Druckschrift 
Commentaria in libros Physicorum Aristotelis secundum viam Albertistarum cum textu
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

PhyſicorumAreſtotelis

non auferibilē. ſic infinitū ponit̉ in eius definitione. ſicdefinit̉ ꝯtinuū eſt qd̓ eſt diuiſibile in ſemꝑ diuiſibilia. quiadiuidentia manēt ſemꝑ in forma ratione diuiſi. Tercio attenditur natura eius ẜm ad terminū aliquēmunem partes ꝯtinui copulant̉. ſic ponit̉ infinituꝫ ineius definitōe. ſed tūc ꝯtinuū eſt in cuius medio eſt accipere punctum ad quē copulant̉ ambe medietates. hocꝯtinuū differta diſcreto. eius partes non copulant̉ adaliquem terminū ꝯmunemSextum dubium eſAn motus ſit de genere ꝯtinuoꝝ. Et videt̉. qꝛſi ſic vel eſſet linea. ſuꝑficies. corpus. locus. aut tempꝰ. ſedhoc. qꝛ eſt eius accidens. igit̉. Solutio ſic. vt hicſupponit̉ poſtea ꝓbabitur. Ad obiectū in oppoſituꝫdd̓m eſt. duobꝰ modis aliquid d̓r in genere ꝯtinuorumUno vniuoce eēntialiter. ſic illud d̓r de generetinuoꝝ de quo ꝯtinuū vniuoce p̄dicat̉. ſic motus eſtde genere ꝯtinuoꝝ. Alio aliquid d̓r eſſe de genere continuoꝝ denoīatiue. ſic illud d̓r de genere ꝯtinuoꝝ. de quoꝯtinuū p̄dicat̉ denoīatiue. ſic motus eſt de genere ꝯtinuorū. ideo etiā motus eſt ſe ꝯtinuus in primoſe. licet bene in ſecūdo modo ſe Eſt igit̉ aliquid qd̓ entelechia tm̄ eſt. aliud aūt tm̄ potentia eſt. Et eoruꝫ que ſunt actuhoc quidē hoc aliquid aliud vero qͣꝫtum aliudvero quale vel aliqd̓ aliorū entis p̄dicamentorum ſimiliter. Sed eius qd̓ ad aliquid aliuddem ẜm ſuꝑabūdantiā defectuꝫ dicit̉. aliudaūt ẜm actiuū paſſiuū omnino motiuuꝫ etmobile. motiuū em̄ mobilis motiuū eſt. mobile a motiuo eſt mobileIſta eſt ſecūda pars huius capituli. in qua ph̓us exequit̉intentū ſuū p̄mittendo tres diuiſiones ad inueſtigatiōeꝫpͥme definitōis. ex quarū prima accipit̉ quid ſit motus ingenere. ſicut in genere ꝑfectōis potentia. ex ſecunda accipit̉ ẜm quid motus eſt ꝑfectio. ſcꝫ ẜm genusdicamenti. Ex tercia aūt accipit̉ vt ſciat̉ ẜm que modū fluit motus a motiuo in mobile ſiue in id qd̓ mouet̉. Eſt igitur pͥma diuiſio Entiū aliquid eſt quod eſt entelechia ſolum ſiue ens in actu. hoc eſt ens omnino ꝑfectū indigens aliquo ad eius ꝑfectionem. Alud eſt in potentia tm̄ẜm accipit̉ vt indigens aliquo ad eius ꝯplementū Neceſt intelligendū aliquid ſit qd̓ ſit tm̄ in potentia nullo in actu. qꝛ hoc poteſt eſſe in rerū natura. ſed dicit̉in potentia eſſe ẜm accipit̉ pͥuationi in genere īmixtumlicet habeat formā ẜm moduꝫ alium quo accipit̉ vtuationi īmixtum. Hoc aūt nihil eſt mediuꝫ inter ensin potentia ꝯpletū ens. ideo oportꝫ motus ſit aliqͥdhoꝝ modoꝝ poteſt eſſe extra hec. Eſt em̄ motusfectio eius qd̓ eſt in potentia ẜm eſt in potentia Secūdadiuiſio eſt. entiū aliud qͥdē ẜcat hoc aliquid eſt ſubſtātiahoc vero ẜcat qͣꝫtum qd̓ eſt qͣꝫtitas. aliud aūt ſignificatle. hoc eſt qualitas. alia ſignificant eodē modo alia entis p̄dicamenta. Tercia diuiſio entiū in genere quedā ſtꝭſine reſpectu ad inuicē. quedā ſunt reſpectu adinuiceꝫ.Et hoc dupl̓r vt ſufficit ꝓpoſito. qꝛ mobile ſemper excellit̉a motiuo vincitur ab ipſo. ea quoꝝ vnū excellit̉ alte

rum eſt exceſſum dupl̓r ſe hn̄t. qꝛ aut excellunt ſe ẜm abūdantiam defectū qͣꝫtitatis ad inuicem. ſiue ẜm maiusminus in qͣꝫtitate ſumptū. ſicut duplū ſe habet ad dimidium. aut excellūt ſe excellūtur ẜm virtute. ſicut agēs patiens. aut vt vl̓tus. ſicut mobile motiuū. qꝛ in primo degeneratōe corruptōe oſtendet̉ mobile motiuū vniuerſaliora ſunt qͣꝫ agens patiens: qꝛ om̄e agens eſt mouens. ſed ꝯuertit̉. Habent aūt iſta reſpectū ad inuicemqm̄ omne motiuū eſt alicuius mobilis motiuū. om̄e mobile eſt mobile a motiuo. relatio eſt quoddaꝫ genus qd̓ſpargit̉ in oībꝰ alijs generibꝰ qͣꝫtum ad habitudinē gene ad inuicem. eoꝝ que ſunt in generibꝰ que ad inuicēparant̉. Sunt aūt due alie ꝯꝑatōes relatiuoꝝ ẜm ſuppoſitionem equiparantiā. vt dn̄s ſeruus. ſocius cuiꝰ eſtſocius. ſed ille nihil faciūt ad ꝓpoſitū. ſcꝫ ad ſciendū qualiter fluit motus a motiuo ad mobile. ideo de illis ph̓ushic mentionē non facit. eſt aūt motus p̄ter res ad quas eſt motꝰMutat̉ em̄ ſemꝑ id qd̓ mutat̉. aut ẜm ſub̓amaut ẜm qͣꝫtitatē aūt ẜꝫ qͣlitatē aūt ẜm locū Cōeaūt his nullū eſt accipere ſicut diximus. neqꝫ hoc. neqꝫ qͣꝫtum. neqꝫ quale ſit. neqꝫ alioꝝdicamentoꝝ nullū. Quare neqꝫ motꝰ neqꝫ mutatio nullius erit ex ea que dicta ſunt. cuꝫ nihilſit extra predicta Ftic ph̓us oſtendit qūo motus ſit reducibilis ad p̄dictas diuiſiones. p̄cipue ad ſecūdā. ipſa aliquotineat alias. dicens motus eſt p̄ter res ad quas eſtmotus. omne qd̓ mutat̉ aut mutat̉ ẜm ſuā ſubſtantiaꝫqͣꝫtitatem. qualitatē. aut ẜm locū. vt aliqd̓ cōe vniuocūEt hoc d̓t Areſto. motus eſt p̄ter res ſiue genera rerū. excludit duos errores. Primus. motus eſſꝫ an̄p̄dicamenta tanqͣꝫ genꝰ quaſi aliqͥd exiſtens extra ea. Secūdus motus eſſꝫ ſupra p̄dicamēta vt genus. Secun errorē excludit hoc dicit. ꝯmune his nullū eſt acciꝑe Primū vero excludit dicit. quare neqꝫ motꝰ neqꝫmutatio eſt extra p̄dicamēta. cum nihil ſit ex ea. ꝯn̄smotus eſt eiuſdē eſſentie ſuo termino ad quem. vt alteratio eſt in genere qualitatis. qꝛ ſuus terminus ad quemeſt qualitas ſic deinceps. vt pꝫ vnicuiqꝫ practicāti Unūqd̓qꝫ aūt dupl̓r ineſt omnibꝰ vt in hocAliud quidē em̄ forma ipſius. aliud vero pͥuatio. ẜm qualitatē. hoc quidē em̄ album. iſtudaūt nigrū. ẜm qͣꝫtitatē aliud quidē ꝑfectū. aliud vero imꝑfectū. Sil̓iter aūt ẜm loci mutationē. hoc quideꝫ ſurſum: iſtud vero deorſumaut hoc quidem graue. iſtud vero leue. Quaremotꝰ mutatōis tot ſunt ſpēs quot entis Hic oſtendit ph̓us. qūo motus eſt reducibilis ad predicamenta ẜm ſil̓itudine. Et vult dupl̓r aliquid reperitur in quolibet genere. ſcꝫ vt ꝑfectū. aliquid vt imꝑfectum. ita etiā in omi genere motus. qꝛ in ſubſtantia inuenitur quiddā ꝑfectum. vt generatio ſiue forma. aliquidimꝑfectū. vt corruptio ſiue pͥuatio In qualitate ſil̓iter. vtalbū nigrum. quo ad alterationem. ipſa in tali reperit̉p̄dicamento. Exemplū extra textū. vt motus calefactio-

N ij.