PhyſicoꝝAreſtotelis

ſicut ſuum ꝓprium menſuratū quod non excedit nec abeo excedit̉. alios aūt motus celi reſpicit ſicut menſuratanon adequata a quibꝰ tn̄ nō excedit̉ nec ea excedit. ſꝫ motus cōuenientes his gn̄abilibꝰ ⁊ corruptibilibꝰ reſpicit ſicut menſurata inadeqͥta cū illa excedat Minor quo adprimā eius ꝑtem. ptꝫ per ph̓m octauo huius. Scd̓a ꝑspatet per eūdem duodecimo metaphiſice dicentē. Primum in vnoquoqꝫ genere eſt metrū et menſura oīm poſteriorū Cōcluſio ptꝫ. qꝛ proprietas nūerat̉ ad nūeroſitatem ſue ſubiecti. tempus aūt eſt ꝓprietas primi motus. igitur tēpus vnū nūero eſt ſicut pͥmus motus Etqͣꝫuis tēpus extrinſece mēſuret alios motus a pͥmo. nōtn̄ eſt in eis ſicut accn̄s in ſubiecto. ſed ſolū ipſis extrinſecus ꝑ modū extrinſece mēſure applicat̉. vnde ſicut locꝰeſt ſubiectiue in corpore locante. et extrinſecus applicat̉corꝑibꝰ locatis tanqͣꝫ eius extrinſeca menſura. ſic tēpusintrinſece menſurat motū primi mobilis in quo eſt ſubiectiue. ⁊ per mediū illiꝰ motus menſurat oēs alios motus inqͣꝫtum em̄ eſt menſura menſure eſt etiaꝫ menſuramenſurati.A d Abtecta ī opponitūAd primū dd̓m eſt. ꝙ licet tēpus ſit menſura cuiuſlibet motus. nō tn̄ eſt prima menſura cuiuſlibet motus.ſed tm̄ primi motus. et ideo nō oportet ip̄m multiplicari ad multiplicatōem mobiliū et motuum Ad ſcd̓mdd̓m eſt. ꝙ tempꝰ p̄t alicui applicari duobꝰ modis. vnomō pͥmo ⁊ ſic applicat̉ primo motui. ⁊ ſic eſt forma accidentalis illius cui applicat̉. Alio mō ſecūdario ⁊ ſic applicatur alijs motibꝰ Et qͣꝫuis quilibet motꝰ habeat bn̄ſuū propriū tempus ꝑ extrinſeca applicatiōem. nō tn̄ hꝫquilibet motus ſuū tp̄s ꝑ applicatōem intrinſecā. ſꝫ ſolūpͥmus motus ſic hꝫ ſuū proprium tempꝰ. Et iō magisꝓprie dicit̉ ꝙ quilibet motus hꝫ ſuū ꝓpriū qn̄ ſꝫ nō ſuūꝓprium tēpus. ſed bn̄ appropriatū Ad tertiū dd̓m ē.ꝑ interemptōem ꝯn̄e. qm̄ licet ſit idem tēpus oīm ſeorſum acceptū. nō tn̄ eſt oībꝰ applicabile equaliter et hͦ eſtpropter inequalitatē rerū contingentium.Incidunt dubia quoruꝫ pͥmū eſt An oīs mutatio habeat eē in tꝑe Et videt̉ꝙ non. qm̄ generatio eſt mutatio. ⁊ tn̄ nō fit in tꝑe. Naꝫin hoc differt ab alijs motibꝰ ¶ Scd̓o illūiatō medij diaphoni eſt q̄dā mutatio. et tn̄ fit in inſtanti. Soº ꝙ ſic.qꝛ oē habens velocitatem ⁊ tarditatē menſurat̉ tꝑe. oīsmutatio hꝫ velocitatē et tarditateꝫ. igit̉ oīs mutatio fitin tꝑe. Ad obiecta in oppoſitum. Ad primū dd̓meſt. ꝙ duobꝰ modis accipitur generatio. vnoº ꝓut ē coniuncta alteratōni preuie. ⁊ hoc mō generatio nō fit in inſtanti ſꝫ in tꝑe. et ſic in ea eſt dare pͥus ⁊ poſteriꝰ Alioºaccipit̉ generatio ꝓ t̓mino mutatiōis in qͦ acqͥrit̉ formaſubſtantialis. et hoc mō generatio d̓r magis finis mutationis. qͣꝫ mutatio. qm̄ ſicut terminus ꝯtinui nō eſt aliquid ꝯtinuū ſic terminus mutatōis nō eſt proprie mutatio. et hoc mō generatio fit in inſtanti ⁊ nō in tꝑe. Un̄dem ph̓i intelligit̉ de mutatione ſucceſſiua ⁊ nō de mutatione inſtantanea Ad ſcd̓m dd̓m eſt. ꝙ qͣꝫuis illūiatio medij fiat ſubito ⁊ nō in tꝑe. ꝯſequit̉ tn̄ mutatōnemfactā in tꝑe. ⁊ ſe hꝫ ſicut terminus illius mutationis. ſicut illuminatio aeris per ſolem ſequit̉ motum ſolis ſup̄noſtrum emiſperium.

Secundū dubrum eAn menſura ⁊ mēſuratū debeant eſſe hōgenia hoc eſteiuſdem nature Sol̓o ꝙ mēſura ⁊ menſuratū duobꝰmodis capi pn̄t. vno mō ẜm ꝓprias eorū naturas. ⁊ ſicnō oportet ea eſſe hogenia ſiue vnigenia. qꝛ mēſura p̄t eēalterius nature qͣꝫ menſuratū. ſicut ptꝫ de vlna et pannoAlio mō accipiunt̉ ẜm rōem menſure ⁊ mēſurati. et ſicdebēt eſſe vnius generis hoc ē vniꝰ rōnis ſiue ꝓportiōisqm̄ ip̄m mēſuratū debet eē ꝓportionatū mēſure ⁊ ecōtraOertium dubium eſt.Ponat̉ per īpoſſibile ꝙ ſit aliqͥs motus ſimplicior pͥmomotu. An tūc tp̄s ſit in illo ſubiectiue. Soº ꝙ ſic. etita in ꝓpoſito quodā mō eſt ẜm ph̓m ꝙ ip̄e d̓r ſolū octopoſuiſſe ſpheras et ideo ẜm eū tp̄s eſt ſubiectiue in octaue ſphere motu Sꝫ qꝛ a ptholomeo ⁊ a multꝭ alijs aſtronomis inuentū eſt ꝙ ſupra octauā ſint due alie ſphere qͣrum prima inter illas duas ſiue nona moueat̉ duobꝰmotibꝰ ⁊ decima vno motu tm̄. iō ſimpliciter. ⁊ ẜm veritatem ꝯcludit̉ ꝙ tp̄s eſt ſubiectiue in motu decime ſphereIn hoc tn̄ eſt oīm ph̓oꝝ ꝯcordia ꝙ tps eſt ſubiectiue inmotu primi mobilis cū ipſe ſit ſimpliciſſimus.Auartum dubtum eſſ.Si eēt aliqͥs motus qui nō dependeret a pͥmo motu celi. an talis mēſuret̉ etiā tꝑe Soº aliqͦꝝ ꝙ nō. vt videt̉dicere doctor ſanctꝰ et ſui ſeqͣces. Sꝫ tn̄ dn̄s Albertuset ſui ſequaces ꝓbabilius dicūt. ꝙ non obſtāte illo. ꝙ adhuc talis motus mēſuraret̉ tꝑe qͣꝫuis cāliter nō depēderet a motu pͥmi mobilis. vn̄ d̓t ꝙ oīm euiternoꝝ ē vnuꝫeuū licet vnū euiternū nō ſit dependens ab alio cauſaliter. ⁊ hoc ex eo. qꝛ vnū eſt altero ſimpliciusAuintum dubium eli.An tēpus habeat eſſe ab aīa exiſtēte Et videt̉ pͥmo ꝙſic. qm̄ tp̄s eſt nūerus motus ẜm pͥus et poſterius ī motu. prius āt et poſterius nō ſunt aīa nō exn̄te. igit̉ ſi nō ſitaīa tp̄s nō hꝫ eſſe. Qinor ptꝫ. qꝛ pͥus et poſteriꝰ nō ſtꝭaīa nō exn̄te. qꝛ pͥus d̓t reſpectū ad poſteriꝰ. talis āt relatio nō eſt nō exn̄te aīa q̄ ꝯꝑat prius ad poſteriꝰ Secūdo ſi īpoſſibile eſt nūerātē eſſe. impoſſibile eſt nūerabile eſſe. nihil aūt nūerat p̄ter aīam intellectiuā. gͦ ſi nō ſitaīa intellectiua nō erit aliqͥd nūerabile neqꝫ aliqͥs nūerꝰet ꝑ ꝯn̄s nō erit tp̄s cū ſit nūerus motus. Tertio. ſitp̄s eēt nō exn̄te aīa rōnali hoc maxime eſſet eo ꝙ ē ſubiectiue in motu pͥmi mobilis ſꝫ hoc nō. qꝛ cū motus primi mobil̓ ſit expanſus ꝑ totū ipſum mobile. oꝑteret tꝑshabere eſſe expāſum in ip̄o mobili. ⁊ ſic eſſent plures ꝑtes tꝑis ſil̓. Quarto ſi eſſet ſubiectiue in illo motutunc nullus ꝑciꝑet tp̄s niſi ꝑcipiendo illū motum. ꝯn̄seſt falſum. qm̄ exn̄s ſub terra nō ꝑciperet motū pͥmi mobilis. ⁊ tn̄ ꝑciperet tēpus. igit̉ tꝑs nō eſt in motu primimobilis vt paſſio eius. et ſic nō habebit eē aīa nō exn̄teSol̓o iſta q̄ſtio p̄t dupl̓r intelligi. vno mō de aīa nobili q̄ ē motrix celi ⁊ ab illa aīa effectiue depēdet tp̄s Eſtetiā cā tꝑis iuxta illā regulā ꝯmētatoris octauo ph̓icoꝝDās formā dat ꝯn̄a formā. cū igit̉ tp̄s ꝯſeqͣt̉ motū natural̓r. iō ſic̄ aīa nobil̓ eſt cā motꝰ ita etiā eſt cā tꝑis. ſꝫ ad