouit ille caſus. rex anglie ⁊ rex francie ſuꝑ q̄dā diſcordia quā inter ſe habebant occaſione feudi ſuꝑ comitatu pictauie cōpoſuerunt qcinuicē. ⁊ cōpoſitio illa fuit hincinde iuramēto firmata venit⁊illā cōpoſitionē occupando dictū comitatū rex anglie ſepe monuit illuꝫ vt cōpoſitionem ſeruaret et pactainita int̓ eos. ſꝫ cū illedeſiſtere nollet rex anglie denūciauit hoc eccleſie vn̄ dn̄s papa intellecta denūciationeilla: qꝛ ille veniebat ꝯͣpaceꝫ ⁊ pacis federaiuramēto firmata cūad ip̄m ꝑtineat corrigere de pctō quēlibexp̄ianū ſcribit dn̄s papa p̄latis frācie ⁊ primo inducit ꝯͣ eū illaaucͣtatē euāgelij. nectn̄ ꝓpterea ea in hͦ derogare vult in aliqͦ iuriſditioni illiꝰ. nec intendit iudicare de feado ſꝫ decerneͣ de pctōillius cuiꝰ cenſura adip̄m ſpectat. niſi ꝑ priuilegiū vel ꝯͣriā ꝯſuetudinē iuri cōi ſit detractū. ſꝫ decernere depctō cuiꝰ cenſura adip̄m ꝑtinet tādē oſtēdit ꝙ ipſe non dꝫ ſibiiniuriam reputare exemplo valētiniani etalioꝝ imꝑatoꝝ oftendendo ꝙ ad ip̄m pertinet corrige̓ quēlibetde pctō ⁊ pacis federa reformare. vn̄ committit cām iſtā cuidāabbati qͥ de plano dequerimonia illa cognoſcat qd̓ ſi rex francie humiliter nō acqͥeuerit p̄cipit cuidā legato ꝙ ipſe ꝓcedat in negocio ẜm formaꝫſibi traditā. c ¶ Noſtra: ꝑ hͦ ꝙ dr̄ hic pꝫ ꝙ eccl̓ia vel papa n̄hꝫ vtrūqꝫ gladiū. xcvj. di. cū ad verū. ⁊. jͣ. d̓ app. ſi duobꝰ. ⁊. jͣ. qͥfi. ſint legit. cām que. imperiū em̄ ⁊ ſacerdotiū ab eodē pͥncipioꝓceſſerunt. in ant̓. quō oporteat. e. in pͥnc. col̓. j. nō gͦ de tꝑali iuriſditōe dꝫ intromittere ſe papa. niſi ī ſubſidiū .ſ. cū iudex ſecularis negligens eſt vel cū vacat imperiū. jͣ. e. ti. ꝓxi. licet. ⁊. c. ſe. ſꝫvidet̉ ꝙ papa maior ſit imꝑatore. xcvj. di. duo ſunt. ⁊ sͣ. de ma.⁊ obe. ſolite. nā iura celeſtis īperij ⁊ terreni petro cōmiſſa a deoſunt. xxij. di. c. j. ipſe em̄ vtrūqꝫ gladiū habuit vt dicit cuangeliſta. ecce duo gladij ſunt hic. quā ptātē ſuis ſucceſſoribꝰ tranſmiſit. xl. di. c. j. verū executionē gladij tꝑalis imꝑatoribꝰ ⁊ regibus cōmiſit eccleſia ⁊ tn̄ iuriſditionē cauſaꝝ ciuiliū aliqn̄ ꝑ ſacerdotes exercuit. xj. q. j relatū. quedā em̄ poſſumꝰ alijs comitere q̄ nobis nō poſſumꝰ retine̓. ar. jͣ. de inſti. c. vlti. nec dꝫ cp̄s ſibi retinere qd̓ dꝫ alijs dare. xij. q. ij. qͣtuor. ⁊ melius. xj. q. j. te qͥdem. de hac materia habes. jͣ. qͥ fi. ſint legit. cām. d ¶ Ethnicus. xlv. di. ſꝫ illud. xxiiij. q. j. oībus. jͣ. de iureiur. quēadmodurie ¶ Peccat in ip̄m .i. offendit vel ledit cū. aliter accipit̉ peccare in aliquē ī aucͣte illa. ſi peccauerit ⁊cͣ. f ¶ Proceſſit. illū admouēdo vt ſeruaret federa pacis. al̓s denūciās n̄ andit̉ piſi admonitiōe p̄miſſa. jͣ. de accu. cū dilectꝰ. cū ſuis ꝯcor. g ¶ Intedimus. rn̄ſio tacite qōnis. h ¶ Iudicare d̓ feudo: directe ſeſꝫ tm̄ rōe pctī ⁊ inducēdo ad pnīam. vj. q. j. illi qͥ. ⁊. xxij. q. j. ꝑdicandū. ⁊. xxiij. q. iij. ecce. ⁊ ſic ꝑ ꝯn̄tiam cogit reſtitue̓ feudu: ar.xiiij. q. vj. ſi res aliēa. qͣlit̓ ꝗo feudi tractari d̓beat d̓r. sͣ. e. cettꝝi ¶ Ip̄m .ſ. qn̄ qō eſt de feudo int̓ vaſallos tūc iudiciū ꝑtineiad dn̄m feudi. d̓ hac materia no. sͣ. e. ceteꝝ. k ¶ Cōſuctudineno. ꝙ cōſuetudo parificat̉ pͥuilegio. ix. q. iij. conqueſtijs. et. ixiij.