PhyſicorumAreſtotelis

eſſentia. ip̄a ſimpliciter per generatōnem in materia acqͥritur. Scd̓o modo accipit̉ eſſentia ꝓ originali eſſendi pͥncipio. ⁊ ſic forma ẜm ſuū eſſe genericū dicit̉ habere eſſentiam. cum ſit alterius eſſentie pͥncipium formale. ⁊ tale antegeneratōnem in materia preſupponit̉. ⁊ ſic intelligendumeſt dictū dn̄i Alberti quo dicit formā ẜm eſſentiā preexiſtere. per eſſentiam em̄ intelligit eſſentiā originis. quo mododicit̉ punctū eſſe tota linee ſub̓a. Un̄ cōſiderandū ē. ſicuteſt duplex eſſentia. ita eſt duplex eſſe. qꝛ eſſe eſt ꝓprius actꝰipſius eſſentie. Nam eſſentia originalis eſt principiū ip̄iuseſſe aptitudinalis. ⁊ eſſentia ſimpliciter ⁊ perfecta eſt actualis eſſe principium. Ad terciuꝫ dd̓m eſt. ꝙ forma antegeneratōnem totaliter preeſt in materia ⁊ totaliter abeſtquāqͣꝫ diuerſimode. preeſt quideꝫ totaliter ẜm originis eſſentiam. totaliter vero abeſt ẜm eſſentiā perfectā que definitōne explicatur ⁊ ita non eſt partim ad intra forma ante generatōnem in materia. ⁊ partim acquiſibilis per generatōnem ī materia. eo ꝙ ꝓpter ſui indiuiſibilitate nō hꝫꝑtē ⁊ ꝑtē. ⁊ iō d̓t dn̄s Alb̓. nec intendo dicere ꝙ forme ꝑsſit ab intus ⁊ ꝑs ab extra. ſꝫ tota ē ab intus ⁊ tota ē ab extra. ẜm eſſe tn̄ diuerſum qm̄ ẜm eſſe ꝯfuſum tota eſt intꝰet ẜm eſſe in actu tota eſt ab extra. Et iō ex qͦ ponit̉ formatota ad intus in materia nō poteſt dici. ꝙ agens agat adꝓducendū forme eſſentiam. qꝛ illa iā eſt. ſed agens agit adeſſe forme. qͥa licet eſſe forme ſit. nō tamē eſt eſſe compoſitiſicut eius qd̓ eſt ⁊ ita actus agentis termīat̉ ſuꝑ ꝯpoſituꝫet nō ſuꝑ ſimplicē eſſentiā forme vel materie. qꝛ impoſſibile videt̉ ẜm intellectū. ꝙ actus alicuiꝰ agentis ẜm naturāterminet̉ in ſimplici. ſicut videri p̄t in corꝑibꝰ artiū q̄ oīa īꝯpoſitis ſicut in domo ⁊ idolo terminant̉. tali aūt retentaveritate peripotheticoꝝ. oportet tria p̄ſupponere pͥncipiaqꝛ materia ẜm ſe nullo mō p̄t ſubijci motui ad formā vnāvel aliā. ſi em̄ ip̄a ẜm ſe eſſet ſubiectū motus cū ſua eſſentia nō ſit fluens in motū nō eſſet aliqd̓ fluens ab vno termino motus ad aliū. ⁊ ſic nō eſſet motus. iō oportꝫ ꝙ ip̄aſit pͥuatōni īmixta. ⁊ cū ip̄a ſit vnū ſubiectū vt on̄ſum eſtſupͣ. ip̄a efficit̉ ſubiectū motus Etiā cū oīs motus ſit ꝓpt̓indigentiā. indigentia aūt nulla ſit eiꝰ qd̓ nō eſt natū eſſeigit̉ oꝫ ꝙ in materia ſit natū in eſſe id ad qd̓ mouet̉. nō ātnatū eſt in eſſe niſi ꝓpter pͥuatōnem. igit̉ oportet materiamimmixtam eſſe priuatōni que ſubijcit̉ motui ⁊ mutatōniId aūt habet̉ ab areſto. in ethecis. ꝙ oīs motus eſt ꝓptermaliciam ⁊ hoc etiā dicit areſto. in hoc libro. ꝙ malicia eſtex priuatōne ſola. Et ſubiungit. licet omnis forma ſit ī potentia habituali materie. tamen nō dicit̉ eſſe in potentia īaliquo niſi per motorē ẜm formā materie vel artis poſſꝫeduci de ip̄o. cū em̄ dicit̉ homo eſt in potentia in illo ſicutin ſpermate intelligit̉ potius eſſe inclinata ⁊ diſpoſita adhoc ⁊ non ad aliud ꝓpter qd̓ nō exigitur niſi motor vniusforme naturalis vel artis educens ip̄m ad actū. ſicut domus eſt in potentia in lignis ⁊ lapidibꝰ ⁊ homo in potentia in ſemine. ⁊ cuprū in potentia in argento viuo ꝑmixtotamen ſulfure adurāte. Ad quartū dd̓m eſt. qꝛ licꝫ forme eſſentia ſit in materia anteqͣꝫ res generet̉ ẜm eſſe confuſum. nō tn̄ ẜm actū vt poſuit anaxagoras. Ad qͥntumdd̓m eſt. ꝙ nihil p̄exiſtens in alio inducitur in eo. eo modoquo prefuit in ip̄o. ſed tamē illud quod prefuit in alio ẜmvnū modū eſſendi. bene poteſt induci in ip̄m ẜm aliū modum eſſendi. vt caliditas in ſubiecto p̄exiſtens ẜm eſſe remiſſum poteſt induci in ip̄m ẜm eſſe intenſuꝫ. licet nō poſſet induci ẜm idem eſſe quo prefuit. Sic etiā forma natu2alis in rei generatōne inducit̉ in materia ẜm aliud eſſe qͣꝫ

prius habuit. quia prius habuit ſolūmodo eſſe potentiale ⁊ confuſum. ⁊ educitur ad eſſe actuale ⁊ diſtinctumCirca hoc eſt notandū ꝙ ſubſtantiales forme ⁊ accidentales conueniunt ⁊ differunt. ꝯueniunt em̄ in hoc ꝙ ſuntẜm eſſentiam indiuiſibiles Differūt tamen ẜm eſſe. qꝛ forme ſubſtantiales non ſuſcipiunt intenſionem ⁊ remiſſionēſicut accidentales. qͥa accidentales forme non ſolum poteſtatiue extenduntur vel remittūtur. verum etiam in ſuoeſſe ſpecifico intendūtur ⁊ remittūtur. ⁊ propterea licet ingeneratōne ſit tranſitus de eſſe potentiali ad eſſe actuale.tamē hoc eſſe potentiale non eſt forma ẜm ſpeciem ſꝫ forme originale pͥncipiū. accidentalis vero forma que ꝑ motum acquirit̉ vadit de eſſe potentiali ad eſſe actuale qd̓ ēſpecificū. ita ꝙ magis ⁊ minus in accidentalibus formisſunt eiuſdem ſpeciei. quia differunt ſicut perfectum ⁊ imperfectū que ſpeciem cōſequūtur. in ſubſtantialibꝰ formisque ſpeciem precedunt ſpecie diſtinguūtur. ⁊ ideo d̓t areſto. ꝙ ratō aīalis ẜm vnūquodqꝫ anīal eſt altera ⁊ altera.Dicunt etiam aliqui. ꝙ forma ſubſtantialis preexiſtensconfuſe in materia non intenditur nec remittit̉. cum nonſit ad ſpeciem determinata. modo nihil intenditur niſi qd̓determīatum eſt ad ſpeciem: ⁊ ideo eſſe ſpecificū talis forme quādo materia eſt diſpoſita acquiritur totum ſimul.Ad ſextū dd̓m eſt. ꝙ omnis eſſentia recepta in aliquoẜm eſſe actuale totum cauſat compoſitum. non tamenhoc oportet quādo recipit̉ ẜm eſſe potentiale ſolum ſicut ēin ꝓpoſito. vnde inchoatio forme in materia non facit cōpoſitum ſimpliciter. ſed magis ponit in natura componibilitatem. qm̄ licet ens in actu additum enti compotōemfacit. non tamē ens in potentia additū enti in potentia cōpoſitōnem facit ſimpliciter Ad ſeptimū eſt dd̓m ꝙ eſtduplex eſſe inchoatōnis formaꝝ in materia reale ſcꝫ pͥmūſiue primordiale. ⁊ ꝓximū qd̓ ſcꝫ ꝑ actū vniꝰ motoris deducitur ad eſſe determīatū. pͥmū eſſe eſt materie innatumita ꝙ materia nunqͣꝫ eſt ſine illo. luxta ſnīam btī Auguſtini dicentis ꝙ deus indidit materie ſeminales rōnes. Secūdū vero eſſe inchoatōnis hoc mutatur per agentia particularia. attamen primū eſſe inchoatōnis non eſt adeo inuariabile. ſicut materia. quoniā ip̄a eſt potentia formalisidentice tranſiens in actum forme. ideo quodāmodo variatur. materia autem que eſt ſubiectiua potentia non ſicidentice tranſit in actum forme ſed vnitate indifferentiemanet ſub diuerſis formis. ⁊ ſic eſſe inchoatōnis ſcd̓m p̄tin materia de nouo acquiri ſine hoc ꝙ procedatur in infinitum. quia deueniendum eſt ad primū eſſe inchoatōisquod eſt materie innatum ſiue concreatum Circa hocaduertendū eſt ꝙ triplices inueniūtur in materia generabiliū ⁊ corruptibiliū ratōnes ẜm quas mobilis eſt materia diuerſimode. primo enim inueniuntur ratōnes obedientiales. ẜm quas mobilis eſt materia ad quācunqꝫ formam virtute primi agentis mobilis inqͣꝫ non naturaliter. ſed preter naturam. ſicut patet in operibus miraculoſis. Secūdo inueniuntur ratōnes naturales ẜm quasſimplicia corpora ſunt ad inuicem tranſmutabilia ⁊ entiapure naturalia. Tercio inueniunt̉ rōnes ſeminales ẜmquas mobilis eſt ad formas ſuperegredientium naturam. ſicut ſunt anime ẜm triplicem diuerſitatem. Et qͣꝫqͣꝫ hec triplices rationes in materia inueniuntur. due tamen vltime nominant eſſe inchoatōnis in materia nō ātpͥma cū illa nihil in materia preter eius ſub̓am ponat.Ad octauū dd̓m eſt. ꝙ ſi aīa rōnalis ẜm ſue increatōisſub̓am accipiat̉ quō ip̄a eſt ꝑpetua nō eſt eiuſdē generis