Druckschrift 
Commentaria in libros Physicorum Aristotelis secundum viam Albertistarum cum textu
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Phyſicorum.Areſtotelis

mn. medietateꝫ tranſibit in medietate illius temporisſed dimidium illius temporis ſunt vnꝰ atomus. dimidius. atomꝰ tꝑis diuidit̉. Idē āt ſeqͥtur ſi tp̄s triūatomorū diuidat̉ in duo eqͣlia. ſicut diuidit̉ magnitudoquā trāſit tardū. qꝛ tria atoma diuidūt̉ ī duo equalianiſi vnū et dimidiū. ſic ſequit̉ īdiuiſibile īꝑtibile diuidet̉. ſꝫ ꝯſtat tardū medietatem ſui ſpacij trāſit in vno atomo totiꝰ tēporis. ſꝫ in pluri. equalia ſpacia tranſeat in tꝑibꝰ eqͣlibꝰ. Igit̉ manifeſtuꝫ eſt ex p̄habitis. nihil ꝯtinuoꝝ neqꝫ in partibꝰ neqꝫ in toto ē imꝑtibile figura āt lineaꝝ hoc modo ꝓtrahat̉. vt pͥmo ponat̉ linea velocis in tria diuiſa ẜcata per qͣtuor lrās ab c.d. deinde linea temporis ſignificata per momenta k. lmn. deinde linea tardi ẜcata per duo atoma que ſunt e. 3. 2debet referri ad motum velocis ad motū tardi. et adpartes vtriuſqꝫ motus.Utꝝ ꝯtinuum poſtecōponi ex indiuiſibilibus. cōgrue demonſtretproceſſus AreſtotelisEt videt̉ pͥmo. linea ꝯponit̉ ex pūctis. ſedpuncta ſunt īdiuiſibilia. ꝯtinuū pōt ꝯponi ex indiuiſibilibꝰ. qꝛ pūctus eſt tota ſubſtantia linee Etiā tp̄s ꝯponit̉ ex nūc. qꝛ nūc eſt tota ſubſtātia tēporis. Scd̓o ſicut ſe hꝫ vnitas ab nūeꝝ ſic punctus ad lineā. ſꝫ nūerusꝯſtituit̉ ex vnitatibꝰ. igit̉ linea ex pūctꝭ Tertio ſi duelinee diſtincte ab īuice applicent̉ ẜm ſuas extremitates.tūc pūcta illaꝝ pn̄t ſe tangere aūt ꝯtinuari. ē repugnātia quī linea ꝯſtituat̉ ex pūctis. qꝛ ſi eēt repugnātiaeēt vt arguit ph̓s qꝛ pūcta pn̄t ꝯtinuari nec ꝯtiguari in linea Quarto ſi aliqd̓ corpꝰ ſphericū moueaturſupͣ planū tūc illud corpus rotūdū taget aliud in pūctoqꝛ ſi tangeret aliud per aliqd̓ diuiſibile tūc vel rectū curuaret̉ aūt curuū fieret rectu ſic tale corpus eſſet ꝑfecte ſphericū. in motu illius corporis ſup̄ rectū ẜm diuerſa pūcta tāgeret rectū et per ꝯſequēs erit ꝯpoſitumex punctis In oppoſitū eſt ph̓s in textu Pro intellectu iſtiꝰ q̄ſtionis ponunt̉ duo diſcurſus qͦꝝ maior pͥmi eſtCōtinuū eſt cuius vltima ſunt vnū. aut qd̓eſt diuiſibile in ſꝑ diuiſibilia Minor Exhac vtraqꝫ definitione ꝯtinui repugnat ſibi exindiuiſibilibꝰ ꝯponi Cōcluſio Igit̉ continuū pōt ꝯponi ex indiuiſibilibꝰ ſicut demōſtrat egregie ꝓceſſus AreſtotelisQaior patet qm̄ ꝯtinuū dupl̓r eſt definibile .ſ. formali definitōe materiali Definitōe em̄ formali definiturin p̄dicamētis. cuiꝰ partes cōpulant̉ ad aliquē terminuꝫcōem Aut ſicut hic Cōtinua ſunt quoꝝ vltima ſtꝭ vnūvltima aūt partiū ꝯtinuiſtꝭ vnū qm̄ partes eius cōpulantur ad vnū terminū cōem. ſic ille due definitōes eqͥualent et ſunt ꝟtualiter vna definitio. Sed alia eſt definitio materialis que dat̉ de ꝯtinuo quo ad partes vtformaliter vnitas ſꝫ vt diuiſibiles ab inuicē Et etiaꝫprima ꝯuenienter d̓r formalis qꝛ datur per prīcipiū formaliter ꝯtinuatiuum. Scd̓a vero materialis qꝛ daturper partes integrales qͣs material̓r poteſtatiue in ſe ꝯtinet et hꝫ Sed diceres ꝯtinua hn̄t vltima ſua vnuꝫ.Neam q̄cūqꝫ diſtinguunt̉ in indiuiſibilibꝰ ſuis prīcipijs ſunt vnū. vltima cōtinui ſunt hmōi qm̄ partes linee

terminātur ad duo vltīa indiuiſibilia quibꝰ termināturAd hoc dd̓m eſt licet ꝑtes ꝯtinui pn̄t habere vltimaindiuiſibilibꝰ principijs diſtīcta .ſ. pūcto terminātecto iniciante hn̄t tn̄ vltima vnitatē in pūcto ꝯtinuante.Minor ptꝫ. quo ad primā eiꝰ ꝑtē ſcꝫ qͣꝫtū ad definitionem formalē qꝛ ſic oporteret vltima pūctorū indiuiſibiliū copularent̉ ad vnū terminū cōem. ſed pūcta habent vltima. igit̉ pn̄t ꝯtinuari aut etiā ꝯtiguari vt d̓tph̓s in textu. Scd̓a pars ptꝫ eadē ſunt principiapoſitōnis reſolutionis. reſolutio aūt eſt ad indiuiſibilia. igit̉ eius ꝯpoſitio eſt ex indiuiſibilibꝰ. Concluſio ſequitur ex premiſſis et ex his que circa textum dictaſunt. Maior alterius diſcurſus.Magnitudinis motus et tꝑis ꝓportionabiliter ratio eſt vna. quo ad cōponi aūt diuidiin īdiuiſibilia Minor Linea mediat interquelibet duo puncta. et tempus inter quelibetduo inſtantia Concluſio Igit̉ neqꝫ magnitudo neqꝫ motus aut tempus pn̄t cōponi exindiuiſibilibus:Maior patꝫ. ſi aliqd̓ corpꝰ ꝑtranſeat̉ ab aliqͦ mobilitūc manifeſtū eſt ꝑs illius in minori tꝑe ꝑtraſit̉ qͣꝫ to ꝯn̄s eadē eſt diuiſio ꝓportionabiliter magnitudinis motꝰ tꝑis. eo tāta eſt ꝑs motꝰ tꝑis ſicut magnitudinis. Et d̓r notant̉ ꝓportionabiliter ſil̓r: qͥamagnitudo ē ꝯtinua ꝑmanenter. tp̄s āt et motꝰ ſunttinua qͥdē ꝑmanent̓ et ſe. ſꝫ ſucceſſiue accn̄s ꝯtinua. vt patuit in qͣrto huiꝰ. Qinor pꝫ ph̓m in tex. qͥalinea pōt ꝯponi ex pūctis. qꝛ duo pucta pn̄t vniri ꝯtinuationē. vtꝫ ex definitōe ꝯtinui neqꝫ modū contactus nec modū ꝯn̄tis. vt ph̓s inductiue ꝓbat. Et ſicut d̓r de linea ſcꝫ ſꝑ mediat int̓ duo pūcta. ita dd̓m eſtde motu et de tꝑe ſꝑ mediat int̓ duo inſtātia ꝓpt̓ eādēinductōem factā Cōcluſio ptꝫ ph̓m in textuAd obiecta ī oppoſituꝫAd primū dd̓m eſt. Areſto. pͥmo poſteriorū ītelligitdictū ſuū de ꝑtibꝰ formalibꝰ originalibꝰ ſubſtātialibuset ītegralibꝰ ſicut ꝯꝑat̉ forma inchoata ad formāformātem fons ad riuolū ita ꝯꝑat̉ pūctus velud īdiuiſibile pͥncipiū ad lineā ꝯn̄r linea ad ſuperficieꝫ. ſic illa pūcta in linea ꝯꝑant̉ ad lineā ſicut partes ſubſtātialesſiue eſſentiales ad totū ſicut partes quātitatiuePro ſciendū eſt. in ꝯtinuo ſtꝭ duo .ſ. illud qd̓tinuat̉ vt ſunt partes materiales linee in linea. et ē ibi aliqͥd qd̓ ꝯtinuat ſicut punctus. Un̄ pūctus p̄t tripliciterꝯparari ad lineam. vnoº tanqͣꝫ pͥncipiū linee. eo fluxum eius in cōtinuū et directū cauſat lineam ẜm conſideratōem mathematicā. Alio modo cōparat̉ ad ipſamtanqͣꝫ cōtinuās diuerſas partes linee. eo eſt pͥncipiumvnius et finis alterius Tertio ꝯparat̉ ad eaꝫ ſicutt̓minās. qꝛ linea t̓minat̉ ip̄a pūcta qꝛ pͥncipiare ꝯtinuare t̓mīare ſtꝭ ꝯditōes formal̓. pūctꝰ reſpcū lineeꝯuenient̓ d̓r ꝑs foral̓ linee. d̓r pͥmo poſterioꝝ lineaē ſe ex pūctꝭ tn̄ ex ip̄is tāqͣꝫ ex ꝑtibꝰ ītegralibꝰ ſicutdixit plato. ſꝫ ex ꝑuis lineis Sꝫ diceres. idē ꝯponeret̉ex ſeip̄o ſꝫ illud eſt incōueniens igit̉ Ad hoc dd̓m eſt idē ꝯponit̉ ex ſeip̄o ẜm idē eſt ſꝫ ẜm diuerſuꝫ