PrimusDe officio delegati
LXXVIII
bitri potius corā quibꝰ ꝓbatioa eſt faciēda ⁊ ad quos omīa quead hunc articulū faciūt ꝑtinerebnoſcunt̉: pn̄t ad hͦ terminū aſſignare. ¶ Ab ipſo quoqꝫ iudicecui ſicut iuriſditio ſic et cetera:ſine qͥbꝰ explicari non pōt: intecligunt̉ eſſe cōmiſſa. ijdē vt cōueniāt ſi diſcordes fuerint in vnāſententiā: vel tertiū cōcorditeraduocent: cū quo duo vel alterdeorū id faciat: ſunt cogendi: nehuiuſmodi occaſione pͥncipalenegociū plus debito proroget̉.¶ Dē abbati ſancte genouefe.¶ Delegata iuriſditio ad ꝑſonas nō exp̄ſſas in reſcripto progari non poteſt.3. Et. g. ꝑ litteras apoſtolicas cōquerētibꝰ corā te
de epiſcopo lodon̄. ꝙ cōceſſume ab eis mutuū promiſſo loco ettermino non ꝑſoluit pendēte iudicio. I. laicus qui in quātitatequadam eiſdem mercatoribust tenebat̉: ſe in tuam iuriſditionēſicut aſſerit voluit prorogare vtſi infra terminū conſtitutū predictam non ſolueret quātitatē:excōmunicationis in ꝑſonam ⁊interdicti in terram ſententiasꝓmulgares. ¶ Quas huiuſmodi occaſione a te latas decernimus non valere. cum ⁊ ſi al̓s iuriſditioni p̄eſſe dicaris: quia indictū. I. nullā iuriſditionē hakbebas: iuriſditōnis prorogationulla noſcit̉ extitiſſe: cum ⁊ huiuſmodi delegata iuriſditio adalias ꝑſonas nequeat ꝓrogari.
a ¶ Ad quos oīa: ſicut em̄ iudici oīa cōmiſſa intelligunt̉ q̄ adcām ip̄am ꝑtinēt. sͣ. e. p̄terea. ⁊ hic. §. ſe. ff. de iuriſ. om. iudi. cuiiuriſditio. ſic ⁊ his arbitris ⁊ habēt iuriſditionē ⁊ coertionē: etpoſſunt cōpellere teſtes: ⁊ impediētes punire: vt patꝫ h̓ exp̄ſſe⁊ p̄t appellari ab eis: ſed ad quē appellabit̉: ad papā appellabit̉. Sꝫ quid dices ſiiſti qͥ eligūt̉ arbitri aꝑtibus: nolūt ſuſciꝑearbitriū qͥd erit. ſuntne cōpellendi? videt̉ꝙ nō: qꝛ nemo cōpellit̉ arbitriū ſuſciꝑe. ff.de arbi. l. iij. §. j. qꝛ hecres libe̓a eſt: vt ibi dr̄Dico ꝙ tenēt̉ exciꝑetale arbitriū: īmo in ꝟtute obediētie diſtricto p̄cepto ⁊ dn̄o papa iniuncto tenent̉. jͣ.de ap. cuꝫ ſpeciali. ⁊ ſihuic p̄cepto nō obediant ſunt cōpellendi ſiiudex ordinariꝰ recuſat̉: ordinariꝰ cōpellatillos ſi delegatus de qͦhic loquit̉: eos cōpellat: nō obſtāte eo ꝙ recuſatꝰ eſt: al̓s iudiciūnō ꝓcederet. itē h̓ eſtaliud ſpeciale: qꝛ ꝯſeuſus p̓uatoꝝ eum facitiudicē qui nulli preeſtiudicio. nec iſti veri arbitri dicunt̉ niſi ꝓ tanto: qꝛ eligunt̉ ſicut arbitri. alij eligūt̉ decōſenſu partiū: ⁊ hic patꝫ ꝙ alij arbitri nullā coertionē habēt.ſed tm̄ metu pene eoꝝ ſentētie ſtatur. C. de arbi. l. j. vl̓ ꝑ emologationē .i. cōfirmationē vel approbationē vel taciturnitateꝫ. x.dierū. C. de arbi. cū antea: ⁊ iſti iudices ſunt: licꝫ arbitri appellent̉ ſic. xj. q. j. ꝑuenit. ⁊. ff. qui ſatiſda. co. l. arbitrio. ⁊. ff. qd̓ me.cau. ſi cum exceptiōe. §. hec aūt actio. C. de ſen. ex. ꝑicu. re. l. j. ⁊ff. de ꝓba. ſi arbiter. ⁊ iuriſditio iſtoꝝ quaſi ordinaria eſt ꝑ electionē: ſicut qn̄ exercitus ſibi eligit imperatorē. xciij. di. legimꝰ.⁊ cōſtitutio cōfirmat talem iuriſditionē. jͣ. de appel. cū ſpeciali.ſicut et lex mādata cōfirmat talē iuriſditionē. ff. de iuriſdi. om.iudi. ⁊ quia. ⁊ ex eo ꝙ dicit: oīa que ad hunc articulū. ⁊cͣ. iudexrecuſatus nil poterat facere circa articulū recuſatiōis: ⁊ ſic nōpoterat p̄figere terminū arbitris ad finiendā cām recuſatōnisſed ante iſtaꝫ decre. iudex recuſatus p̄figebat terminū arbitrisad finiendaꝫ cām ſuſpitionis. ſed hodie iudex recuſatus debetſtatuere terminū arbitris: ẜm ꝙ olim fiebat ante iſtam decre. jͣ.de appel. legitima. ⁊ in hoc ſolo corrigit̉ hec decre. ꝑ illam alijsnon mutatꝭ. Bern̄. b ¶ Terminū .ſ. ad probationē faciendāpoſſunt arbitri terminū partibꝰ aſſignare: ⁊ omīa alia que pertinent ad hāc ſuſpitionē probandā arbitri facere debent: ⁊ nōiudices. ⁊ ꝑ hanc decre. nō videt̉ ꝓhiberi iudici quin poſſit p̄figere terminū competentē arbitris: infra quē cauſam ſuſpitiōisdebeāt termīare: ſicut olim fiebat. Cōtra tamē dici cōſueuit: ethodie redactū eſt ad ius cōe: vt. jͣ. de appel. legitima. in conſiliolugdū. c ¶ Cōueniant .ſ. arbitri. ff. de arbi. l. iteꝫ ſi vnus. §. pͥn.cipaliter. aduocēt .ſ. arbitri ⁊ nō ꝑtes. cōtra. sͣ. de reſcpͥ. c. paſtoralis. ⁊ verū eſt ꝙ primi duo eligi debent a partibꝰ: ſed tertiusab arbitris: vt hic. d ¶ Cogendi: ſimile dicit lex in veris arbitris. ff. de arbi. itē ſi vnus. §. pͥncipaliter. ne res ſine exitu eſſet.ſed videt̉ ꝙ iſte iudex ſuꝑ pͥncipali nō poſſit ſe intromittere: cūſua iuriſditio interim ſit ſuſpēſa: ſic. sͣ. eo. paſtoralis. §. p̄terea.⁊ pendēte dilatiōe iudicū officiū cōquieſcit. C. de dila. ſiue ꝑs. ⁊jͣ. de appel. ſignificante: arg. sͣ. de reſcrip. paſtoralis in fi. ſꝫ hocꝑmittit̉ iudici in penā illoꝝ qͥ nolūt cōcordare: ⁊ ne culpa eoꝝcōtingat negociū ꝓrogari. ⁊ ita malicia eoꝝ coercenda eſt: al̓sſe iudex intromittere nō pōt circa pͥncipale: cū ſit iuriſditio ſuſpenſa. vt dixi. ſed qͥd erit ſi arbitri nō cōueniant ſimul malicioſe: vt negociū ip̄m proroget̉: idē credo ꝙ iudex poſſit eos cōpellere: vt ꝓcedant ne diucius cōtingat negociū differri: al̓s cōti-
neret iniquitatē iſta conſtitutio: qꝛ per hͦ daret̉ cā malicijs bominū quibus eſt potius obuiandū. sͣ. de reſcrip. ſedes apoſtolica: et. ff. de rei ven. in fundo.Hoc. c. eſt multū famoſum cōtinens materiāſatis sifficilē ⁊ ꝓlixā ꝓrogatiōis ⁊ cōis in eo eſt diuiſio.ſecūda ibi: quos. Ab.e ¶ Loco ⁊ terminohoc ideo dicit: qꝛ ſi ꝓmittis pecuniā mutuatā mͥ ſoluere certo loco ⁊ termino: non ſoluis eo loco. tenerismihi inquātū mea intererat mͥ ſolutā fuiſſe in eo loco. ⁊ ideo ꝑofficiū iudicis cōdemnaberis ad intereſſe.qꝛ abſtuliſti mihi vtilitatē loci Idem eſt ſiego peto in alio locoquā cōueni. qꝛ auferotibi vtilitatē loci. vnd̓⁊ tibi in hoc teneor. jͣ.de plus pe. c. vno. hecem̄ actio vſriuſqꝫ vtilitatē cōtinet actoris.⁊ rei. ff. de eo qd̓ certoloco. l. ij. et. C. eo. ti. l.vna. et dicit̉ hic actiocerti cōditio: ſꝫ appellat̉ arbitraria. ꝓpterlocū: qꝛ ꝑ officiū iudicis petit̉ hoc int̓eſſe.cum em̄ petit̉ principale debitum principali actiōe: puta ex teſtamēto vel certi cōditione: tunc debet implorare iudicis officium: vt habeat rationē vtilitatis actoris vel rei in cōdemnatiōefaciēda. ff. de eo qd̓ certo loco. l. ij. C. eo. l. vna. j. reſpō. ⁊. §. j. etl. ſi heres. ⁊. l. aut. ⁊. l. in bone. ſed in bone fidei contractu: quiaſi ꝓmiſiſti mihi ſoluere certo loco: int̓eſſe venit tūc iure actiōis⁊ eſt in obligatiōe ad intereſſe. f ¶ Iuriſditionē .ſ. delegataꝫ:ſecus de ordinaria. g ¶ Prorogare. ſꝫ non potuit: vt in fi. dicit. ſꝫ prorogauit de facto. h ¶ Promulgares: ſic ergo volēbat ſe obligare ſub pena excōmunicationis quod quidē poteſtde cōſe. diſ. ij. ego Berengarius: item ſub pena beneficij ſui. sͣ.de elec. cum dilectus. ⁊. jͣ. de falſa. c. vlti. ſed deficit iuriſditio.i ¶ Preeſſe: vnde videt̉ ꝙ potuit in eum cōſentire ⁊ illum cōſtituere ſibi iudicē. ff. de iudi. l. j. ⁊. ij. ff. de iuriſd. om. iudi. l. ſi cōuenerit. ſꝫ hic prorogare volebat delegatam iuriſditioneꝫ in ſe:quod eſſe non poteſt: vt hic dicit: ⁊ non ordinariā.k ¶ Prorogatio nulla. no. ergo quādo poſſit fieri prorogatioiuriſditionis. fit enim prorogatio de tempore ad tempus: vt ſipapa mādat cauſam terminari infra certū tempus illo elapſoexpirat iuriſditio: niſi partes infra tempus de cōmuni cōſenſuprorogarint tempus. sͣ. eo. de cauſis. ⁊ hoc faciēdum eſt de conſenſu iudicis. ff. de iudi. l. ij. §. ſi ⁊ iudex. ⁊ ita triplex conſenſusrequirit̉. ſic arbitrium derogat̉. ff. de arbi. diem proferre. ⁊. l. arbiter ex cōpromiſſo. ⁊ ſi arbiter fuit in mora: compellit̉ iterumfinito tempore arbitrium ſuſcipere. ff. de arbi. ſi cum dies .j. reſpon. idem de re ad rem: puta datus eſt ſuper vna re tm̄: ſuperalia re ſi cōſentiant omnes. ſcꝫ partes ⁊ iudex: poteſt iuriſditioprorogari. ff. de iudi. de. qua re. §. j. ⁊ sͣ. eo. cū olim .j. Itē de ꝑſona ad ꝑſonā fit ꝓrogatio. jͣ. de alie. mu. iudi. cauſa fac. c. j. ⁊ tūcprorogat̉ iuriſditio altera parte inuita Item prorogat̉ iuriſditio iudicis ad eos qui non ſunt de ſua iuriſditione de conſenſuip̄orum. C. de iuriſdi. om. iudi. l. j. ⁊ hec prorogatio in alienumiudicem ex certa ſcientia et non per errorem fieri debet. ff. de iuriſdi. om. iudi. ſi per errorem. ⁊. ff. de iudi. l. j. ⁊. ij. in prin. et hocintellige quando ille in quem partes prorogant iuriſditionemhabeat ordinariam: al̓s non: quia conſenſus priuatorum eumiudicem non facit qui nulli preeſt iudicio. C. de iuriſditi. om.iudi. priuatorum ordinariam iuriſditionem ideo dixi: quia indelegatum non poteſt prorogatio fieri: nec iuriſditio delegati poteſt extendi ad alias perſonas que in reſcripto non con-