Druckschrift 
Summa universae theologiae : P. 3
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

verū. Ad eūdeꝫ finē eſt intellectꝰ ſpeculatiuus fides. fides ē habitꝰ ītellectꝰ ſpeculatiui. Forte dicet̉ eſt ꝯſiderare veruꝫut verū: veꝝ ut bonū. finis āt ſpeculatiītellectus eſt verū vt veꝝ. finis fidei veꝝut bonū: inde eſt finis eſt virtus Sꝫꝯtra. Scīe moralis finis eſt bonū: ꝗa ſic̄ dic̄ph̓us. intēdimꝰ illi ſcīe ut ſciamus: ſedut benefaciamꝰ. Si finis boī dat habitui ſit virtus: ẜᵐ ſcīa moralis eſſet virtus. Itē ꝙͣuis ſcīe moralis finis ſit bonūnihiloꝰ ſcīa eſt habitꝰ intellectꝰ ſpeculatiui pari rōne licet virtutis fidei finis ſit verum ut bonū: nihilominꝰ erit habitus intellectꝰ ſpeculatiui. Contra. Actus inuoluntarii non ſunt laudabiles nec vituꝑabiles.Actꝰ vero voluntarii laude uel vituperiodigni ſunt. Si ergo credere debite: actꝰ lauꝑabilis eſt ita ut dicat dn̄s omnia poſſibilia ſūt credēti. Math.. Et qui crediderit ſaluus erit. Math. vlt. Credere aūt īdibite uel diſcredere ē actus vituꝑabilis. eſtigit̉ crede̓ actus volūtariꝰ. Eſt credē actꝰpotētie volēdi. Si ad eādeꝫ ꝑtīet actꝰ h̓itꝰ: fides erit h̓itꝰ potentie volēdi. fideſ eſt in potētia aīe affectiua: ī cognitiua. Itē ꝯtingit cogitare enormia pcc̄oꝝad deteſtatione ut a ſcō viro. Itē ꝯtīgiteadē cogitare ad delectationē ut a pcc̄oreſed pͥmo cogitare eſt bonū meritoriū malū demeritoriū. ſed oīs actꝰ cirquod ꝯtingit meritū demeritū ē actꝰvolūtariꝰ. cogitare actꝰ volūtariꝰ ē.credere ſit cogitare erit actꝰ voluntariꝰinde ut prius. Itē cogitare multiplicitereſt. aliqn̄ enī cogitamꝰ aliꝗd ut ſciamꝰ. al̓nꝟo ut illd̓ faciamꝰ vel vitemꝰ: vl̓ ut ad illd̓ꝑueniamꝰ. cogitare ordinat̉ ad ſcīaꝫ mo ad actionē uel finē. Utroqꝫ cogitare eſt ī ptāte nr̄a: ꝗa ſi volumꝰ cogitamꝰea que ꝑtinet ad inꝗſitionē ſeu ſtudiū ſcīeSi nolumꝰ cogitamꝰ. ſil̓r ſi volumꝰ cogitamꝰ aliꝗd ad faciēdū ul̓ faciēdū fugiē ul̓ eligēd̓. ſꝑ cogitare volūtariꝰ actꝰ ēſꝫ magis ē voluntariū cogitare aſſenſione qͣꝫ cogitare abſolute.. cogitare cuꝫ aſſēſione qd̓ ē credere eſt oīno actꝰ volūtariꝰ. fides habitus volūtariꝰ. Itē ad fac̄auctoritaſ Aug. qui dicit. cetera pōt homono volens. credere aūt pōt niſi volens.Forte dicet̉ ſicut ſcire eſt actꝰ īuolūtari māifeſtiſſima ꝟitatis cogit̉ intellectꝰrem ſcire: ita credere actꝰ īuolūtariꝰ eſt:ꝓbabilia maxīe cogit̉ intellectꝰ ad fideꝫSicut enī ſcire eſt māifeſta neceſſaria: ſiccredere manifeſta probabilia. Sꝫ illud qd̓ip̄i dicūt obſiſtit qd̓ oſtēdit̉ duplici rōePrima eſt ꝗa credere de quo loꝗmur eſtreſpectu ꝓbabiliū ſed reſpectu īprobabiliūnaͣli rōne. Credere aūt fides que ē reſpectu ꝓbabiliū difficultatē habet nec laudem. talis fides eſt virtꝰ nec crederevirtuoſū: ꝗa virtus eſt actꝰ ꝟtutꝭ circa difficile eſt laudabile. Credere aūt fides improbabiliū difficultatē habēt laudē cuꝫ ēex obedientia ꝟtutiſ dīne. Ergo talis fideſerit virtus: credere virtuoſū. tale autemꝯſtat qd̓ volūtariū eſt. Itē ſil̓i modocogit̉ intellectꝰ ad opinari ſcire. ad ſcireenī cogit̉ ex app̄hēſiōe neceſſarioꝝ verorque ſunt ei nota. īpoſſibile eſt alit̓ ſe hr̄e. ideo neceſſe habet intellectꝰ aſſentire.Opinari ꝟo acceptio eſt ex app̄henſione aliquoꝝ que apparēt: nec ſūt ꝑuia intellectui.Sed ꝗa apparēt ꝓbabilia ſūt ei. ītellectus illis p̄ſtat oīmodū aſſenſū. īmo ſicaccipit vna ꝑtē ut formidet alterā. vn̄ opinio eſt acceptio vniꝰ ꝑtis formidine alterius. Ideo opinari voluntariū erit qͣꝫuis ſcire ſcit īuolutariū: ſicut ꝗdā poſuerūt. cre qd̓ ſeꝗt̉ opinari: qd̓ .ſ. ꝓbabiliū ē: volūtarium erit. ſi magis cogit̉ intellectꝰ addem ꝓbabiliū qͣꝫ īprobabiliū. Credere īprobabilia magis voluntariū erit. Sol̓ o dd̓ fides ſicut cetere ꝟtutes eſt in ꝑte aīeſeu vi que ē motīa: hoc eſt liberi arbitrijqd̓ eſt ſicut dic̄ Augꝰ. facultas rōuis voluntatis. Sūt virtutes ī rōnali vi que eſtlibera arbitrio duobꝰ modis. Quedā ad habilitandā facultatē rōnis. Quedā ad habilitādā facultatē uolūtatis. facultas rōniseſt ad duo .ſ. ad diſcernēda ea que ſūt ad fi ut fiant uel fiāt: ad diſcernendūtēdēdū in finē. ſil̓r facultas voluntatis dupliciter eſt in appetitu in electione eoruꝫque ſūt ad finē: ī appetitu finis. erūt igit̉ꝟtutes que ſunt habitꝰ ſeu h̓ilītates: quedāad ordinādū iudiciū rōnis. quedā ꝟo ad ordinādū appetitū uolūtatis. Ille que ſūt adordinādū iudiciū cognitionē habēt maͣque ꝟo appetitū uolūtatis affectionē. Sūtigit̉ habitꝰ facultatis rōnis. fides. prudētia. ſꝫ prudētia ad ordinādū iudiciū ī hisſūt ad finē. fides ad ordinād̓ iudiᵐ ī ipſuꝫ