Druckschrift 
Summa universae theologiae : P. 3
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

hūana ē dictamē ex circūſtātia. In lege aūtMoyſi ē dictamē boni gratuiti: general̓rin lege diuīa: ſiue ſit lex Moyſi ſiue ſit lexeuāgelii. ꝗa illa confirmatur ex mediisſupͣ naturā. Quia vtraqꝫ ſignis miraculſuꝑ naturā confirmat̉. vt pꝫ in exo. de legeMoyſi. Mat.. de lege euangelii. UndeMat. vltīo ſermonē cōfirmāteꝫ ſequētibusſignis. Notandū morale legis naͣlisdicit quid faciēdū. quoniaꝫ bonū morale legis humane dictat quo ſit faciendū: ecceadditio aliqua. et morale legis diuine dictat cuiꝰ ītuitu ē faciēdū. ſꝫ dupl̓r. qm̄ morale legis Moyſi dictat cuiꝰ reuerētia faciendū ſit bonū. qm̄ reuerētia dei. Morale ātlegis euangelii cuiꝰ amore ſit faciēdū: ſiclex naturalis humana: dictāt illud qd̓dictat lex Moyſi. ſic additionē ſe habꝫad illas. Un̄ Ro.. Lex ſb̓ intrauit vt habudaret delictū. Glo. Data erat lex ī adiutoriūhumane nature. ut quia ipſi quodāmodoinſerta ſūt iuſticie ſemina. adde̓t̉ lex cuiusauctoritate magiſterio īgentum naturaleꝑficeret ad fructū obediētie faciēdū. ſicutenī natiuitas interit niſi nutrimenta hēatquibus fota adoleſcat. Ita naturale iuſtiᵉingeniuꝫ niſi habeat aliqd̓ qd̓ reſpiciat. etveneret̉ facile ꝓficit ſꝫ egrotat. ſuꝑueniētibus cedit peccatis. Lex data ē vtſolū habeat dictamē quid faciēd̓ quo.Sed vt vlterius cuiꝰ ītuitu reuerētia ſitfaciēdū. Un̄ quādo p̄cipit̉ aliꝗd ī moralibꝰdicit prius ego dn̄s. quaſi dicat: reſpice inme. vt ītuitu mei reuerētia facias. ꝗa egodominꝰ. Ad rationes que oſtendunt̉īmediate radicētur ī lege naturali ſoluē.Et pͥmo ad pͥmā ē dd̓. ſcribi dupl̓r eſt uelī ſuo vniuerſali: vel ī ratiōe ꝓpria. Deſcriptio moraliū legis ē ī lege nature ſicut inratione uniuerſali ī ratiōe ꝓpria. Inratiōe āt ꝓpria deſcribūt̉ ī lege Moyſi. Un̄ſicut cōcluſiones deſcribunt̉ in pͥmis prīcipiis ī rōe vniuerſali ſolū: non in rōe ꝓpͥaSic iſta ī lege naturali: et ꝓpter adduntquātū ad rationē ꝓpriā quā dicūt̉ moralialegis. Et hoc patet reſponſio ad 2ᵐAd illud qd̓ obr̄ de credendis dd̓. ſic̄cognitio oꝑandorū neceſſarioꝝ ad ſalutemē ī lege nature ī ul̓i rationē: ī ꝑticulari:ſic cognitio credendorū īſinuationē ī vl̓īē in lege nature: ſꝫ non ī ratione ꝓpria. Un̄ſicut pōt lege naturali venire naͣlis adcognoſcendū creator vnꝰ ē. ip̄e remunerator ē. ſic etiā reꝑator ē nature hūanelapſe pcc̄m. ſic ip̄a īſinuat de fide reꝑatoris hūane. ſic ultra īſinuat modū reꝑatoris tamē ī uniuerſali. Un̄ glo illa uultdice̓ inſinuet xp̄m vel ꝟbū carnē factumtāqͣꝫ reꝑatorem Niſi quia ſb̓ ratione uniuerſali non propria.Conſequenter queritur an radix moraliumˡ preceptorum ſit īcognitione an in affectione. Ad qd̓ ſic.qd̓ generat cognitionē ī aīa: eſt ī parte aīecognitiua. Sꝫ moralia legis generāt cognitionē in ꝑte aīe cognitiua: quoniaꝫ faciuntcognitionē de faciēdis vel vitādis. ſūt īꝑte aīe cognitīa. ſic radicāt̉ ī aīa ſecūdūdiſpoſitionē cognitionis. Minor pꝫ Ro. 3.Per lege cognitio peccati. Glo. lege ꝯgnita ſunt peccata: que ignorabāt̉ peccata: quēdā grauiora legē cognita ſūt: qͣꝫ āteputarēt̉. coīter oīa īpune futura apd̓deū: per legē cognita ſūt. Ergo lex facit cognitione de uitādis cōtrariū de faciendis. Itē. Ro.. Peccatū cognoui niſi legē glo. Oſtēdit lege peccatū: ſꝫ indiceꝫ peccati vt peccatuꝫ inſereret̉ velextirparet̉: ſꝫ tātū vt demonſtraret̉. Adoppoſitū. Lex non ſolū diſponit aīam vt cognoſcat quid ſit faciēdū: ſꝫ vt etiā afficiat̉circa faciēd̓. Et maxīe moralia. Un̄ gal̓. Lex ꝓpter tranſgreſſiones poſita ē. Glo.Ut ſaltē timore ceſſarent hoīes trāſgredi.Ergo lex diſponebat animam. vt ſolumī ea eēt ꝯgnitio de faciēdo. īmo et affectiotīoris circa ip̄ꝫ bonū faciēd̓ malū uitādū.Itē cor.. Lr̄a occidit. ſpiritꝰ viuificatGlo. adē viuificās ſpūs ip̄ꝫ ītꝰ ſcriptūfacit diligi qd̓ foris ſcriptum lex faciebatmeri. Ergo lex radicatur in parte aīe ſcd̓mdiſpoſitioneꝫ affectionis que ē timor: nonſcd̓m cognitionē tātū. Itē duplex ē ꝯgnitio de re. Eſt enī cognitio de re quia eſt. eteſt cognitio de re quia boa ē: ul̓ honeſta ueldebita. Prīa ē ſolū diſcretiua. ſcd̓a electīa.Prima generat affectionē. Scd̓a autemꝓprie reſpicit affectioneꝫ et generat. ꝗa ip̄aē de re ſua vtil̓itate uel actu. quo cognito ſtatim aīa afficit̉ circa rem uel timorēuel amorem. Sꝫ cognitio que eſt legeꝫ etper eius moralia ſolum ē deſcriptīa: ſiuede re quia ē. īmo etiā ē electia: de re cuꝫ