PhyſicorumAreſtotelis

aptitudinem que eſt forme originale principium. Et dicitur quodā modo ſpecies. cum non ſit ſpecies ſimpliciter ſiue forma. ſed ſolum originale principiuꝫ ſpeciei ſiueforme. Si autem accipiatur quātum ad eius eſſe formale ſic nō eſt quodā modo priuatio ſpecies et forma ſꝫ potius eius negatio. et ſic in generatione ſimpliciter priuatio eſt quodā modo ſpecies ⁊ forma. In generatōne vero ẜm quid amplius eſt ſpecies et forma. cum forma accidentalis non ſolum eſt ẜm eſſe genericū inchoata. veꝝetiaꝫ ẜm eſſe ſpecificuꝫ. fit em̄ in motu albefactionis tranſitus de eſſe albi vel albedinis imperfecto ad eſſe ꝑfectū.Uoniā autē determinatū eſt quot modis dicitur natura. poſt hoc ſpeculandum eſt qūo differt mathematicus aphyſico.¶ Iſte eſt ſecūdus tractatus in quo ph̓us determinatde differentia phyſici ⁊ mathematici. ⁊ hoc quo ad primum capitulum. ⁊ qūo habet vtrāqꝫ naturam conſiderare. quo ad ſecundum capitulum. ibi qm̄ aūt natura dicitur dupliciter. Dicit igitur ph̓s qm̄ iam dictum eſt.quot modis dicit̉ natura. ideo neceſſariū eſt nos inquirere An natura quouis modo dicta ſit de ꝯſiderationephyſice ſciētie vel nō. hoc em̄ eſt neceſſariū ꝓpter opiniones eorū de quibꝰ dictum eſt. quia illi qui dixerunt ꝙ natura eſt ſola materia. dixerūt ꝙ phyſicus non habet cōſiderare niſi materiam. Et illi qui dixerūt. ꝙ forma ſola eſt natura. dixerunt ꝙ phyſicus nō habet conſiderare niſi formā. Cum aūt ea de quibꝰ agit mathematicusẜm eſſe ſunt in phyſicis corporibus. oportet nos inquirere primo. qūo differt ſpeculatio mathematica a ſpeculatione phyſica.¶ Etem̄ plana et firma habent phyſice corpora et longitudines et puncta de quibus intendit mathematicus.¶ Hic ph̓s ponit tres rōnes qͥbꝰ probat ꝙ phyſica etmathematica non ſint diſtincte ſcientie. Quarū primaeſt. quecūqꝫ ſcientie cōſiderant eadem ſubiecta ille ſunteedem. cum ſcientie penes obiecta diſtinguantur. ſꝫ mathematica cōſiderat eadem ſubiecta cum phyſica. quiaſuperficies corpora et magnitudines que etiam ꝯueniunt corporibusⁱ phyſicis. Ariſmetrica tamen plus diſfert a phyſica qͣꝫ geometria. quia geometria cōuenit cūphyſica ī ſubiecto ſuarū queſtionū licet differat in p̄dicato. cum vtraqꝫ querit de corpore ſuꝑficie et longitudine. tamē differenter qꝛ geometria querit de recta vel obliqua. phyſica vero de calida vel alba vel ſimplici autcommixta.¶ Amplius aūt aſtrologia altera eſt. aut parsphyſice. Si em̄ phyſici eſt dicere quid ſit ſol ⁊luna ſcire. accidentia autem que ſunt per ſe nullum inconueniens eſt.¶ Hic ph̓s ponit ſecūdā rōem. aſtrologia eſt pars mathematice et etiam eſt pars phyſice. ſꝫ aſtrologia conſiderat corpus naturali forma informatū et ſub motu exiſtens. et hec omnia facit phyſica. igitur nō ſunt ſcientiediſtincte Et ſi dicatur ꝙ phyſica conuenit cū aſtrolo

gia in parte ſui ſubiecti. qꝛ in libris de celo et mūdo phyſica inquirit de celo ⁊ motu eius. ſed differt in p̄dicato.quia non conſiderat eaſdem paſſiones celi quas conſiderat aſtrologus. Ad hoc dicitur. ꝙ hoc eſt incōueniensvt dicit Areſto. ꝙ aliqua cōſideret de aliquo ſubiecto etnullū cōſideret accidentium que per ſe accidūt. ⁊ hoc p̄tſub alijs verbis ſic dici Ad quācunqꝫ ſcientiam ſpectatꝯſiderare ſubſtātiam ⁊ naturam rerum. ad illā etiā ꝑtinet cōſiderare paſſiones illarū rerū. ad phyſicam autemꝑtinet cōſiderare ſubſtātiam ſolis et lune. cū ſint corpora naturalia. igitur etiā de accidentibus ſolis et lune adeundem dicitur pertinere.¶ Et aliter qm̄ videntur que de natura dicentes. de figura ſolis et lune. et vtrū ſpherica ſitterra. et mundus aut non.¶ Hic ponit tertiam rōem que eſt. Antiqui de naturaloquentes de figura ſolis et lune locuti ſunt. ⁊ an terraſit ſpherica. et an mūdus ſit ſpericus vel non. ſicut patetin libro de celo ⁊ mūdo. et de omnibus his etiam loquitur aſtrologia. igitur phyſica et aſtrologia ꝯueniūt tamin ſubiecto qͣꝫ in predicato ſuaꝝ queſtionum¶ De his quidem igitur negociatur et mathematicus. ſꝫ non inqͣꝫtum phyſici corporis terminus eſt vnūqd̓qꝫ. Neqꝫ accidentia ſpeculat̉inqͣꝫtum talibus accidentibꝰ accidunt. Undeet abſtrahit. abſtracta em̄ in intellectu a motuſunt. et nihil differunt neqꝫ fit mendatium abſtrahentium¶ Htic philoſophus ſoluit queſtionē motam dicēs. ꝙqͣꝫuis mathematicus ⁊ phyſicus de eiſdem cōſiderentmaterialiter ipſi tn̄ nō conſiderāt de eiſdē formaliter qꝛmathematicus negociat̉ ſiue det̓minat de eis ẜm ꝙ ſunttermini. vt longitudines latitudines ⁊ ſoliditates. ſꝫ nōinqͣꝫtum ſunt termini phyſici corporis. et ideo mathematicus ea conſiderat abſolute inqͣꝫtū abſtracta ſunt a materia ſenſibili per rōem definitiuam. ſiue ſint ſubiecta ſiue predicata. vt patuit in ꝓhemio primi phyſicoruꝫ. inquo dictum fuit ꝙ mathematicalia per intellectuꝫ ſunta motu abſtracta. Si em̄ mathematicus definiat ſubiectum queſtionis mathematice. vt dicendo lineaꝫ eſſe lōgitudinem ſine latitudine ⁊ profunditate cuius extremitates ſunt duo puncta. ibi em̄ totū quod ponitur in definitione eſt de ſubſtantia qͣꝫtitatis. ⁊ qͣꝫtitas dicit cōparationem ad materiam. non tamen ad materiam ſenſibileꝫque ſola eſt phiſica. et ideo abſtrahit ab omnibꝰ que ſuntſub motu ⁊ ad motum diſponentibus. Si aūt mathematicus definiat predicatum ſui ſubiecti quod eſt paſſio. tunc non omnia que cadunt in eius definitione erūteſſentialia reſpectu ipſius definiti. cū paſſio definiatur ꝑſubiectum quod nō eſt eiuſdē eſſentie cū paſſione. om̄iatamen que cadunt in definitione ſunt ſeparata a materiaſenſibili. Sed phyſice definitiones ſunt ex his que ſuntꝯiūcta materie ſenſibili ⁊ motui. vtꝫ ſexto methaphyſiceAt licet cōſideratōes mathematice ⁊ phyſice differāttn̄ hec drā nō facit. ꝙ vna ducat ad veritate ⁊ altera adfalſitatē. qꝛ vna ꝓcedit vere ex his q̄ vere ſunt eſſentialia

ſunt eſſentiaH iiij