quaſi flamma: tanta celeritate in preruptis editiſſimiſqꝫ illis alpibus: & prelio & bello ſuperauit: vt ipſicerte genuenſes: nam per id tempus nos genuæ rethoricā ex ticinenſi gymnaſio: vbi humanitatis ſtudia dictabamus: acciti profitebamur: tamētſi motus illi inteſtineqꝫ diſcordie quibus me fortuna īmerſerat parum admodū liberalibꝰ ſtudiis operā nauare permittebāt. id bellū inqͣꝫ genuenſes ipſi diuinitꝰadmīſtratum eſſe vociferarint. quandoꝗdem rupibus illis nō latebre: nō minantes ī cœlū alpes triuultianæ virtuti obſiſtere potuerunt. heluetios quoqꝫ alioquin gentē martiā minacibus cateruis ī agrumin ſubrium deſcendentes adeo vt oīa terrore formidīeqꝫ compleuiſſent: ſolo aduentū ſuo repreſſit inhetruria: in parmenſi: ī cremonenſi agro quotiens cum hoſte conflixit ſemper īuictus: ac adortus ex iprouiſo hoſtes deſperata ferme rerū ſumma triuultiꝰ & ducis & militis munera ſubiens nec dum tamen ſatis armis expeditus: primꝰ ipſe ſummo illo ingenii ardore bellicaqꝫ induſtria: pauciſſima collecta manuat fideliſſima ī hoſtium iſtructam aciem: alioquin bellica virtute inſignē irrumpens protruſitpaſſim fugauit: aut obſiſtentē cecidit. nuper quoqꝫ qͣꝫtus ī armis ſit non longe ab vrbe caſtrametatuson̄dit. Cæterū hūc bellica gloria tam īclitū ducē nemo lenitate: manſuetudine: humanitate: gratia: munificentiaqꝫ anteceſſerit: nec porro vbi maxīs de rebus ſtatibuſqꝫ admīſtrandis conſultet̉ prudētia grauitate: acumīe quiſqͣꝫ ſuperauit. Proinde īter fortunæ meæ fluctus mecū ipſe lætabar quod tantorū virorum non vulgarem nactus forem amicitiā: impenſiſſime vero conſolabar antiquari ſuauiſſima conſuetudine cuius mentē ab omni perturbatione adeo ſe datā nimio opere demirabar: prudentiā: iudicium: conſiliū: ingenium: quæ ī ipſo ſumma oīa: quodqꝫ talem ipſum ſtatuerit deus vt ſi totꝰ orbis collabatur non poſſit a iuſto æquoqꝫ eum quiſqͣꝫ deterrere excitabant autē me inueniqꝫ aciem quātulacūqꝫ eſt intendebat exacuebatqꝫ mirifica doctria Lazari dactyli conterranei mei philoſophi eximii & medici excellentiſſimi. nam a pueris eadē ſtudia nobis īter nos ſummā beniuolentiam conciliarunt. is doctiſſimorū oīm conſenſu adeo precellit vt iam quattuor decim ſint anni cum primū ſibi locum ī tam inſigni gymnaſio iure medicinam profitendo defenderit ſiue medicinæ auctorum locus abſtruſos doctiſſime exerando. ſiue opere morbos curando: vt promptiſſima ī eo ſit ſcientia iudicium acre: experientia certa ad leuandos confeſtim ægrotos. at non hæc modo vtrum etiā elegantiſſimi vrbaniſſimiqꝫeius mores me & plæroſqꝫ alios ipſum ſummo profequi amore compulerunt. Hæc ego dum fortunasmeas quererer apud te morabā. tu porro interea loci tametſi ī ampliſſimis honoribus ſemꝑ verſatus& quæ dominatis admīſtrare ſolēt magna tractauiſti: ab illo tamē faſtu non vt multo maxīa pars faſtidire conſueuit: ſed nullū prorſus trahens ſuperciliū: vt cunctis in rebus ſummā præ te fers lenitatem: itahæc fedatis atqꝫ adeo benignis excipiens auribus tales nūc īueniri ac beniuolētia mihi iunctos vixiſſecongratulatus es. mox ingenti vt mos fere in hmōi tuus eſt grauitate ſubieciſti. mirarer equidē īpendio quos tu mihi pauculos memoraſti niſi Venetiæ vt ſemper ita ī dies magis me in ſt mirabundumſpectabundūqꝫ totum cōuertiſſent. proinde cū ſæpe mecum huius ciuitatis diuinitatē tacitus olim cōſiderarem: ſtatui deniqꝫ hanc potius colere: qͣꝫ uſqͣꝫ alibi vitam agere: ſatiuſqꝫ duxi hic eſſe vbi numinūquoddā cōiuiſſe videt̉ concilium. omitto nunc opes referre. muſam ſingularē facio potentiam. ſiquidem fortunæ quæ cæca eſſe palā proclamatur quod plærūqꝫ hæc indigniſſimis cōmoda largiatur: potiuſqͣꝫ mentis cultui: ac laudi aſcribenda eſſe confeſtim acclamabit inuidia: qͣꝫqͣꝫ diſſimilis huius nimīrum eſt ciuitatis alijs opulentiæ ratio: quādoquidē non vtiqꝫ fortunæ ludibriis obnoxiæ tam diutioꝑes debēt exiſtimari quippe quæ non caſu aliquo confluxere: ſed ratione atqꝫ conſilio: & perinde itaſuis nixe radicibus vident̉ vt niſi ab optimo maxīo deo qui ipſas iampridē cuſtodit ac defendit: conuelli neutiqͣꝫ poſſe videant̉. quare ſi vt dici ſolet male parta: male ac cito dilabuntur: bene quoqꝫ partabene ac diu iure incōcuſſa permanſere. Verū enimuero maius aliud ſuſpicimus: nobiliſſima diuinæ huius ciuitatis: incredibilēqꝫ ſapientiam: quod qͣꝫuis longe lateqꝫ dominet̉ italiæ robur ad chriſtianū nomen defenſandū ſemꝑ extiterit: inſolēteſqꝫ oēs etiam maximas vires cōtuderint: ſemꝑ tamē ſe ſummitſius manſuetiuſqꝫ gerat vt nuſqͣꝫ gentum exteris tanta ſit libertas nulla ipſis imꝑantibus inſolēs licentia: nulla turpitudo: nullū turpe facinus toleretur: adeo vt ne quidē pater filio: nec filius patri ignoſcadelinquenti: neqꝫ id crudelitati imputandū fereqꝫ īmanitati. dolent ſiquidē ipſimet cum ī aliquos eſt ſeuerius aīaduertendū. nuſqͣꝫ quoqꝫ tam nobilis clementia tam inſignis gratitudo: tam ſingularis humanitas: tam egregia lenitas: iuſtitiæ æquitatiqꝫ cōmixta: nunqͣꝫ vt memoria proditū eſt in hanc rem pubcam quenqͣꝫ beneficia vlla contuliſſe adhuc pœnituit. Itaqꝫ munificentia: liberalitate: gratitudīe: æquitate omnes facile antecedit. ſunt magiſtratus ſubinde ipſi ſancti ītegerrimiqꝫ: vt cū ad ſupremos ventumeſt: qui rei ſummā admīſtrant. non plus poſſint qͣꝫ iuſtitia æquitaſqꝫ permiſerit: quod ſi mali quicqͣꝫ admoliantur: atqꝫ perpetrent. tum e cæterorū conſortio turpiter eiiciunt̉: ac pro deficti magnitudīe plectuntur: & perinde quotquo: patres atqꝫ patricios videas quod ſupra qͣꝫ dici poſſit admirabile eſt torviros regia admīſtratione digniſſimos cognoſcas: qualē igitur hanc rē publica putabimꝰ: vbi tot virorum tāqͣꝫ collucentiū ſiderū fulgor: an nō ſcripſit Plato fœlicē illā demū fore rempublicā: qͣꝫ philoſophihoc eſt ſapiētes viri admīſtrarint: ſunt hi nimirū hmōi: euiuſmōi voluit Plato: & maius adhuc quiddāefficiunt qͣꝫ ille aut dixerit: tāetſi facundus: aut mēte: licet diuinꝰ appellet̉ conſeꝗ potuerit. O fœlice: nōItaliā moͣ: ſed ipſum plane orbē terrarū ſi Venetorū ſapientiſſimis exactiſſimeqꝫ normæ regat inſtitutis. Talis nāqꝫ vel inuidorū confeſſione venetus hic cœtus ī gubernādiſqꝫ populis confuſus atqꝫ adeoconſenſus eſt: vt cunctorū populorū habenas tenere: rerūqꝫ potiri mereat̉: nam vt ſingulatim attigam