LiberQuartus
in tēpore alterant̉. ergo erunt plura tꝑa menſurātia illosdiuerſos motus. Scd̓o oīs menſura debet eſſe vnitamenſurato. ſed tēpus eſt in primo mobili. igit̉ nō p̄t applicari motibꝰ iſtorū inferioruꝫ. et per cōſequēs nō ē mēſura iſtoꝝ inferioruꝫ. Tertio ſi eſſet idem tēpus oīmtūc ſequeret̉ ꝙ om̄es res eſſent eiuſdē etatis. Pro ītellectu iſtius queſtionis ponuntur duo diſcurſus. Quoruꝫmaior primi eſt iſta.Eſſe in tempore eſt ſub ipſo cōtineri. ⁊ ab eodem excelli Minor Tēpus eſt ꝑſe cauſageneratōnis. ac per accidēs cauſa corruptiōisCōcluſio Igit̉ dumtaxat generabilia etcorruptibilia ſunt vere tꝑalia dicendaQaior eſt ph̓i in textu. Etiam p̄t ſic ꝓbari. qꝛ eē intꝑe eſt mēſurari tꝑe. menſura ꝯtinet ſuū menſuratuꝫ. iōtēpus ꝯtinet om̄ia illa que ſunt ī tꝑe. Et qꝛ tp̄s eſt propria ⁊ adequata mēſura motus pͥmi mobilis. iō oīa generabilia ⁊ corruptibilia ꝓprie dicunt̉ eſſe in tꝑe. ⁊ motus eoꝝ excedunt̉ a tꝑe. qm̄ excellia tēpore no eſt aliudqͣꝫ tempus eſſe nō exiſtētibꝰ his que excedunt̉ a tꝑe Eteſt notandū ꝙ differenter celū. quatuor elementa. ⁊ mixta. dicuntur eſſe in tꝑe. Nam celū ẜm ſuū eſſe ſiue eſſentiā. acceptū nō mēſuratur nūc tꝑis neqꝫ tꝑe ſꝫ euo. formaliter aūt acceptū inqͣꝫtum eſt mobile motu locali mēſuratur nūc tꝑis quēadmodū eius motꝰ menſurat̉ tototꝑe. toto d̓r. qꝛ tēpus nō excedit motū celi. nec econtraexcedit̉. ⁊ ideo dici ſolet ꝙ motus celi menſurat̉ toto tēpore. Ex quo patet falſitas quorūdam dicentiū. ꝙ ꝑtialis quedā reuolutio celi mēſurat̉ tempore. nō āt totꝰ motus celi. qm̄ totus motus celi habet totū tēpus id ē ſempiternitatē ſuā adequatā et ꝓpriā menſura. Elementaaūt menſurant̉ ẜm ſuas oꝑatōnes ⁊ motus mēſurāturtꝑe nō ſolū ẜm motꝰ ad locū. ſꝫ ẜm motum ad formā. etipſa ẜm ꝙ ſunt ſubſtantia motꝰ mēſurant̉ nūc tꝑis ¶ixta vero que nō ſoluꝫ mouent̉ ab extrinſeco pͥncipio. ſedetiā ab intrinſeco principio nō ſoluꝫ ẜm motus mēſurātur tꝑe. veruꝫ etiā ẜm eſſe. qꝛ nō hn̄t eſſe ſtabile. licet em̄eē ſub̓ale maneat ꝑ totā ꝑiodū mixti. tn̄ ꝑ eādē periodūmouet̉ motu alteratōis ⁊ diſponit̉ ad nō eē. Qinor ptꝫqͥꝛ tp̄s eſt menſura motꝰ et ē paſſio eiꝰ ſꝫ motꝰ ē ꝑ ſe cācorruptōnis. igit̉ tempus eſt per ſe cā corruptōis ⁊ ꝑ accidens cāgn̄atōis quēadmodū et motus. Qinor patꝫqm̄ oē illud qd̓ abijcit aliqͥd de ſubſtātia mobilis ē corruptm̄. motus aūt aliqͥd abijcit de ſubſtātia mobilis. qꝛfacit rem diſtare a pͥncipio ſui eſſe. igit̉ eſt cā corruptōisQotus tn̄ dupliciter eſt conſiderabilis. vnoº ẜᵐ ſe inqͣꝫtum eſt quidā fluxus faciens diſtare rem a ſuo principioet hoc modo eſt per ſe cā corruptōis. Alioº inqͣꝫtuꝫ eſtinſtrumentum agentis qd̓ intendit introducere formaꝫin materia. ⁊ hoc mō motus eſt cauſa gn̄atōnis. ſꝫ hoc ēper aliud. ſcꝫ inqͣꝫtum ꝯiungit̉ forme et actui generantisſicut inſtrumētū vnit̉ pͥncipali agēti. et ſic motus celi ẜmſe eſt cauſa corruptōnis iſtoꝝ inferioꝝ. inqͣꝫtum tn̄ ē inſtrumētū intelligentie agentis intendētis explicare formā gn̄abiliū in materia eſt cā generatōis iſtoꝝ inferiorūet ē tanqͣꝫ vita ipſoꝝ. eo ꝙ ꝯſeruat ip̄a in eſſe Sꝫ diceretaliqͥs q̄cūqꝫ gn̄ant̉ in tꝑe gnant̉ ſic̄ illa q̄ corrūpunt̉ in tēpͥore corrūpunt̉. igit̉ ſi tempus ſit ꝑ ſe cā corruptōis etiāerit ꝑ ſe cā generatōis Cōfirmat̉ ſic. qͥcqͥd ꝯuenit alicui ꝑ ſe ſibi ꝯuenit extrinſeco ſecluſo. igit̉ ſi tp̄s ꝑ ſe eſt cā
corruptōnis. ſecluſo motu primi mobilis adhuc tēpuseſſet cauſa corruptiōis qd̓ tn̄ eſt falſuꝫ. qm̄ deſtructo primo motu deſtruunt̉ oēs poſteriores. Ad hoc dd̓m eſtper interemptōem ꝯn̄e. qꝛ licet tam generatio qͣꝫ corruptio fiant in tꝑe. hoc tn̄ nō eſt ex ꝑte motus. ſꝫ ex ꝑte generantis. ⁊ iō nō oꝑtet ꝙ ſicut tēpus eſt cauſa corruptionis ꝑ ſe. ꝙ ita ſit ca generatōis. qm̄ tempus eſt menſuramotus qͥ motus facit rem diſtare a ſuo pͥncipio Sciēdum tn̄ eſt. ꝙ aliquid p̄t dupliciter alicui ꝯuenire. vnoper ſe primo. ſicut paſſio ꝯuenit ſubiecto ſuo pͥmo et īmediate. ſicut riſibile hoī. Alio mō ꝑ ſe ſcd̓o ſicut paſſio cōuenit inferioribꝰ ſui ſubiecti. eo ꝙ ſuum ſubiectū in ſuisinferioribꝰ reꝑit̉. vt riſibile ineſt ſorti. ⁊ hoc mō ꝑ ſe dicit̉illud qd̓ ꝯuenit alicui ꝑ alteruꝫ. ⁊ hoc mō tēpus d̓r ꝑ ſecauſa corruptōis hͦ eſt ꝑ alteꝝ .ſ. motū ⁊ nō ꝑ ſe pͥmo. etſic tēpus nō d̓r cā corruptōis. ita ꝙ faciat aliqͥd ad corruptōem. ſed ꝓpter hoc qꝛ per ſe accidit illi ſcꝫ motui. vn̄licet forma gnantis ſit ꝑ ſe cauſa gn̄atōnis. qꝛ tn̄ tēpusnō accidit ſibi ꝑ ſe ſicut accidit motui. ſꝫ ſe hꝫ extrinſecead ip̄am. ideo nō d̓r per ſe cā generatōis ſꝫ ſolū ꝑ accn̄s.Nec tp̄s eſt cauſa corruptōis qͣſi eā efficiat ſꝫ ſolū ꝯſecutiue. qꝛ .ſ. eſt menſura motus quo formaliter res tenditad corpus. Cōcluſio ſequit̉ ex premiſſis talia eī ſunt q̄tꝑe excedūt̉. ſed motus celi ⁊ celeſtia corꝑa nō ſunt tꝑalia dicenda ſꝫ vl̓ euiterna aut ſempiterna Nā ſi celū accipiat̉ ẜm ſuā eēntiā ⁊ ẜm ſuū eē ꝓpͥuꝫ mēſurat̉ euiternoſꝫ acceptū ſcd̓m ſuū eſſe qͦ forma mouet̉ ſic mēſurat̉ nūctēporis ⁊ ſuus motꝰ toto tꝑe .i. ſempiternitate Sꝫ diceres d̓t beatus augꝰ. ꝙ deus mouet ſpūales ſub̓as ꝑ tēpus ⁊ nō per locū. igit̉ nō ſolū generabilia ⁊ corruptibilia tꝑe mēſurant̉. Ad hoc dd̓m eſt. ꝙ ſpūales ſub̓e nonmenſurant̉ tꝑe noſtro ſiue ꝯtinuo de qͦ in ꝓpoſito eſt ſermo. ſꝫ tꝑe diſcreto mēſurant̉. Qaior ſcd̓i diſcurſusTempus eſt nūerus et menſura cuiuſlibetmotus attamen eſt ſolum primi motus paſſioin quo eſt vt in ſubiecto Minor Primusmotus ſimplex et regularis. eſt menſura cuiuſlibet alterius Cōcluſio Igitur eſt ſubiectoſoluꝫ tempus vnum. quod tamē eſt nūerus etmēſura omniū motuumQaior qͦ ad primā eius ꝑtē ꝓbat̉. qꝛ quilibet motꝰ hꝫprius et poſteriꝰ qͦ qͥlibet mēſurari p̄t et nūerari p̄t. Uerum tn̄ eſt. ꝙ mutatōnis ſimplicis tēpus ꝓprie nō ē mēſura ſꝫ nūc tꝑis. qm̄ ſicut nūc tꝑis aliqn̄ accipit̉ vt terminus indiuiſibilis tꝑis. ſic mutatio q̄ ꝯcomitat̉ aliquemmotū ꝓprie dictū habētē prius ⁊ poſterius menſuraturnūc tꝑis qd̓ eſt terminus tꝑis mēſurātꝭ motū quē ꝯcomitat̉ mutatio. Ex quo patet. ꝙ ſi ſit aliqua mutatio qͣnō ꝯcomitat̉ alique motū ꝓprie dictū illa nō menſurabit̉ꝓprie nūc tꝑis noſtri. Et iō vltimū alteratōnis pͥuie mutatū eſſe diſponētis ad generatōnem menſurat̉ ſil̓ cū generatione et corruptōe nūc tꝑis. quēadmoduꝫ alteratiop̄cedens menſurat̉ ip̄o tꝑe. Scd̓a ꝑs maioris patꝫ. qm̄primus motus cū ſit ſimpliciſſimus inter motus habētes prius et poſterius tēpus tan qͣꝫ menſura pͥmum ſibiadiacet. ita ꝙ ex priori et poſteriori illiꝰ motus tēpꝰ cauſat̉. ſicut igit̉ nūerus et menſura ꝓpria eſt in ſuo mēſurato. ſic tp̄s ē in pͥmo motu. vn̄ dr̄nter reſpicit pͥmū motuꝫet alios motꝰ. Nā pͥmū motū reſpicit ſic̄ ſuū ſubiectū ⁊