Druckschrift 
Summa universae theologiae : P. 3
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

vtrūqꝫ ꝓhibuit ut ī mechia furto. Que aūtſit quare iſta plꝰ qͣꝫ alia dictū ē ſupra qōnede diſtinctōe p̄ceptoꝝ decalogi. Rn̄dēdumigit̉ ē. pctm̄ volūtatꝭ oꝑis vnū ſunt in radice intētōe. ſꝫ duo pctā ī defectu inordinatōis. et volūtate ſequat̉ opꝰ: magis duplex pctm̄ dr̄ qͣꝫ duo: vel vnū: nec ſuꝑfluithibitio: ſic̄ oſtēſuꝫ ē. Et dr̄. volūtas factoreputat̉: intellr̄ niſi de volūtate plenaPlena aūt volūtas eſt que quātū ī ipſa ē exiret ī opus: ſi daret̉ facultas. Prete̓a et ſi reputat̉ facto talis volūtas quātū ad reatu radicis: tn̄ omnino idē ē quātū ad defectuꝫinordinatōis: ex hoc ē debitis circūſtantiis. Deinde querēdū eſſet vtruꝫ eſſetmaior reatus voluntatis qͣꝫ oꝑis. ſꝫ illud determinatū ē in tractatu de vitiis qōn deparatione peccatoꝝ. Querit̉ tn̄ ſi hic ꝓhibet̉ actꝰ cordis dr̄. ꝯcupiſces. in ſuꝑabūdat euāgeliū a lege. Itē ſi hec ē ꝟadr̄ia qua poſuerūt lex cōibet manu aīuꝫEuangeliū ꝟo aīum. Ad qd̓ intelligēdum lex hic ꝓhibet actū cordis. niſi enī eſſet inlege ꝓhibitū: putaret̉ eſſe ꝯceſſum. Concupiſcētiā enī neſciēba pctm̄: niſi lex diceret noꝯcupiſces. Ro. 7. Suꝑabudat tn̄ euangeliū alege in generalitate ꝓhibēdi exp̄ſſione. Ingnalitate ꝗa inordinatio ẜᵐ actū cordis inximū generaliꝰ ꝓhibet̉ in euangelio ꝙͣ hic.enim Mat. ꝓhibet̉ actus cordis inordinatus ẜᵐ vim iraſcibilē ẜm vim ꝯcupiſcibilemHic autem tantum ẜᵐ uim concupiſcibilem.vn̄ abūdat euāgeliū ī generalitate ꝓhibēdi.In expreſſione etiam abundat. ꝗa expreſſiusprohibet̉ inordinatio cordis in euangelio ꝙͣin lege. In lege enī ꝓhibet̉ niſi inordinatio affecionis dr̄. ꝯcupiſces. In euāgelio ꝟo ꝓhibet̉ intentio cogitatōis. Mat. 5. vbidr̄. Si videris muliere ⁊cͣ. eſt ſi oculū hēatintentōe cordis ī mulierē cogitādo vt ꝯcupiſces eam: iam mechatꝰ es ⁊cͣ. Et infra plenius declarabitur.Uoniam ſecūdūApl̓um dicētē. Sumꝰ ſapiētibꝰ inſipiētibꝰ debitores. poſt diſputationē p̄cepto decalogi: quę ꝑtinēt ad ſtudiū ſapientuꝫ:dicēda eſt breuiter explanatio preceptoꝝ adinſtructionē ſimplicium. Ad quoꝝ explanatione quedā p̄ambula ſunt dicenda: ut ceteraclarius videant̉. Quid p̄ceptū que diuiſio p̄cepti gn̓alr̄. Que diuiſio preceptoꝝlegis nature. Que dīſio p̄ceptorum legisſcriptē. Que dīſio preceptoꝝ legis nature ſcripte. Que dīſio p̄ceptoꝝ legis Moſayce. Qualis ītelligētia ſinguloꝝ p̄ceptorūlegis decalogi.Circa primumnotandūp̄ceptū ē iuſio vel imperiū faciēdi aliꝗd: vl̓ faciendiFaciēdū aūt dr̄ qd̓ ē debitu vt honorare patrē. faciēdū aūt qd̓ ē debitū non fieri: vtmechari. Iuſſio uel imperiū eſt ſuperioris:ſicut obedire minoris. vn̄ ſic poteſt deſcribi.Iuſſio eſt volūtatis ſuꝑioris expreſſio de faciendo vel faciēdo ei inferior eſt. Pꝫgeneralr̄ poſita ratio p̄cepti. Preceptū eſtNotandū aūt p̄ceptoꝝ aliud eſt affirmatiuum: qd̓ eſt de faciendo. vt honorare patreꝫ.Aliud eſt qd̓ ē negatiuū: qd̓ ē de faciēdo.ut occides. Et dat̉ iſta diuiſio ẜᵐ rōnemcauſe formalis p̄cipiendi. Differunt effectupreceptuꝫ affirmatiuū: qd̓ reſtricto noīe ſoletdici preceptū. et p̄ceptū negatiuum: qd̓ ꝓhibitio dr̄. quia affirmatiuū obligat ſemper .i. inomni tꝑe: ſꝫ ad ſemꝑ .i. ad omne tempꝰNegatiuū aut obligat ſemꝑ ad ſemꝑ. Etintellige de preceptis decalogi .i. iuris naͣlis.ꝟbi grā honora patrē p̄ceptū ē affirmatiuuꝫ:qd̓ obligat me ſemꝑ: ꝗa ſemꝑ teneor ad honorandū patrē. ſꝫ tn̄ ad ſemꝑ honorandū enim eſt poſſibile nec expediēs: vt ſemꝑhonorē eum: ſꝫ cum tp̄s reꝗͥrit. Negatiuuꝫceptum ſemꝑ obligat: ſic̄ non mechaberis. ꝗaſemꝑ teneor quocūqꝫ tꝑe non mechari.Itē p̄ceptoꝝ alid̓ nature. alid̓ diſciplinealid̓ legis ſcripte. Preceptū nature ē ncc̄itatꝭDiſcipline debiti. Legis ſcripte honeſtatis:ſicut patebit.Preceptum nodis. dl̓ qd̓ eſtnature dr̄ duobꝰdatū ꝓpt̓ naͣꝫ. ut creſcite ml̓tiplicami. gn̄..9. Uel qd̓ ē ẜᵐ dictamē rōnis faciend̓. ut nofacias alij qd̓ tibi nouis fieri. Tho. 3. Itemnatura dr̄iaꝫ habet an̄ pctm̄: cum erat beneinſtituta. et poſt pctm̄: cum eſt corrupta. Etiteꝝ poſt pctm̄ dicit̉ an̄ꝙͣ eſſet multiplicata: poſtꝙͣ eſt multiplicata. Secundum hocp̄cepta nature recipiunt dīſionē. quēdaꝫreſpiciunt naͣm bn̄ īſtitutā: ẜᵐ omnia eſſeꝯmunia dicitur eſſe preceptum nature ſiueiuris naturalis a ſanctis. Quedam vero reſpiciūt naturam bn̄ inſtitutā corruptā an̄ml̓tiplicationē. ut creſcite multiplicamini.