PhyſicorumAreſtotelis.

uere his quidem clarius his vero obſcurius ſed motusoritur ex virtute mobilis et mouētis. ⁊ ideo motus reſpicit cauſam propinquam. In perpetuitate enim ſufficitvoluntas creatoris dicēte platōne in ꝑſona dei ad angelos. O dij deorū quorū opifex pater qͣꝫ ego ſum naturaquidem veſtra diſſolubiles eſtis mea aūt volūtate ſic ſꝑꝑmanebitis Ad ꝑpetuitatem vero motus requirit̉ etiāinfinitas mouentis Uirtus tamen infatigabilis p̄t mouere motu infinito qͣꝫuis ſit finite eēntie ſicut dictum eſtde anima nobili.Secūdum dubium eſt.An in magnitudine finita poteſt eſſe virtus infinita.Et videtur ꝙ ſic. qꝛ pͥmus motor eſt infinite virtutis.vt dictū eſt ⁊ tamē eſt in magnitudine finita cū ipſe ſit incircūferentia primi mobilis Secūdo intellectus ē potentia infinita ⁊ tamē eſt in magnitudine finita. qꝛ eſt coniunctꝰ corꝑi humano Tertio celū eſt magnitudo finita et tamen in eo eſt virtus infinita qm̄ ſicut ad agendūꝑ tempus infinitū reqͥrit̉ virtus infinita ita ad durandūper tēpus infinitū. celū aūt durare pōt per tēpus infinitum. igit̉ habet virtutem infinitam. Quarto materiaprima nō habet magnitudinē infinitā ſꝫ finitā. in materia aūt prima eſt infinita potentia qꝛ p̄t patia quocunqꝫagente ⁊ indifferenter ſuſcipere oēs formas. igit̉ in magnitudine finita eſt potentia infinita ⁊ ꝑ ꝯſequens eſt ibivirtus infinita. qͥa ph̓s accipit potentiā loco virtutisSolutio ꝙ nō vt inquit ph̓s in textu ⁊ pro eius intellectu etiam dictū eſt ꝙ maior potentia ſiue virtus ſꝑ mouet in minori tꝑe equale mobile qͣꝫ minor virtus motiuaCuius rō eſt. qꝛ manēte equalitate mobilis quāto magis augmētatur ꝓportio potentie mouentis ad potentiāreſiſtitiuam mobilis tanto minoratur tēpus et velocitat̉motus. Ex quo ſequit̉ ꝙ qn̄ a corꝑe finito habēte ꝟtutem infinitā mouetur idē mobile qd̓ mouetur a virtutefinita. mouebit̉ in minori tꝑe a virtute infinita qͣꝫ finita.Etiam dictū eſt ꝙ motus fit in tꝑe ⁊ nō in nūc et ideo ſivirtus infinita moueat oportet ꝙ cauſet motū in tꝑe Eteſt demoſtratio Areſto. qͥa ſi virtus infinita eēt in magnitudine finita ſeq̄ret̉ ꝙ virtꝰ finita et infinita poſſent mouere idē mobile in equali tēpore. cōſequēs eſt falſum. qͥaponatur ꝙ virtus infinita moueat aliqͦd mobile in tēpore a et virtus finita mouebit idem mobile aūt ſibi equale in tꝑe a b. tūc a b. excedit tēpus qd̓ eſt a ẜm aliqua ꝓportōnem. ſi igit̉ ſubtrahant̉ ꝑtes a ꝟtute infinita ⁊ addant̉ virtuti finite. tunc virtus finita poterit augmētariin tanta ꝓportōne ꝙ tempus a. b. diminuet̉ ⁊ erit equaleip̄i a. qͥa om̄ē finitū ꝑ cōtinuā additōnem finiti poteſt excedere ſiue excellere oē finitū determinatū. ⁊ ꝑ ꝯſequensꝑ talem additōem illa virtus finita tm̄ augmētabitur ꝙmouebit idē mobile in equali tꝑe cū virtute infinita qd̓eſt īpoſſibile. aut oporteret ꝙ illa virtus infinita moueret in nō tēpore qd̓ non poteſt fieri eo ꝙ oīs motus eſt intēpore Sed ꝯtra hāc demōſtratōem arguit̉ primo ſicIn ip̄a ſupponit̉ falſum. qꝛ in ea ſupponitur ꝙ virtus finita poſſit mouere equale mobile cū virtute infinita. ſꝫ hoceſt īpoſſibile. igit̉. Etiā ſupponit̉ ī ea ꝙ virtus finita mouens poſſet augmētari in quātacūqꝫ ꝓportione. hoc aūtfalſum eſt. qꝛ entia naturalia ſunt determinata ad maximum ⁊ minimū Secūdo ꝑ iſtā demō ſtratōem poſſꝫcōcludi ꝙ primus motor nō eſſet ꝟtutis infinite arguen

do ꝑ demōſtrationē poſitā. Nā ſequeret̉ ꝙ moueret innō tꝑe aūt ꝙ virtus finita ⁊ infinita moueret in equali tēpore idem mobile Tertio ad acceſſum virtutis infinite ſequitur duratio motus in infinitū ſic ꝙ illa virtuspoteſt mouere ꝑ tempus infinitū. igit̉ etiā virtus infinita pōt mouere infinita velocitate. et ſic nō eſt incōueniens. ꝙ motus celi fiat in nō tꝑe. eo ꝙ fit a virtute infinitaAd primū dd̓m eſt. ꝙ ph̓s nō ſupponit ꝙ virtus finita poſſit mouere quātucūqꝫ mobile aut equale qd̓ pōtmouere virtus infinita. ſꝫ ſufficit ſibi ecōtra. ꝙ virtus infinita poſſit mouere equale mobile ſicut mouet̉ a virtutefinita qd̓ nō eſt incōueniēs Etiam qͦd ph̓us aſſumit ꝙvirtus finita poſſet augmētari in quatacunqꝫ ꝓportionehoc ſequit̉ ſuppoſitione illius qd̓ d̓r ab aduerſario qꝛ aduerſarius dixit ꝙ eſt aliqua virtus infinita in magnitudine finita. igit̉ per ſubtractōem ꝑtiū illius virtutis infinite pōt augmētari virtus finita in quātacūqꝫ ꝓportōneqꝛ illa virtus infinita quacūqꝫ ablatōne facta nūqͣꝫ cōſumeret̉. qꝛ infinitū per ablatōem finiti nūqͣꝫ cōſumiturAd ſecūdū dd̓m eſt ẜm ꝯmētatorē ꝙ intelligentie ⁊ primus motor non habent magnitudine ⁊ ſic nec ſunt finitenec infinite. ſꝫ hoc eſt ꝯtrariū Areſto. dicenti primū motoreꝫ nō habere magnitudinē qꝛ eſt ꝟtutis infinite Etiāeſt ꝯtra rōem qꝛ forma hꝫ duplicē magnitudinē ſcꝫ magnitudinē quā habet in materia que ſibi cōuenit per accidens qm̄ habet illā ad extenſionē corꝑis in quo ſuſcipit̉habet etiā magnitudinē ꝑfectōnis aūt virtutis ⁊ ẜm hocpoſſunt dici finite aut infinite. Et ideo aliter dd̓m eſt ꝙiſta demonſtratio tenet in agentibꝰ ꝑ naturā ⁊ de ꝟtuteexiſtente in magnitudine. qͥa ſi eſſet aliqua talis virtusmoueret in nō tꝑe. qꝛ talis virtus agit quātū pōt. ſꝫ nōꝓcedit de agentibus per volūtatem ⁊ intellectū. ideo ꝑipſam non poteſt cōcludi ꝙ primus motor ſit virtutisfinite Ad ſecūdū dd̓m eſt. ꝙ licet primus motor quieſt infinite virtutis poſſet mouere celū velocitate infinita quātū eſt de ſe. tamē hoc repugnat ex ꝑte mobilis ratione ſui ſitus. quia ſi moueretur infinita velocitate et ininſtanti ſequeretur ꝙ in eodem inſtanti vna pars circūli eſſet in oriente et occidente ſimul. Etiam ſequereturꝙ omnes partes eius eſſent ſimul et in eodem inſtantieſſent in eodem pūcto indiuiſibili. et ſic totum corpus celi fieret vnū indiuiſibile qd̓ eſt cōtra oēm ymaginationēDicitur etiam ꝙ dato ꝙ non repugnaret ex ꝑte mobilis. nec ex ꝑte mouentis adhuc non moueretur in inſtanti. ſed ſucceſſiue propter ꝯgruentiam finis quia fit a mouente per intellectuꝫ Ad obiecta in oppoſitum ad primum dicendum eſt. ꝙ primus motor non eſt in circūferentia primi mobilis per informatōnem aut per inherentiam. ſed ſolum per aſſiſtentiam. ideo nō eſt in magnitudine finita Eſt tn̄ ſciendum ꝙ eſt duplex primus motorquidā eſt primus motor extra genus. et quidam in genere. primus motor extra genus non eſt in aliqua ꝑte mobilis ſui circūſcriptiue aut definitiue. ſed repletiue ⁊ eminenter. qꝛ in oībus eſt ꝑ eſſentiā preſentiam et poteſtatēlicet in nullo ſit incluſus. Alius eſt primus motor in genere et dicitur anima nobilis ſiue intelligentia qd̓ in propoſito idem eſt. et talis primus motor eſt in circūferentia modo predicto et non in centro. Et quia celū vt dicit damaſcenus iuſſu dei mouetur. ideo non oportet alios motores ponere proximos propter inopiā et defectūpͥmi mouētis ſimpliciter ſꝫ ſolū ꝓpter defectū mobil̓ qd̓reqͥrit de ꝯgruo ad minus motore ꝓximū qui tn̄ vnū cū