PhyſicoꝝArertotelis

tu infinitū. qꝛ motus infinitus p̄ſupponit mobile infinitum. motus aūt celi eſt infinitus. igitur celum eſt infinitum. Minor patꝫ. qꝛ eſt circularis. circulus aūt nonhabet principiū mediū neqꝫ finem. qꝛ alias nō appellaretur circularis. Confirmat̉ in celo reꝑitur infinitum indiuiſione ẜm potentiā cū ſit ꝯtinuum. igitur ibi eſt infinitum in actu. ꝯſequentia ꝓbatur. qꝛ in ꝑpetuis nō differunt eſſe et poſſe. Scd̓o ſic. magnitudo eſt actꝰ magnitudo eſt infinita. igitur eſt actu infinita. ꝯſequētia ꝓbatur ꝑ ꝯſequentiā a diuiſis ad ꝯiuncta. Tercio arguitur ꝯtra ſcd̓am ꝑticulā queſiti. nulla definitio includit oppoſita. iſta aūt eſt hmoi. igitur nō eſt bona. minorpatꝫ. qꝛ accepta quātitate rei nihil remanet extra de ip̄are. igitur incōuenienter dicit̉ cuius quantitatē accipientibus ſemꝑ eſt aliquid extra reciꝑe. qꝛ ex illo oportebitſequi ꝙ aliquid ſit recipere extra et etiā nihil. Confirmatur infinitū om̄ia ꝯtinet et gubernat. igitur extraip̄m nō ꝯtingit aliquid extra accipere. Quarto. ſi definitio eſſet bona. ſeq̄retur ꝙ om̄is magnitudo eſſet infinita. Nam accepta quacūqꝫ magnitudinis ꝑte contingit aliam accipere. ⁊ ſic ſemꝑ ꝯtingeret extra ꝑtem acceptam aliud accipere. In oppoſitū vtriuſqꝫ queſiti ēdoctrina ph̓i. in textu. Et pro maiori intellectu iſtiusqueſtionis ponuntur duo diſcurſus. quoruꝫ maior primi eſt iſta.Actu corpus infinitū ſenſibile eſſe. eſt repugnatiuū nature inſtitute. Minor. Infinitū inpotētia eſt tam in cōtinui diuiſione qͣꝫ in diſcreti appoſitōne. Cōcluſio. Igitur rationabiliter et phyſice repugnat nature actu infinitū eſſe.Maior ad longū patꝫ per ph̓m in textu. qꝛ de ratōecorporis eſt eſſe terminatū ſuꝑficie. ſicut linea terminat̉puncto. igitur. p̄terea om̄e corpꝰ ſenſibile eſt in aliquoloco. ſed ſunt dumtaxat ſex differentie loci diſtincte nōquo ad nos. ſed ex natura rei que ſunt ſurſum deorſumante et retro. dextrorſum et ſiniſtrorſum. prima parsminoris patꝫ. qꝛ om̄e illud quod eſt in rebus. aut eſt inpotentia vel in actu. infinitū aūt in actu nō eſt ponendū.igitur infinitū in potentia. Eſt tamē bene aduertendum. ꝙ duplex reꝑitur potentia. Nam q̄dam eſt potentia que reſpicit actum ꝑmanentē qui eſt totus ſimul cōpletus et ꝑfectus et in facto eſſe. ⁊ illa potentia cū deducta ſit ad talem actū nō amplius remanet in potētia adtalē actum. vt es dicit̉ in potentia ad actū permanenteꝫſtatue. et quando deducit̉ ad illū actum tunc nō eſt amplius in potētia. et ſic infinitum nō eſt in potētia. Aliaeſt potentia reſpiciens actū incōpletū et ſucceſſiuū qͥ nōeſt totus ſimul nec in facto eſſe. ſed ſolum in fieri ſemꝑ ēpotentie ꝑmixtus. ſicut dies eſt in potentia. qꝛ ſemꝑ eſtin fieri et ſucceſſione. et dum vna ꝑs eſt. alia eſt p̄terita. 2alia futura. et hoc modo infinitū eſt in potentia ad taleꝫactū. ideo nō eſt ſicut ens cōpletū et in facto eſſe. ſed ſolum ſicut dies et agon hoc eſt ludus agonalis qui ſolūmodo habet eſſe et fieri. et illo modo reꝑitur etiā actusin om̄ibus ſucceſſiuis. qꝛ quādo deſinit fieri ip̄oꝝ nonamplius habent eſſe ſicut patꝫ de motu. Scd̓a ꝑs minoris patꝫ ꝑ areſtotelē in textu. Et eſt notandū ẜmdn̄m Albertū ꝙ infinitū quod eſt in additōe numerorum cauſat̉ ex infinito quod eſt in diuiſione cōtinui. qͥanihil eſt cauſa numeri niſi diuiſio. licet em̄ diſcretio ſit an̄

ꝯtinuiatē. eo ꝙ ſimplicior ē illa ex eo. qꝛ ꝓcedit ex indiuiſibili quod eſt ſimplicius. tamē numerus ẜm eſſe qd̓habet in rebus numeratis cauſat̉ a diuiſione ꝯtinui. etdiſcretio ſua eſt poſt ꝯtinuitatē ẜm eſſe quod habet inmagnitudine ꝯtinua. ꝙ qualiter ſit ꝯſiderare oportethoc modo. Dictū em̄ eſt in p̄dicamentis. ꝙ om̄is quātitas ab indiuiſibili ꝓcedit. Sunt aūt in genere indiuiſibili tria. ſcꝫ vnitas punctus et nunc. Unitas aūt eſt indiuiſibilis poſitōnem nō habens. punctus vero indiuiſibilis poſitōem habēs. nunc aūt eſt indiuiſibile quodadiacet mobili qd̓ fertur. Cū igit̉ vnitas nec adiacet alicui menſurato ſicut nunc. nec poſitōem habet ſicut punctus ſimplicius ꝑticipat ratōem indiuiſibilitatꝭ qͣꝫ punctus vel nunc. ꝓpter quod etiā quātitas illa eſt ſimplicior que fluit ab vnitate ſicut nunc qͣꝫ quātitas que fluita puncto. ſed ſi numerus ꝯſideraret̉ ẜm eſſe quod habꝫin rebus numeratis. tunc numerus eſt poſt diuiſioneꝫꝯtinui. qꝛ vbi nō eſt diuiſio materie. ibi nō eſt numerusEt hoc oſtendi poteſt tribus ratōnibꝰ. quaꝝ prima eſtque ſumitur ex multitudine que eſt in numero Numerus vt dicit Boetiꝰ nō ſurgit ex eodē iterato. ſicut ſi dicatur marcus eſt vnus. tullius eſt vnus. et cicero ē vnꝰ.ex tali em̄ iteratione nō ſurgit nūerꝰ ternariꝰ. ſꝫ vnꝰ. ſꝫſi fiat collectio vnitatū diuerſaꝝ cōtinue infert̉ ⁊ colligit̉numeri pluralitas. ſicut ſi dicat̉ petrus eſt vnus. cornelius eſt vnus. et iohānes ē vnus. ꝯtinue infert̉ ꝙ illi ſtōin numero ternario. ꝯſtat em̄ ꝙ omīa ſic numerata ſubaliquo vno ſunt vniente ea cui cōpetit diuidi in ip̄a peraccidens, cum tamē per ſe ea vniat. ſicut petrus iohannes et cornelius ſunt tres homīes. et homo aſinus leoſunt tria animalia. et animal lignum et lapis ſunt tresſubſtantie corporee. ⁊ nunqͣꝫ poteſt aliquid numerari ſinō accipiatur aliquod quocūqꝫ modo vniens ea q̄ numerata ſunt. ſed vniens inquantum vniens nō eſt principium pluralitatis. ſed potius id quod plurificat̉ ſubillo. Eſt āt vniēs forma general̓. vel ſpecialis. ⁊ ſicut vnaē forma. ita correſpōdet ei vna materia. qꝛ vnius formein genere vna eſt materia in genere. ⁊ vniꝰ forme in ſpēvna eſt materia in ſpecie. Materia em̄ diuiditur ꝑ partes diuerſas per eſſe quod habet forma in ip̄a. et ideo ꝑſe in pluralitatem agitur materia et pars materie que ēin vno nō eſt illa que eſt in alio. Forma aūt nō ſic diuiditur. qꝛ ẜm totam eſſentiam ſaluat̉ in quolibet. ſed forma diuiditur ꝑ accidens. ſcꝫ per eſſe quod habet in materia et materia per ſe diuidit̉. et ſic conſtat ꝙ ex vno ſurgit diuiſio ꝑticulariū. qꝛ materia vnius forme ẜm ꝙ huiuſmodi vna eſt. ergo diſcretio numeri que diuerſitateꝫrei exigit eſt ex materie diuiſione que diuiſa eſt in ꝑtibꝰmaterie. et nō ex forme diuiſione que vna eſt per rationem in om̄ibus que numerant̉ ſub vno aliquo cōmuni. ¶ Si aūt dicatur qualiter hoc eſſe poſſet ꝙ formadiuidat materiā. et tamē ip̄a nō ſit principium diſcretionis et numeri. ſꝫ potius materia. qꝛ ſicut ē vna ſingularꝭmateria in quolibet. ita ē vna forma ſingularis in qͦlibetDicendū ꝙ forma nō diuidit̉ ꝑ ſe. ſed per accidens.hoc eſt ꝑ eſſe quod habet in materia. nec diuidit̉ niſi ẜmꝙ attingit materiā ⁊ terminat ip̄am et cōplet ad ſpeciēſuſcipiendā. et hec om̄ia cōueniunt forme ꝑ ſuum eſſe.et ideo forma nō numerat̉ niſi numero materie et potētie. Et ſi obiceret̉ de animabus que in numero eſſe dicuntur. et ſimiliter intelligentie. Ad hoc dicendū eſtẜm ꝑipoteticos. ꝙ anime multiplicant̉ ad corpoꝝ mul-