Druckschrift 
Summa universae theologiae : P. 3
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ſcd̓m qd̓ reſpicit boͣ gnaͣliter vel boͣ ſpāl̓rQue ſut bo rational̓ creature tm̄. Quātuꝫ ad pͥmā rationē ꝯueīt ei ro. lex eternaę qua iuſtū ē vt oīa ſint ordinatiſſima. Lexenī eterna ſcd̓m ē ius ordinādi reſpicithoͣ mala: ꝗa deꝰ boͣ facit ordinat. malūaūt facit. ſed ordinat. Un̄ ordīare ē actꝰcōis ipſiꝰ legis reſpctu bonorū malorūita ē notio ipſiꝰ ꝓut reſpicit boͣ mala.Icd̓ꝫ aūt r̄ſpicit boͣ gnaͣliter ſeu ſint borational̓ creature ſeu irrōnal̓ ꝯueīt ei iſtaroͣ. Lex eterna ē lex oīū artiū. lex oīpotētiartificis inquantū .n. eſt ars omnipotentisartificis r̄ſpicit cām diuinā: que ē arsoīū bonoꝝ. Scd̓ꝫ aūt r̄ſpicit boͣ rational̓creature tm̄ cōuenit ei iſta diffinitō. Xex ēterna ē ſūma cui ſꝑ obtēꝑādū ē ⁊cͣ. Roal̓enī creatura ordinādā ē leges. Unde lextꝑal̓ fert̉ ab hoīe ſuꝑ hoīes. ita cum eicōueniat ferre leges tꝑales vt dicit̉ ī diffinitiōe. Cōſtat ē reſpectu rōnal̓ creatue̓Sil̓r qd̓ dicit̉ cui ſꝑ obtēꝑandū ē conuenitei reſpectu creature rōal̓: quia ſolū rationali creature cōuenit ille actꝰ ē: obtēperareAd obᵐ cōtra prīaꝫ diffinitione dd̓ eſt:ſcd̓m Augꝰ. qui dic̄ in gen̄ ſuꝑ illd̓. Uiditdeꝰ cūcta fecerat erant ⁊cͣ. qd̓ de ſingul̓ē dictū erāt bo. de vniuerẜ aūt erantvalde bo. quia quodlibet in ſe ē bonū ſed īvniuerſo ē valde bonū. Diſtīguēdum ergo poſſumꝰ ītellige̓ ī ſīgulari dicit̉ oīa erāt boͣ: vl̓ ī vniuerſitate. dupl̓rvl̓ ī r̄ſpiciēdo ordinē vt nūc: vl̓ r̄ſpiciēdoordinē ſīpl̓r: ſcd̓m cop̄hendit totā ſerieordinis p̄ſentiū p̄teritoꝝ futuroꝝ. quiares preſens eſt adhuc habet ordinem adre p̄teritā. ad aliā reꝫ futurā. Si dicat̉ordo vniuerſi: accipiat̉ pro ordīe vt nūc.ad ē dice̓ oīa ſit valde boͣ ī vniuerſo: qm̄ poſſunt eſſe meliora. ſꝫ ꝯprehēdendotota ſeriem ordinis preſentium. p̄teritorū futuroꝝ ſic oīa ſūt ualde boͣ in uniuerſo.ita poſſūt ēe meliora. Sic̄ bonum eſt oīa ſint optīa in ſingulari: ſꝫ ī ordinevniuerſi ꝓut dictū eſt. eodē dd̓ iuſtūē vt oīa ſint ordinatiſſima. Et intl̓rilla diffinitō. Uel pōt dici oīa in genereordinatiſſima ſūt in vniuerſo ſcd̓m qd̓ habet̉ ab Augͦ.. ſuꝑ gen̄. dicentē. Uolūtasdiuia ſb̓icit ſibi pͥmitꝰ oīa. Deīde creaturācorporalē ſpirituali. deīde irrationalē ratīon̄ali. terreſtrē celeſti. Poſſemꝰ tn̄ dicereī illa ratiōe ē fall̓a figure dictiōis. ī illadiffinitiōe li oīa habꝫ actualē ſupponē.vn̄ ſuppoīt res ipſas ī actu. īmo ab eter poſſet dici iſtd̓: ſed dicit̉ poſt. iuſtūeſt vt oīa ſint optīa. li oīa habꝫ ibi ſuppōeꝫactualē ſuppoīt ibi ipſis rebꝰ actualiterexiſtētibꝰ. vt nūc. Ad oppoſitū primocōt ſcd̓aꝫ diffinitiōeꝫ dd̓. ſic ꝓprie non ēlex que mala ē: ſeu que ſonat malū: ita ꝓprieno ē ars que mala ē. ars enī virtus lex cadūt ſb̓ ratiōe boni. ſil̓r malū vitiū īheretia cadūt ſub vna ratiōe .ſ. mali. Propt̓ea dicēdū artes magice īqͣꝫtū ē ibi ꝟitasſūt a lege eterna. īquātū autē ē ibi falſitas malicia: nec ſūt ꝓprie artes: ſic lexeterna ē lex eaꝝ. Illuſio enī demonumprīcipiū ē artiū magicaꝝ: quātū ad eſtibi fl̓itas malicia īordinatio: ſic ꝓpͥe ſūt artes Ad 2ᵐ. dd̓ ſcd̓m Augꝰ. in li.cōfe. dic̄. Lex tua dn̄e. lex legū: lex tua:tu tu ipſa lex. Iſtud debet intelligi intrāſitiue trāſitīe. lex oīpotetꝭ artificꝭ.Unde dicit Auguſtinus qͣꝫ ipſa eſt ſummaꝟitas conſtat ſumma veritas eſt deusRatio aūt ꝓcedit ac ſi illd̓ trāſitīe diuerſitatē diceretur. Diffinit̉ ibi lex eterna cōꝑatione ad oīa bona geueraliterdiriuat̉ ab arte prima eternaᵇ que ē cauſa.Sed quedā bona ſūt ab ipſa īmediate ſic̄illa que ſūt ab oꝑatiōe dīna. Quedā autemmediate. ſic̄ illa que ſūt ab oꝑatiōe hūāna.Dicit̉ ergo lex eſſe oīū artiū vt intelligat̉eſſe regula oꝑationū boaꝝ a rationali creatura. Dicit̉ aut lex oīpotetis artificis ſcd̓m e regula illoꝝ bonoꝝ que īmediate ſunta creatore. Ad obiectu contͣ tertiā diffinitionē dd̓ hec diffinitio conueīt legieterne cōꝑatione ad creatura rationale.ſcd̓m ip̄a lex eſt prīcipiū ordinis rōnaliscreature: ſicut dictum ē: ſꝫ rational̓ creat̉ atriplicē habet ordine ad deum: ad ſe adproximum. Inquātū lex eterna ē principiūordinis rational̓ creature ad deū cui ordinat̉ ſubiectionē obediētiā dr̄ cui obtēꝑādum ē. Inquātuꝫ autē ipſa ē principiumordinis rational̓ creature: ad ſe dicit̉ perquā mali miſerā: boni ⁊cͣ. ꝗa ſibi meret̉vel demeret̉ penā vel gloriā. Scd̓m eſtprīcipium ordinis ipſiꝰ ad proximum dr̄quā illa que tꝑalis ē recte fert̉ ⁊c. ut on̄dit ipſa ē principium ul̓e ordinis rationaliscreat̉e tot ponunt̉ mēbra in diffinitiōe illa