PhyſicorumAreſtotelis.

a ſuo principio diſtare. qm̄ non eſt actus rei niſi inqͣꝫtū tendit ad vlteriorē ꝑfectōnem a qua diſtat. Et ideo notandū eſt ẜm dn̄m Albertū ꝙ ꝑfectio multis modis dicit̉. iōetiā motus eſt illoꝝ que multipliciter dicūtur. qͥa q̄daꝫ eſtꝑfectio pͥma. ⁊ q̄dā eſt perfectio ſecūda. ⁊ vtraqꝫ iſtaꝝ tribus modis dicit̉. Primo modo dicit̉ ꝑfectio pͥma ẜm p̓oritatē operis. Scd̓o mō d̓r ꝑfectio pͥma ẜm eſſe. Tercioᶜdicit̉ ꝑfectio pͥma ẜm prioritatē cauſe formalis ad actumeiꝰ. ⁊ oībꝰ his modis dicit̉ ꝑfectio ſcd̓a pͥme ꝑfectōni correſpondens. Prima aūt ꝑfectio ẜm prioritate tꝑis eſt illaque eſt ante omēs ꝑfectōes tꝑe. ⁊ hec eſt que eſt via ⁊ exitus imꝑfecti ad ꝑfectōeꝫ. ⁊ talis imꝑfectio ē motus in genere acceptus. ⁊ ſcd̓a ꝑfectio correſpondens ei eſt a formaẜm ꝙ accipit̉ in rōne finis ⁊ termini motus. Sꝫ perfectopͥma ẜm prioritatē eſſe. eſt illa que eſt ẜm formā ſubſtātialem. ⁊ huic correſpondet ſcd̓a perfectio q̄ eſt ẜm accidēs ſiue ẜm formā accidentalem aliquam ⁊ hoc mō motus eſtde genere prime et ſecūde perfectōis quia motus ē ī ſubſtantia ⁊ in accidentibꝰ. Sed ꝑfectio pͥma ẜm prioritateꝫcauſe formalis ad effectū eius. vt ꝑfectio pͥma enſis eſt figura enſis. ⁊ ꝑfectio ſecunda ē ſcindere qd̓ eſt actus formeet figure enſis. ⁊ ſic aīa eſt ꝑfectio pͥma aīati corꝑis. ⁊ vegetari ⁊ ſentire ⁊ intelligere ſunt ꝑfectōnes ſcd̓e. ⁊ vl̓r vnumqd̓qꝫ eſt ꝑfectū pͥma ꝑfectō ne ẜm eſſe. ⁊ eſt ꝑfectū ſcd̓a perfectōne ẜm agere. hoc aūt mō motus nec eſt pͥma ꝑfectōentis nec ſcd̓a ſed eſt via ad pͥmā ꝑfectōnem. ⁊ ſic qn̄ dicitur ꝙ motus eſt pͥma ꝑfectio mobilis intelligit̉ de pͥmoºpͥme ꝑfectōnis. Eſt aūt aliqͥd in potētia nec ad eſſe pͥmūqd̓ eſt ſub̓ale. nec ad eſſe 2ᵐ qd̓ eſt accidentale ꝓprie. ſꝫ potius ad hoc ꝙ aliqͥd extra ꝑ aliquē modū ſe hꝫ ad ip̄m. ſicut eſt potentia ad vbi vel ad ſitū. hoc em̄ nō ē ẜm aliquāformā quā acqͥrit id qd̓ eſt in potentia. ſed potius ex hocꝙ aliquid qd̓ eſt locus ſe pōt aliqͣliter ad ip̄m hr̄e. Nā cūdicit̉ aliqͥd eſſe in theatro aut in foro ſignificat̉ ꝙ aliqͥd ſehꝫ vt circūſcribens aliqd̓ corpꝰ qd̓ d̓r eſſe ī theatro aut foro. abſqꝫ hoc ꝙ aliqua fiat mutatio in eo qͣꝫtū ad formamſub̓alem. aut qͣꝫtū ad accidētia eius intrinſeca. hoc autemqd̓ dictū eſt de loco ẜm totū corpus. quidā dicūt ſil̓r eſſe īſitu quo ad partiū ordinatōem in loco. ſicut ſedens potentia eſt ſtans. aut hoc mō ordinatus in loco poſſibile eſt vtſe cōuertat manes quidē in eodē loco ſed tn̄ aliter conuerſus in illo quo ad partiū ordinatōnē abſqꝫ eo ꝙ muteturin aliqua forma ſub̓ali aut accidentali afficiente corpꝰ eiꝰCū āt dicit̉ motus eſſe aliqͣ diſpoſitio q̄ ē ī gn̄e pͥme ꝑfectionis eius qd̓ ē in potētia ſi generaliter ſumat̉ motꝰ promotū ⁊ mutatōe. oꝫ ꝙ id qd̓ ē ī potētia oībus his modisgeneraliter ſumat̉. cū tamē primo ⁊ principaliter rōnē habeat potentie id qd̓ eſt in potentia ad formā ſub̓alem. ⁊ ſecūdo habet rōnē potentie id qd̓ eſt in potentia ad formaꝫaccidentalē ⁊ minime hꝫ de ratōne potentie id qd̓ ad vbiaut ad ſitū in potentia eſt. ꝓpter qd̓ etiā motus in vbi ⁊ inſitu cōuenit ꝑfectis corꝑibus q̄ minime ſunt in potentia.Eodē aūt mō motus in cuiꝰ notificatōne cadūt iſta. ē denumero eoꝝ que multipliciter dicūtur. Eſt em̄ motus primo ⁊ pͥncipaliter dictus motus localis. ⁊ ſecūdario dicūtur motus alij qui ſunt ad formā. Et hoc quidem intelligitur dupliciter Uno mō d̓r motus localis primꝰ qꝛ eſtcauſa eſſe ẜm formā. Scd̓oº qꝛ ē cauſa motꝰ ẜm formaꝫquia ſuperiora cauſa ſunt inferiorū ẜm eſſe qd̓ habent. qm̄ſuperiora dant eis formas ⁊ accidentia ꝑ ſuū motū ⁊ nontm̄ dant eis formas ⁊ accidentia. ſꝫ etiaꝫ dant eis motusquos habent ad eſſe ⁊ ad accidētia ⁊ ideo reprehenſibiles

ſunt illi qui dicūt motū eſſe genus vnū ad motus ſpeciales ſcꝫ localem alteratōnē ⁊ ad alias ſpecies eius vt patebit latius in quodā dubio Ad quartū dd̓m eſt. ꝙ lꝫ motus ſit quidā actus mobilis. nō tamē dicit̉ actus eius niſi inqͣꝫtū tendit ad vlteriorē actū ad quē eſt in potentia. iōmagis dicit̉ actus entis in potentia. qͣꝫ entis in actu. Etad cōfirmatōem eſt dd̓m. ꝙ illa reduplicatio ſcꝫ inqͣꝫtumnō accipit̉ reduplicatiue. ſꝫ magis ſpecificatiue ad ſpecificādum ratōnē ſub qua motus ꝯuenit mobili. iō nō oporiꝫꝙ ꝯueniat cullibet enti in potentia. Ad qͥntuꝫ dd̓m ē. ꝙnō om̄e mouens vl̓iter mouet̉. ſed tm̄ mouens phyſicumqd̓ etiā nō mouet̉ inqͣꝫtū mouens. ſꝫ inqͣꝫtū mobile ⁊ in potentia ad actū. Et eſt notandū ꝙ motus ad ſubſtātiā nōeſt in ſubiecto qd̓ eſt ens completū vt eſt ſubiectū accn̄tꝭ.ſed eſt in materia q̄ eſt pura potentia hn̄s modū ſubiecti.Et qͣꝫuis materia ſit ens in potentia tamen non ſolū materia eſt ens in potentia. quoniam ens in potentia in pluseſt qͣꝫ materia. qꝛ omne mobile eſt ens in potentia. ſed nonomne mobile eſt materia. ⁊ ideo non ſequitur ꝙ motꝰ ſitſemper actus materie. qͣꝫuis aliqn̄ ſit actꝰ materie. vt generatio eſt actus generabilis inqͣꝫtū generabile Sed diceret aliqͥs. dicit Areſto. qͥnto huiꝰ. ꝙ materia nō moueturAd hoc dd̓m ꝙ licꝫ materia nō moueat̉ accipiēdo moueri ſpecialiter ꝓ motu ſucceſſiuo. ip̄a tamē bn̄ mouet̉ accipiendo moueri generaliter ſcꝫ ꝓ eo qd̓ mouetur motū ſucceſſiuo vel inſtantaneo.Incidunt dubia quorum primū eſt. An actus ⁊ potentia ſufficienter diuidātip̄m ens. Et videt̉ ꝙ non. quia tunc motus. aut eſſet purus actus aut pura potentia. ſed hoc nō eſt verū. cū dicatminor primi diſcurſus. ꝙ motus neqꝫ eſt pura potētia necpurus actus. igitur inconuenienter ens eſt diuiſum in actum ⁊ potentiam. Solutio ꝙ duobꝰ modis accipit̉ actꝰUnoº general̓r īqͣꝫtū extēdit ſe tā ad actū ꝑfectūqͣꝫ ad actum imperfectū. ⁊ ſic ſufficiēter actus ⁊ potentia diuidūtip̄m ens. Alio modo accipitur ſpecialiter ſcꝫ pro actu perfecto. ⁊ ſic non ſufficienter diuidunt ip̄m ens. cum nō oporteat omne ens eſſe actum perfectū. aut puram potentiamquia ſic motus non eſt actus. cum non ſit actus perfectꝰſed actus imperfectus primus tamen primitate originis.quoniā motꝰ origīe precedit terminū ad quē. eo ꝙ eſt viaad terminū ad quē Et ē notādū ꝙ duobꝰ modis accipit̉ens. Unoº ẜm pͥmā eiꝰ īpoſitōeꝫ. ⁊ ſic ens d̓r ens ī actu.qm̄ illa ẜcatō ē pͥncipalior entis qͣꝫ ſit ẜcatio entis in potentia. ⁊ ſic ens d̓r de ſub̓a ⁊ accn̄te q̄ ſunt entia in actu. nō tn̄vniuoce. Alioº accipit̉ ens ẜm totā eiꝰ latitudinem. ⁊ ſicens in potentia eſt ens. ⁊ qͣꝫuis ens in potētia nō habeatꝯpletā ſubſiſtentiam vtiqꝫ tn̄ incompletam. quia potētiaſimpl̓r dicta eſſentialiter ſubſiſtit per formā q̄ ē actꝰ eiꝰ.Secunduꝫ duorum elAn motus ſit genus ad generatōnem corruptōnemaugmētatōeꝫ ⁊c̄ Et videt̉ ꝙ ſic illd̓ ē genꝰ qd̓ ꝯtinet ſubſe ſpēs. motꝰ āt ꝯtinet ſub ſe ſex ſpēs vt patuit in vltimopoſtp̄dicamēto. igit̉ motꝰ ē genꝰ. Soº ꝙ nō. qꝛ cū ſpēs coequeue ſūt ſub ſuo gn̄e. tūc oꝫ ꝙ natura gn̄is ſit vniuocaī illis qͣꝫuis ẜm eē variat̉. ſic̄ natura aīalis vnicā hꝫ rōeꝫ īſpēbꝰ aīaliū. qꝛ ip̄a ſubſtat drn̄tijs ⁊ oībꝰ ſpēbꝰ. ſꝫ motꝰ n̄hꝫ vnā naturā eēntie alicꝰ ẜm qd̓ ꝯtrahit̉ ad alteratōeꝫ.ad motū localē. augm̄tatōeꝫ ⁊c̄. igit̉ motꝰ n̄ ē gēꝰ. mīor ꝓʳ