Druckschrift 
Summa universae theologiae : P. 3
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

iudiciale reſpicit cām. Et ideo ẜᵐ ꝗd opērandū vel operādū demoſtrat̉ p̄ceptūiudiciale. Particulariter dico. ꝗa quo adomnes eſt iſtud iudiciū. īmo ī terra illa vbifures ſunt latrones: eſt interfectores hoīuꝫvt eos ſpoliēt. Iudiciū ē ut furat̉ ſuſpēdat̉Quō ad tp̄s dico. Nam apud eoſdē hoīes .ſ.iudeos de eodē iudiciū variat̉. ut fur in legepuniebat̉ vel quadruplo. exo. 22. vl̓ quītuplovel ꝗnte partis additione. vt numeri. 5. Poſtea ꝟo creſcēte malicia hoīum iudiciū aggͣuatū ē. vt ꝓuer. 6. vbi dr̄. Qui furat̉ dep̄henſus reddet ſeptuplū. Diſtīguūt̉ legis p̄cepta rōne lationis ipſoꝝ p̄ceptoꝝ: ſiue iniuctionis. ꝗa cerimonialia lata ſunt pͥncipalr̄ ī figuram p̄ceptoꝝ. moralia iudicialia in demonſtrationē faciēdoꝝ vel faciēdoꝝ. Sꝫdifferēter. ꝗa moralia demonſtrāt faciendaẜᵐ ſe ẜᵐ omne tempus. Iudicialia faciēdaex cauſa: ẜᵐ aliqd̓ tp̄s.Nunc reſt at intendere circa expoſitōem p̄ceptoꝝ decalogi. accipiamꝰ ipſa ꝟba ꝓut ſcripta ſunt ī exo. 20.Sciēdū ipſi decalogo p̄ponit̉ quaſi titul̓ꝰtalis. Ego ſum dn̄s deꝰ tuus qui eduxi te deterra egypti domo ſeruitutꝭ. In quo on̄dūt̉duo. Quis loquat̉ ī decalogo. et cui loquat̉.Loꝗt̉ deus trinitas. vnꝰ ī eſſentia: trinus inꝑſonis. et hoc eſt qd̓ dr̄. Ego ſum dn̄s deustuus. Noīe dn̄i intellr̄ potētia: in qua magnficat̉ pater. Noīe dei īterp̄tat̉ theos grece.i. vidēs intellr̄ ſapīa ī qua magnificat̉ filiꝰIn ꝓnoīe poſſeſſiuo: qd̓ loco determinatiōisaddit̉ .ſ. tuus inſinuat̉ bonitas cuiꝰ participationē efficit̉ meꝰ vel tuus: ī qua magnificatur ſpūs ſcūs. Inſinuat̉ iſta tria vocabula dn̄s deꝰ tuus pater filiꝰ ſpūs ſanctus.Unitas ꝟo eſſentie hoc ſingulariter dr̄.Ego ſum. Ecce pꝫ ꝗs loꝗt̉. Cui loquit̉ inſinūatur: ꝗa illi populo eductꝰ erat de egypto. vn̄ dixit. Qui eduxi te ⁊cͣ. In quo attēdedum eſt p̄cepta decalogi ſunt īnata ꝯſcīecuiuſlibet rōnaliſ creature. ſunt etiā data expreſſis vocibꝰ ſic̄ hic dr̄. Sciendū p̄ceptaẜᵐ īnata reſpiciūt oēs. ẜᵐ data tm̄ illumpopulū. ꝗa tm̄ illi populo ꝟbis exp̄ſſis dabāt̉quē dn̄s eduxit de egypto ad lr̄am. Tn̄ ſpūaliter effectꝰ triplex rn̄dēs appropͥatis trinitatiꝫ tangit̉: dic̄. eduxi te ⁊cͣ. Educe̓ .n. eſtpotētie. de terra egypti ſapīe. de domo ſerututis bonitatꝭ. Egyptꝰ .n. tenebre interp̄taturin quo error infidelitatis: domꝰ ſeruitutis:reatꝰ pctī. qui enī fac̄ pctm̄ ſeruus eſt peccatiLic̄. ego dn̄s te eduxi .ſ. potētiā. deuſte eduxi de terra egypti .i. de tenebris erroriſ infidelitatꝭ ad intelligētia ꝟitatꝭ. ego tuus eduxi de domo ſeruitutꝭ .i. reatu pctī prauoꝝ moꝝ ad libetate gr̄e affectōeꝫ bonitatꝭtituluꝫ deSequitur pore calogus.Primum mandatum eſt. hēbis deos alienos ⁊cͣ. facies tibi ſculptile ⁊cͣ. Et ꝯtinꝫduo. p̄ceptōem ꝯminatione ꝓmiſſioneIn p̄ceptione ꝟo ꝯtinēt̉ tres clauſule. Prīaē hēbis deos alienos: ī qua ꝓhibet̉ ad lr̄aꝫidolatria: qua colit̉ creatura ſpūalis. vndeOrig. in glo. Angelos ꝗbꝰ gentes ꝯmiſit excelſus deos appellat ſcriptura. deos quaſi ad̓o datos. Un̄. ego dixi dii eſtis. clanſula ē. facies tibi ſculptile: in qua ꝓhibeturidolatria: qua colebāt imagines alicꝰ rei naͣlet ſpecificat addit. neqꝫ eoꝝ in celo ſūt:vt ſolis lune: in terra vt hominis bouis ſil̓iū. et in aꝗs ſb̓ terra .i. piſciū. Sꝫdubitat aliꝗs ꝓpter hoc dr̄ aqͣ ſb̓ terra: cuterra naͣlr̄ vt grauiſſima teneat locū īferiorem mūdi .i. centꝝ. ꝓuer. 25. Celū ſurſū. terradeorſū. et intelligit̉ aqͣs ſb̓ terra dici ꝓpteraqͣſ recipiūt̉ ī venis terre. vn̄ erūpūt fōtes flumina. et rōne illaꝝ aqͣꝝ dr̄ terra ſuperaqͣs. Silr̄ in pͣs. Qui firmauit terrā ſuꝑ aqͣs.Reſpectu aut oceani circuit totā terram: ſuꝑeminet: vt minꝰ grauis non dicit̉.Dubitabit etiā de hoc dr̄. facies ſculptile nec oēm ſil̓itudinē. xp̄iani faciūt imagines ſunt idolatre. determinatōem ſequētis textꝰ. adorabis: neqꝫ coles. qͣſi facies ad adorandū vel colēdū. Xp̄iani aūtfaciūt ad adorādū vel colēdū: ſꝫ ad memorā. et omnis ille honor exhibet̉ imagini adprothotipū refert̉: ſic̄ dic̄ Dam. i. ad pͥncipalēformā .i. ad illā cꝰ ē repn̄tabil̓. Honor aūt exhibet̉ ſanctis vl̓ btē ꝟgini ē honor dulie latrīe. Dulia .n. ē honor debitꝰ creatureinqͣntū eſt aliꝗd diuine bonitatꝭ ꝑticipatīa.Latria autem eſt honor ſoli deo debitus inqͣntū eſt pͥncipiū creans ꝯſeruans: pͥnꝰomnis rei. Nota differentiā inter colereadorare. colere ē actu interiori .ſ. affectu.Adorar̄ ē actu exteriori. vn̄ gl. Pōt ꝗs īuitꝰadorare adulando regibꝰ vel tormēti metu ſciat idolū nihil ē. Colere ꝟo eſt his affectu ſtudio mancipari. Utrūqꝫ reſecat ut