Druckschrift 
Summa universae theologiae : P. 3
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

culpe fuiſſe dep̄hēde̓t ſic̄ ī ebriis. Itē circadeceptos vl̓ ignorātiā deceptoꝝ diſtīguēdūſic̄ pͥus. aut ē ignorātia facti: aut iuris. ſi iurisē no excuſat ignorātia delinquētē in his quetinēt ad ſalutē. Ignorātia ꝟo facti aut vīcihilis ē aut inuīcibil̓. Inuīcibilis ignorātia tc̄dr̄: ignorāſ fac̄ ꝗcꝗd in ipſo ē ad ſciat dꝫ ſcire. ſꝫ tn̄ poteſt ſcire factū: qd̓ utileeſſet ſcire. hec excuſat. Uincibil̓ ꝟo ignorātia ē hoīe faciēte qd̓ ī ipſo ē pōt remoueri. hec excuſat ī facto qd̓ oportuit ſcire:ſic̄ eſt ignorātia īfideliū de deo humanato.Ex his igit̉ manifeſtū erit qn̄ ignorātes ſintpuniendi: quādo.Queritur poſte A coadivtruꝫſint puniēdi eo qd̓ coacti faciūt. Ad qd̓ ſicIo. Dam. inuolutariꝰ actꝰ mīa extimādꝰ ē. Inuolūtariū aūt ē qd̓ ignorātiā ſeuuiolētiā fit. qd̓ fit violētiā ē īdulgētia dignū. Sꝫ talia ſunt que faciunt coacti. coactierūt mīa digni. puniēdi. Itē coactio libertas opponūt̉. Libertas aūt quā habetrōnalis creatura: ex hoc ē libeꝝ arbitriūoꝑans dn̄a ſui actꝰ: pꝫ ſi operat̉ bn̄ digna ēp̄mio. Si male digna eſt ſupplicio. coactioque remouet libertate dn̄ium actꝰ efficiet actꝰ erit dignꝰ p̄mio vel ſupplicio. coaci erūt puniēdi. Contͣ. Dic̄ aug. coacta volūtas uolūtas ē. Sꝫ volūtate exiſtētereſpectu actꝰ: actꝰ eſt vituꝑabilis: ſi malus eſt dignꝰ punitōe. ſi bonꝰ ē laudabilis dignꝰpremio. coactiōe interueniēte reſpectu actꝰ:erit actꝰ nihilominꝰ dignꝰ remuneratione vl̓punitiōe. coacti iudicādi. Itē ſi ꝗs timore mortis neget dn̄m deū: vel imꝑio tyranioccidat patrē dolēs: ꝯſtat volūtariꝰ timore coactꝰ oꝑat̉. et tn̄ nullꝰ recte rōnis talesdice̓t īnocētes. alioqn̄ Petrꝰ īnocēs fuiſſꝫ cunegauit xp̄m. Relinꝗt̉ coacti delīquēteserūt puniendi. So. dd̓. ſunt actꝰ oīnoſunt ī ptāte noſtra ad faciēdū dimittēdū.ut actꝰ interiores aīe ſb̓iecti rōni. vt ꝯſentireeligere. velle. ꝓpone̓. hiꝰ. Itē ſunt actꝰ noſunt ī ptāte nr̄a vt actꝰ naͣles: vt ē appete alimētu. retine̓. hiꝰ. nec quātū ad actionē: necquatū ad dimiſſionē. Itē ſunt actꝰ ꝑtī ſuntīpoteſtate noſtra partim. ſicut motꝰ membroꝝ corporis ī oꝑando. ī gradiēdo. in ptātenoſtra ſunt ē defectꝰ organi vl̓ ꝓhibēsIn poteſtate ꝟo noſtra non ſunt vel defic̄eganū: vel aliꝗd īteruenit ꝓhibēs organuꝫab actu. et hoc quātū ad faciēdū dimitten. Itē ſunt actꝰ ſunt ī poteſtate noſtraomnino quātū ad dimittēdū: ſꝫ omnino īpoteſtate nr̄a quātū ad agēdū ſic̄ loꝗ. loquienī ī poteſtate noſtra ē totalr̄ vt fiat: ita pōt cogi loquēs ad loquēdū: ſicut pōt cogiad motu manꝰ aut pedis. ſꝫ pōt ꝓhibei ne fiat hoc ꝗa fit organū. Actꝰ vero pͥmo mododicti ſemꝑ ſunt volūtarii. ideo vitupabiles ſi mali ſunt. laudabiles ſi boni. Actꝰ ſecūdiſunt ſimplr̄ inuolūtarii. non laudabilesnec vituꝑabiles. et io nec puniēdi. Actus ꝟotertii īquātū uolūtarii: laudabiles uitupabileſ. īquātū ꝟo īuolūtarii ſimplr̄ nec laudabiles nec vituꝑabiles. nec puniendi nec vituꝑādi. Silr̄ de qͣrtꝭ ītelligēdū ē. Itē diſtīguēdū violētia ſeu coactio duplex ē. ſimplr̄ ẜm ꝗd. Simplr̄ coactio ſeu violētia determinat̉ a Dama. cꝰ pͥnᵐ deforis ē nihil ꝯferēte ẜᵐ ꝓpriū impetū uim paſſo. ē cꝰ cauſaefficiēs extͣ eſt totalr̄: nihil cooꝑat̉ ille quipatit̉ oīo. hec coactio dr̄ ſufficiēs. Scd̓mꝗͥd ꝟo coactio ſeu uiolētia ē cauſa mouēsdeforis ē īducēs uel impellēs cooꝑāte illo qpatit̉. Primo coactio pone̓t̉ ī caſtiſſima:ꝟgine: que oīo ꝯtͣ ſuam uolūtatē ui corruꝑet̉ mo dice̓t̉ coactio ī illo timore impellēteuehemēti: ut timore mortꝭ xp̄m negarꝫ. pͥmacoactio oīo excuſat a reatu pene. excuſata toto ſꝫ a tāto. pͥma coactio hꝫ locū ī adtibꝰſimplr̄ uolūtariis exn̄tibꝰ ī poteſtate nr̄a. ſꝫhꝫ locum ī alijs īquātū ſūt ī poteſtate nr̄a ꝟo coactio locū hꝫ ī actibꝰ ſimplr̄ īuolūtariis. Un̄ ītellr̄ qd̓ dic̄ aug. coacta uolūtas uolūtas ē. Et pꝫ rn̄ſio ad pͥmum.Ad 2ᵐ ſilr̄ pꝫ qm̄ timore mortꝭ negat:dr̄ īuolūtariꝰ: quāuis actꝰ ille placeat abſolutē: ſꝫ tn̄ placeat ꝯſideratōe mali: qd̓ plus timet̉ ſic̄ iactātes ea ī naui ſūt ī mari ꝓpternaufragiū: ſūt īuolūtarii ī iactādo. Ex hiaigit̉ pꝫ qn̄ coacti ſūt puniēdi: qn̄.Iltimo queritur indexvtrūreos ī ſe delīquētes debeat punire. Ad quodſic. Greg. ī quadam omel. Ea que ī nobis comittūt̉ facile poſſumꝰ dimittere. ea ꝟo que īdeum ꝯmittūt̉ magna diſcretiōe: nec tn̄ſine pnīa poſſumꝰ relaxare. Itē beatꝰ Pe. alijs audierat. Beati eritꝭ maledixerīt uobis hoīeſ: ꝯtumelias ſibi illatas gaudio ſuſcipiebat. Peccata ꝟo que ī deū ꝯmittebant̉ acerbe puniebat: ſic̄ pꝫ in Anania