Druckschrift 
Summa universae theologiae : P. 3
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

IImma ogicediſciplīe ī duobꝰ ꝯſiſtitī fide moribꝰ. Expeditis īꝗſitiōibꝰ ꝑtinētibꝰad fidē vt de r̄dēptorecum adiutorio ih̓u xp̄i.Procedēdū ē ad īꝗſitiōes ꝑtinētes ad mores. Ad īformatione aut morum cōcurruntneceſſario p̄cepta leges. gr̄a virtutes.doa. fructus btītudines. Leges p̄ceptavt oſtēdētia debitu boni faciēdi: mali uitādi gr̄a. ꝟtutes ⁊cͣ. vt p̄ſtātia facultatefaciēdi uitādi. Prīa igit̉ ꝑs īꝗſitionismoralis erit de legibꝰ p̄ceptꝭ. Scd̓a degr̄a uirtutibꝰ Tertia de donis: fructibus: beatitudinibꝰ. Sꝫ ꝗa oēs leges ꝓutdic̄ Augꝰ. Et precepta ab eterna lege deriuata ſūt. Ideo ab ip̄a lege eternā īchoādūeſt q̄rendo. Primo an ſit lex eterna. annotio eiꝰ īp̄ſſa ſit mēti rationali. Tertiod ſit. Quarto de ītētione legis eterneſcd̓m ī deo. Quīto de eiꝰ īmutabilitate. Sexto de eiꝰ vnitate. Septimo dederiuationē legū tꝑaliū ab ipſa. Octauo ſb̓iectis legis eterne. Nono de effectulegis eterne.Yſidorus in 2Ad primumethimologiaꝝSi ratiōe lex conſtat. lex erit qd̓ ratioecōſtiterit. Si ꝓuidētia dei coſtat rationeErgo ꝓuidētia dei eſt lex: ſꝫ niſi eterna.Cu ꝓuidētia diuīa ſit: cōſtat lege eternāeſſe. Minor patet. Nam ſicut dic̄ BoetiusProuidētia ē diuina ratio a ſūmo prīcipecōſtituta qua cūcta diſponit. Ampliꝰ Auguſtinꝰ ī libro de li. arbitrio. videt̉ lex iſtaque regēdis ciuitatibꝰ fert̉ multa ꝯceder̄.atqꝫ īpunita relīquere: que per diuina ꝓuidentia uīdicāt̉. attendit ibi Augꝰ. iſtaꝫppoſitione aſſumere nullum malū debꝫeſſe īpunitū. Et ſimiliter omē malū punit̉ ſecūdū aliā lege. Si eſt aliqd̓ maluꝫqd̓ punit̉ legē tēporalē relīquit̉īpunitu. puniet̉ legē eternā. Ergo ipſaeſt. Item Augꝰ. ī li. i. de libero arbitriopue leges ita ſibi vidēt̉ contrarie vt vnaeaꝝ honorē dādi popl̓o tribuat poteſtatē.Alia vt nullo ī vna ciuitate ēe poſſint ſimul. Nūquid dicemꝰ aliquā illaruꝫliuſta ferri minime debuiſſe: qͣſi dicatn. o ita vtraqꝫ eſt iuſta. Ex obicitur.Impoſſibile ē leges contrarias tēporalescōciliari ī ratiōe iuſticie: niſi legem nonhabete contrariū conciliātē illas: quā legeeternā appellamꝰ. Itē ī ꝑtem oppoſitāarguit̉. Lex habꝫ ſtatū ī diſpone latoris: ſic meret̉ nomē legis: ꝗa qͣꝫdiu eſt indiſpoſitiōe ad huc obligat. Itē habꝫeſſe ī ꝓmulgatiōe tūc meret̉ nomē legisꝗa tunc ligat. Lex poteſt dici ex diſpoſitiōe ſꝫ ex ꝓmulgatione. Si ꝓmulgatio aliquorū faciēdorū uel vitādorū pōteſſe eterna: quia promulgatio fit creature.Conſtat pōt lex eſſe eterna. Itē ſilex eſſet īpreſſa creature rationali nonligaret: cuiꝰ ſignū ē non ligat creaturas irrationales ꝗbꝰ ē īpreſſa: ē igit̉lex ex īpreſſiōe niſi ad rationē: ſeu qd̓ īprimit̉ rationi. ſꝫ hec īpreſſio ē tēporalis noeterna. Ergo ītētio legis ē tēporalis noeterna. Sol̓o dd̓ ſcd̓m dic̄ Augꝰ. in li.de vera religionē. Geti noſtre cōceſſū eſtvidere lege veritatꝭ īmutabilē. Mens enīnr̄a iudicat de veritatē īmutabili: ut iudicat iſta ꝓpoſitionē. Iuſtū ē vt omnia ſintordinatiſſīa. Cum ipſa ſcꝫ mes humanamutabilitate pati poſſit erroris. Apparetſuꝑ mēte noſtra legē que veritas dicit̉.hec aūt ē lex eterna: qd̓ enī ē ſuꝑ mēte nrāꝫeſt eternū. Ad pͥmū obiectū dd̓. ſicut dicYſidorꝰ. ethīologiaruꝫ lex vno dicit̉a legendo. Alio a ligādo: ſcd̓m dicitura legēdo: extēſo noīe lectiōis ſolum adlectione tēporale: ſed ad lectionē ſcd̓mlegit̉ in mēte: ſic lex ē in diſpone. Lex autꝓut ē ī ꝓmulgatiōe dicit̉ a ligādo. primogmo ē eterna.. aūt. Tamē pōt diſtingui dicit̉ lex ligat: quia ligare pōt ſumiactiue ul̓ paſſiue. Si actiue ſic lex eterna indeo dicit̉ a ligādo: ſcd̓m accipit̉ paſſīe:dicit̉ reſpectu creature. Sed adhuc diſtinguēdū de lege ligāte in deo: ſicut de dnīoin deo. Dominiū enī ē poteſtas cohercediſb̓ditos: ſic dicit̉ ſecūdū habitu: Ul̓ pōtdici ſcd̓ꝫ actū. ſic dominiū ē actꝰ cohercedi ſb̓ditos: vtrobiqꝫ conotat̉ reſpectꝰ adcreaturā. ſꝫ. ī habitu.. in actu. Sic̄dominiū ī habitu de deo dicit̉ ab eterno:dominiū ī actu ex tēpore. Ita lex ſi īportethabitū ligādi: ſic ab eterno ē ī diſpone adligādū: hoc mo dicit̉ lex eterna. ſed ſi importet actū ligādi no. hoc pꝫ reſponſioad 2ᵐ. Ad tertium patet ſol̓o: na licetimpreſſio ab eterno non ſit ī effectū eſt īratione. Unde lex ab eterno ē ī diſpone: