actus. reſpicit enī actum vt factū. Ordoaūt actꝰ ē duplex .ſ. ordo r̄tributionis: ⁊ ordo executiōis. Si reſpicꝭ ordinē r̄tributiōisſic habet duos effectꝰ .ſ. punire ⁊ p̄miare. ſꝫpunire eſt reſpectu mali. premiare reſpectuponi. Si aūt reſpicit ordine actꝰ ī executiōeaūt ille ordo ē abſolutꝰ aut cōꝑatꝰ. Si cōꝑatus. aut reſpectu boni. aut reſpectu mali. ſir̄ſpectu boī ſic ē cōſiliū. ſi reſpectu mali eſtmiſſio. Si abſolutꝰ ⁊ reſpectu boni ſic eſtp̄ceptū Si abſolutꝰ ⁊ reſpectu mali ſic ē ꝓbibitio. Ad vltima rōne qua obicitur deactibꝰ īdifferētibꝰ rōnal̓ creature dd̓ ꝙ ordo taliū actuū ē ꝑ effectū legis ꝗ ē ꝑmiſſioſed ꝑmittere ē dupl̓r. ſicut habet̉ ī decretꝭdi. 3ª. officiū ſeculariū ſiue eccleſiaſticarumlegū ē p̄cipere qd̓ neceſſe ē fieri. aut ꝓhibe̓qd̓ malū ē fieri. ꝑmitte vel licita vt pͥmiumtribue̓. uel quēdā illicita vt dare libellumrepudii ne fiāt grauiora. ⁊ ſic eſt ꝑmiſſio licitoꝝ: ⁊ illicitoꝝ grauiora ne fiant. Prīo gͦmō loquēdo de ꝑmiſſiōe ordināt̉ ꝑ ipſū actꝰīdifferētes. ꝗa ſi ſic coartaret̉. li. ar. ꝙ oīa eīp̄ciperēt̉ vl̓ ꝓhiberēt̉ eſſet ei ꝑiculū priuaricationis. ⁊ iō factū ē ꝙ ꝗdā actꝰ ſūt eī inꝑmiſſionē: ſicut ea que licita ſūt. ꝑ hͦ enī ꝙtalis ē ꝑmiſſio ordinat̉ ad ſalutē.¶ Diuuante diuina gratia. Cōſequēter īquirendūe de legibꝰ deriuatꝭ a lege eterna ad ordinādā rōnalē creaturā. Haꝝ aūtᵇ quēdā eſt rōnali creature īdita vt lex natural̓. Quedāꝟo impoſita ſeu addita. vt lex Moyſi: lexeuāgelii ⁊ hūana. prior gͦ inquiſitio erit delege naturali. Cōſequēter ꝟo de legibus additis: quātū ꝑtinet ad theologica īquiſitione. Te lege aut naturali īquiſitio eſt talis.Prio an ſit. Scd̓o quid ſit. Tertio quo ſit.Quarto quoꝝ ſit. cū querit̉ an̄ ſit. Prīo abſolutē querit̉ an talis lex ſit que ſit ratiōnalicreature indita. Scd̓o dato ꝙ ſit. an creatavel īcreata ſit.Ad primumᵗ ergoarguit̉ ſic. Ro. 2º. Cū enī gētes que legē nōhabet naturaliter ea que legis ſūt faciunt.Slo. Et ſi nō habēt legē ſcriptā habēt naturaleꝫ tamē qua quiſqꝫ intelligit: ⁊ ſibi coſcius eſt quid bonū ⁊ quid malū. Ex qͦ patꝫꝙ lex naͣlis ē Scd̓a rō ibidē ad Ro. dr̄.Opꝰ legis ſcriptū ī cordibꝰ ſuis. Glo. i. firmitar īpreſſū rationi eoꝝ. dum illa oꝑa laudāt que lex iubet. illa dānat quē lex ꝓhibꝫ.Ergo cū hͦ ſit naturale cuilibet homini. pꝫꝙ lex naturalis eſt. Tertia rō eccleſiaſtici14º. addidit ill̓ diſciplinaꝫ ⁊ lege vite. Glo.naturalē quā dedit homini vt ſb̓iceret̉ ſuocreatori: ⁊ bonoꝝ opū ī ſe honorificētiā cuſtodiret. gͦ lex naturalis eſt. Quarta ratioē lex natural̓ ī irrōnali creatura īſenſibiliquā dirigit̉ in finem Un̄ Iere. 31. Si defeceriūt leges iſte .ſ. ſolis ⁊ lune ⁊ ſtellarū celi.Ex quo patet̉ ꝙ ſūt leges celi ⁊ terre. ſil̓r ēlex īnata irrōnali creature ſēſibili ſcd̓m ꝙdic̄ Yſidorꝰ. dicit ꝙ lex natural̓ ē quā nat̉ adocuit oīa animātia. ꝑfectior āt ē creaturarational̓ oībus iſtis. Ergo neceſſe ē ponereꝙ habeat legem naturaliter ſibi īdita: quadirigatur ⁊ regulet̉ ī ſuū finem. Ergo lexnatural̓ vniuerſaliter habet eē. Quīta rorōnal̓ creature ē debitrix voluntarie faciedi bonū ⁊ vitādi malū. Si gͦ nō pōt facerebonū ⁊ vitare malū voluntarie niſi priꝰ cognouerit. gͦ naturalit̓ hēt notionē faciendibonū ⁊ vitādi malū. hͦ aūt legē naturalemdicimus ꝑ quā hͦ cognoſcit. Sexta ro. Qm̄ſicut aīa nata ē ad cognoſcēdū uerū: ita nata ē ad oꝑandū bonū. Si gͦ prīcipia cognoſcēdi ueꝝ ſūt īnata nͤ cuiuſlibꝫ diſcētis: ⁊prīcipia faciēdi bonū. Cū gͦ ſit aīa debitriyfaciēdi bonū ⁊ fugiēdi malū. gͦ hꝫ prīcipiaīnata ꝑ que regulet̉ ī faciēdo bonū: ⁊ fugiēdo malū: de quibꝰ ē lex que naturalis dicit̉.Septīa rō. Iere. 5. Qui habētes oculos novidetis. Gloſa dat ītellige̓ ꝙ abſqꝫ p̄ceptonaturaliter debemꝰ ītellige que recta ſūt.ghabemꝰ legē naturaliter ad hͦ nobis īdita. Ad oppoᵐ. Tria ſūt prīcipia. deꝰ. volūtas ⁊ natura. Uolūtas ē ſuꝑ naturā. Deautē ſupͣ vtrūqꝫ. gͦ volūtas ē ſupͣ naturaliaex cōditiōe ſua. gͦ ⁊ ſupͣ omnē legē nature.gͦ nulla ē lex nature: que p̄ſcit li. ar. ſeu uolūtati. gͦ librū arbitriū non hꝫ ea. ⁊ ſicut necipſū. ita nec alia. gͦ lex nat̉alis nō ē indita⁊cͣ. ⁊ ita n̄ ē. Scd̓a rō Augꝰ ē. Lex eterna ēnobis naturaliter īpreſſa. gͦ ip̄a habet legeꝫeternā ſibi īpreſſā quā iudicat oīa īterioraexteriꝰ aūt hꝫ lege ſcriptā quā iudicat exteriora. ſic̄ lege moyſi ⁊ euāgelicā. Ergo cumiſta duo ſufficiāt. vanū ē pone̓ aliam legē ſibi īditā quā naturalē dicamꝰ. Maior patꝫꝑ Augꝰ. in li. de li. ar. i. ꝗ dic̄. Ut breuiterlegis eterne que nobis īpreſſa ē notionem