ẜm hanc rōnē. Un̄ ſicut in xp̄o non fuit grāad effectū ſanādi: ꝗa nihil erat in eo ſanandūꝗa non poterat peccare. ⁊ hoc fuit ꝓpter ꝑfectionē ipſiꝰ. ita in ipſo nō fuit grā ad reſiſtēdūtēptationi ꝓpter ipſiꝰ ꝑfectionē. ꝗa nō poterattēptari tēptatione interiori: ſeu quātum adactū interiorē. ſꝫ in nobis ⁊ in ip̄o Adam poſtpeccatū eſt effectꝰ ⁊ corruptio fomitis: ꝗa fomitē hēmꝰ qui fouet peccatū in nobis. vn̄ ip̄edyabolꝰ pōt nos tēptare interiꝰ ⁊ facere imp̄ſſione ⁊ infectionem in parte ſenſualitatis⁊ ꝓpter hoc indigemꝰ gr̄a ad reſiſtēdū iſti tēptationi. ⁊ hec dr̄ cooperās. Ad rōnes ꝗbꝰobr̄ de grā p̄ueniēte ⁊ ſb̓ſequēte dd̓. ꝙ ꝙͣuishomo cogitet ⁊ faciat quicꝗd pōt: iſta nunꝙͣp̄cedēt grām vt meritu. ⁊ in hac rōe dr̄ grāp̄ueniēs: ꝗa nūꝙͣ p̄uenit̉ a li. ar. meritorie.Dicendū igit̉ ꝙ actio li. ar. hoīs exn̄tis ī pctōmortali: qn̄ mouet̉ ex recta intētione. ⁊ fac̄ qd̓in ſe eſt: ⁊ deꝰ dat ei grām: non p̄cedit gr̄amvt meritū ſeu meritorie. ꝗa non pōt mereriꝙ det̉ ſibi grā ꝗa īgratꝰ ē. p̄uenit tn̄ actio illagrām vt diſponēs ad ipſam. ⁊ hoc mō cogitatio ⁊ deſideriū p̄ueniūt grām. ⁊ hoc intelligit augꝰ. ſuꝑ illud p̄s. Concupiuit aīa meadeſiderare ⁊cͣ. un̄ p̄ueniūt ip̄aꝫ ſicut diſpoſitiop̄uenit formā. Aliqn̄ etiaꝫ p̄uenit libeꝝ ar.gram vt meritū. ⁊ hoc reſpectu grē ſb̓ſequētꝭ⁊ non reſpectu grē p̄ueniētis. vnde aug. Uolūtas hoīs multa dei dona p̄cedit. ⁊ hoc p̄uenire vel p̄cedere ip̄aꝫ eſt quantū ad maioreꝫeffectū grę. vnd̓ dicit aug. ad Bonifaciū. Grāmeret̉ augeri vt aucta mereat̉ ⁊ ꝑfici volūtate ꝯcomitāte ⁊cͣ. Un̄ cū aliquis hēat grām ⁊poſtea oꝑat̉ ꝑ illā meret̉ vt augeat̉ illa gratiaquantū ad maiorē effectū: quouſqꝫ ꝑueniat ingloria. Per hoc pꝫ ſolutio ad illd̓ qd̓ obr̄ peraug. ꝙ cogitatio bona p̄uenit grām credēdique ē pͥma grā ſeu p̄ueniēs. dd̓ ꝙ non p̄ceditip̄am ſicut cā gr̄e ſꝫ ſicut diſpoſitio habilitāsad recipiēdū grām. Patet etiā ſolutio ad aliud qd̓ obr̄ ꝙ ſi homo facit qd̓ in ſe eſt deꝰ datei grām: ꝗa facere qd̓ in ſe eſt nō p̄uenit grāꝫmeritorie ſꝫ diſpoſitiue. Et ſic patet ſolutio adomnia obiecta.Conſequenter queritur de aſſignatione diuiſioniſ ꝑ tria membraAd qd̓ ſic. Ad v̓tutē ⁊ ꝑfectionē ꝟtutis requirūt̉ tria .ſ. ſcire. velle. ⁊ īmutabilr̄ operari. Sigͦ quicꝗd eſt attributū ꝟtuti pōt attribui grēque eſt cauſa ꝟtutis. gͦ ad grām ꝑtinet ordi-nare ad rectitudinē ſciēdi. ⁊ hoc ꝑ ſcire. ⁊ adrectitudinem volēdi per velle. ⁊ ad rectitudinem oꝑandi ꝑ operari. quia hec tria ꝯcurrunt ad ꝟ̓tutē ſcire bonū. velle bonum. oꝑaribonū. gͦ ẜᵐ hoc requirit̉ grā ẜm tres drīas .ſ.faciens cognoſcere vel ſcire bonū. grā faciēsvelle bonū. ⁊ grā faciēs oꝑari bonū. ItemBer. de grā ⁊ li. ar. Ipſa grā īmittendo bonācogitationē nos p̄uenit. īmutādo malā volūtatē nos per ꝯſenſum deo iūgit. miniſtrādoꝯſenſui facultatē internꝰ opifex īnoteſcit. Exquo relinquit̉ ꝙ ē grā faciens bonū cogitare⁊ grā faciens bonū uelle. ⁊ grā faciens bonūoperari. gͦ diuiſibilis eſt per tres drīas. Adoppoſitū. Habemꝰ grām ſufficienter diuiſamꝑ duas drīas. ꝑ gr̄am p̄ueniētē ⁊ ſb̓ſequentēOperantē ⁊ cooperanteꝫ. gͦ ſuperfluit tertiadria. Item z. ſenten. di. 26. Diſtinguit magiſter gr̄am in preuenientē adiuuātē ⁊ ſb̓ſequentē. Sed obr̄. dicit aug. in ench̓. Preceditbona volūtas hoīs multa dei dona ſꝫ nō oīa.Que aūt n̄ p̄cedit ipſa in eis eſt: ⁊ ipſa iuuatEx hoc arguit̉. potius gͦ bona volūtas iuuatgrām qͣꝫ grā bonā volūtatē. gͦ grā adiuuansnulla ē. Conſequēter eſt qd de aſſignatiōeiſtaꝝ drīaꝝ grē qualr̄ ſe habēt. Bernardꝰ enīpoſtqͣꝫ diſtinxit tres drīas grē. īmiſſiuā bonecogitationis: ⁊ īmutatiuā male volūtatis: ⁊miniſtratiuā facultatis ſeu poteſtatis oꝑādiPoſtmodū ip̄e aſſignat has drīas inter iſtasgrās dicens. Primū utiqꝫ eſt ī quo nos nihilfacimꝰ. 2ᵐ ꝟo facit nobiſcū. 3ª ꝟo ꝑ nos facit⁊ ex hͦ ꝯcludit aliā drīaꝫ. Primū quidē ī quonihil facimus nec vltimū: ſꝫ ſolū mediū nobisreputat̉ ī meritū. Tertiam drīam aſſignatdicens. Ualet utiqꝫ ad meritum intentio. adexemplū actio. utrūqꝫ ꝟo p̄cedit cogitatio.Obicit̉ gͦ pͥmo ſuꝑ hoc ꝙ dic̄ ꝙ pͥmū fac̄ ſinenobis .ſ. īmiſſione bone uolūtatis. quia ſicut īpoteſtate li. ar. eſt uelle ita ⁊ cogitare: ꝗa cogitare rōnis ē. Libeꝝ aūt arbitriū ē facultasvolūtatis ⁊ rōnis. gͦ in volūtate eiꝰ ē cogitare uel non cogitare bonū. Nō pōt igit̉ īmittiei bona cogitatio ſine ſuo ꝯſenſu. Cum igit̉cooꝑari dicat̉ li. ar. grēdum ꝯſentit. gͦ īmiſſione bone cogitatōis cooꝑat̉ libeꝝ ar. ipſi gregͦ non dicit veꝝ diuidendo ſeu dicēdo ꝙ prīmum facit ſine nobis. Silr̄ obr̄ ſuper hͦ qd̓dicit ꝙ pͥmū nec ultimū ſꝫ ſolū mediū reputatur in meritū. Uult gͦ dice̓ ꝙ pͥmū .ſ. cogitarebonū non reputat̉ ad meritū. Sꝫ ꝯtra eſt ꝗain omni actōe meremur qͥ ē mouente caritate