QuintusLiber
ſcd̓m dd̓m eſt. ꝙ in generatione reꝑit̉ prius et poſteriꝰnatura. iō bn̄ ꝯcedit̉ ꝙ in gn̄atōe eſt quedā ſucceſſio ẜmnaturā. tn̄ ibi nō reperit̉. prius ⁊ poſteriꝰ in tꝑe. qꝛ ī eodeꝫ inſtāti tꝑis ē eē ⁊ nō eſſe. iō ibi nō eſt ſucceſſio tꝑal̓ q̄ſolūmō denoīat ſucceſſiuā mutatōem ſimplicit̓. Quodaūt nō ꝯuenit ei ꝑ pͥus et poſteriꝰ ſic declarat̉ qꝛ qͥcqͥd ꝑprius et poſterius ꝯuenit alicui id ꝯuenit vni et alij perꝯꝑatōem ad illud. ſꝫ nomē ⁊ rō motus nō ꝯueniūt generationi pͥmo nec̄ in ꝯꝑatiōe ad aliquē motū. iō nulloeſt motus ſꝫ mutatio ſimplex vel finis motꝰ Ad tertiū dd̓m eſt. ꝙ in generatōe ſubſtātiali due forme habēteſſe in materia in eodē inſtanti tꝑis ẜm rē. qd̓ tn̄ inſtansdiffert ẜm rōem. qꝛ forma q̄ abijcit̉ eſt ī materia in illo inſtanti ẜᵐ ꝙ illud inſtans eſt finis p̄teriti. 2º alia q̄ acqͥrit̉hꝫ eſſe in eodē inſtāti ꝓut eſt pͥncipiū futuri Ad confirmatōem dd̓m eſt. ꝙ dupl̓r accipit̉ generatio. vnoº ꝓprie ꝓ generatōe ſimpl̓r dicta. ⁊ ſic alteratio nō eſt generatio. Alio mō capit̉ generatio cōiter. ꝓut extēdit ſe adgn̄ationem ſimpliciter et ẜm quid. qꝛ in ea acqͥrit̉ eē accidētale. Aut dd̓m eſt. ꝙ dupliciter accipit̉ alteratio. vnomō ꝓ quacūqꝫ alteritate. ⁊ ſic oīs motus p̄t vocari alteratio qꝛ in oī motu eſt alteritas termīoꝝ. Alioº accipit̉alteratio ꝓ alteritate q̄ eſt inter qͣlitates ꝯtrarias tātuꝫ.et ſic alteratio eſt ſpēs motꝰ diſtincta ꝯtra generatiōemQuartum dubium elt̓.An generatio ⁊ corruptio ſunt mutatōnes de ꝯtradictorio in ꝯtradictoriū. Et videt̉ ꝙ nō qꝛ ſunt de ꝯtrario in ꝯtrariū qm̄ pͥncipia nature ſunt ꝯtraria. generatioaūt et corruptio ſunt inter principia nature. iō ſequit̉ ꝙgeneratio et corruptio pn̄t eſſe de ꝯtrario in ꝯtrariū.Soª ꝙ generatio ⁊ corruptio dupl̓r accipi pn̄t. vnoº ẜmeēntiā. ⁊ ſic ſunt mutatōes de ꝯtradictorio in ꝯͣdictoriūet hoc qͥdē ꝯtradictōne in genere ⁊ nō extra genus. qm̄generatio eſt de nō eſſe ad eſſe ſimpliciter. corruptio ꝟoecōtra. eē aūt ⁊ nō eſſe opponūtur ꝯtradictorie ꝯtradictione in genere. ſꝫ qꝛ generatōni aliqͥd ſubijcit̉. ita ſcꝫ ꝙex puro nihil nō ſit generatio neqꝫ in purū nihil corruptio iō nō ſunt de ꝯͣdictorio in ꝯtradictoriū extra genꝰ. ſꝫin genere. ⁊ hoc eſt qd̓ d̓r in textu. ꝙ mutatōnes ſunt deꝯtradictorio in ꝯtradictoriū motus vero de ꝯtrario inꝯtrariū Alio modo accipiunt̉ ẜm eſſe. ẜm ꝙ phyſice cōmiſcent̉ alijs motibꝰ qͥ ſunt de ꝯtrario in ꝯtrariuꝫ. ⁊ illomodo generatio et corruptio ſunt de ꝯtrario in ꝯtrariuꝫPrincipia em̄ nature de genere ſubſtātie hn̄t oppoſitionem pͥuatiuā aut oppōem ꝯtrariā. oppōem quidē priuatiuā ẜm ſe. ſꝫ ꝯtrariā ẜm ꝙ ꝯtrarijs admiſcent̉.Quintum dubium eſt.Quare nō d̓r ꝙ augmētatio et alteratio ſint de ꝯͣdictorio ī ꝯͣdictoriū ẜm eē ſicut generatio et corruptio ſtꝭ ẜmeſſe de ꝯtrario in ꝯtrariū Soº ꝙ ideo. qꝛ ⁊ ſi generatio ⁊ corruptio alteratōni admiſceant̉ et ecōtra. nō tn̄ eodem mō. Nam generatio admiſcetur alteratōi ſicut terminus ꝯcomitās ſil̓r corruptio. ſed ecōtra alteratio admiſcet̉ generatōi ⁊ corruptōni ſicut via termino ꝯcomitanti. ⁊ iō generatio ⁊ corruptio quodā mō inſtrumētaliter depēdent ab alteratōe. ⁊ nō ecōtra. Alteratio eī ingenerationē ⁊ corruptōem quodā mō terminat̉. igit̉ generatio ⁊ corruptio alterationis naturā ſortiunt̉. ⁊ nō eꝯͣSi igit̉ p̄dicamēta diuiſa ſunt ſubſtātia. et
qualitate. et vbi. et qn̄. et ad aliqͥd. et qͣꝫtitate. etfacere. et pati. neceſſe eſt tres eē motus qͣꝫtitatis et qualitatis et ẜm locum¶ Iſtud eſt tertiū capl̓m in quo ph̓s ponit diuiſionē motus ꝓprie dicti. ⁊ oſtēdit ad qͥ p̄dicamenta eſt motus perſe. vt patebit in proceſſu. p̄mittendo iſtā ꝯditionalē. Sip̄dicamēta ſufficienter diuiſa ſtꝭ. qn̄ diuidunt̉ in ſubſtātiam. ⁊ qͣꝫtitatē. ⁊ qͣlitatē. et vbi. et qn̄. et ad aliqͥd. ⁊ facere. ⁊ pati. ⁊ ſitū. et habere. tūc neceſſe eſt motus eē tresſpēs ẜm genera ſcꝫ motuꝫ qͣlitatis. et motū qͣꝫtitatis. etmotum ẜm locū Et rō huius eſt extra textū. qꝛ ſicut dictū eſt ꝙ motus ſit de ſubiecto in ſubiectū. ⁊ ſubiectū ẜtens in actu. qd̓ eſt de aliquo p̄dicamēto. ncc̄e eſt ꝙ ſpēsmotus diſtinguant̉ ẜm gn̄a p̄dicamētoꝝ. ſed tria ſtꝭ genera p̄dicamētoꝝ ad q̄ emotꝰ igr̄ ſtꝭ ſolū tres ſpēs motꝰSScd̓m ſubſtātiā āt nō eſt motus ꝓpter nullum entiū ſubſtātie cōtrariū eſſe¶ Hic ph̓s oſtēdit. ꝙ in ſubſtātia nō eſt motus. oīs em̄motus eſt inter ꝯtraria ⁊ media. ſꝫ ſubſtātie nihil eſt cōtrariū. igit̉ nullus motꝰ eſt in ſubſtantia Minor eſt ph̓iī p̄dicamēto ſubſtātie. qꝛ ſubiecto ꝯͣrioꝝ nihil ē ꝯtrariū.qꝛ ſi ſic tūc eēt ꝓceſſus ī infinitū. qꝛ de rōe ꝯtrarioꝝ ē ꝙſint in aliquo ſubiecto. igit̉ ſi ſubſtantie eſſet aliqͥd ꝯtrariū. tūc eſſet in alia ſubſtātia. ⁊ illa iterū in alia. ⁊c̄ijs Itēde rōne contrariorū eſt ꝙ ſucceſſiue vni inſint. ſꝫ hoc eſtꝯtra rōem ſubſtātie q̄ habet eſſe per ſe.Neqꝫ eſt in ad aliquid ꝯtingit em̄ altero mutante verū eſſe. alterum nihil mutans. Quareẜm accidens motus horū eſt.¶ Hic phs on̄t ꝙ in p̄dicamēto ad aliqͥd nō eſt motusniſi ꝑ accn̄s. qꝛ ad illud nō eſt motꝰ qd̓ acquiri p̄t de nouo ſine oī mutatōe. ſꝫ ex ſola mutatōe alteriꝰ. ad aliqͥd ēhmōi. igit̉ ad adaliqͥd nō eſt motꝰ ꝓprie dictꝰ. Minor ꝓbatur. qꝛ aliqͥs exn̄s alicui diſſimil̓ pōt fieri ſimilis nullamutatōe facta in eo ꝑ ſolā mutatōem alteriꝰ vt cū choriſcus dexter ſit colūne trāſeunte choriſco in ſiniſtrū efficit̉colūna ſiniſtra colūna nō mutata in aliqͦ. gͦ variatio forme ad aliqͥd q̄ fit circa colūnā a dextro in ſiniſtrū ꝑ accn̄sfit. qꝛ fit moto aliqͦ quodā alio Sꝫ ⁊ in eo qd̓ mouet̉ motus fit ꝑ accn̄s in forma relatōnis. qꝛ choriſcus nō efficit̉ ſiniſter niſi ꝑ motū localē a dextro in ſiniſtrū. gͦ variatio formaꝝ ẜm qͣs d̓r ad aliqͥd cauſat̉ ex alio motu ꝑ accidens. ergo fit talis motus.Neqꝫ agētis. neqꝫ patiētis. neqꝫ oīs qd̓ mouetur. aut mouētis. qꝛ nō eſt motus motꝰ neqꝫgn̄atōis gn̓atio neqꝫ oīno mutatiōis mutatioHic ph̓s ꝓbat ꝙ ad actōem ⁊ paſſionē nō eſt motꝰ. ethoc vl̓r loquēdo de agēte ⁊ patiēte ẜm ꝙ oē agēs ē mouens. et oē motū eſt patiens Nec ſolū oſtēdet̉ ꝙ motusnō eſt in agēte ⁊ patiēte. ſꝫ etiā ꝙ nulla mutatio ꝑ ſe ē inp̄dicamētis dictis neqꝫ generatio neqꝫ corruptio qꝛ motus nō eſt motus. nec generationis generatio neqꝫ alicuius mutationis mutatio. ſꝫ actio ⁊ paſſio ſunt motusigit̉ ad actōem ⁊ paſſionem nō eſt motus. Minor patꝫꝑ ph̓m tertio ph̓icoꝝ dicētē. ꝙ actio ⁊ paſſio ſtꝭ vnꝰ motus materialiter inqͣꝫtū vna forma nūeroPrimū quidē em̄ ꝯtingit dupliciter motuseſſe motū. aut ſicut ſubiecti. vt hō mouet̉ qꝛ ex