recepta fuerant̉: quum vel hiſtoriæ inuolucro adhuc laterent. Vel figurata elocutione remotiora eſſentvt illud Dimidio magicæ reſonant: vbi mēnone chordæ. Qui lacedemoniū pytiſmate lubricat orbemQuantū laufeia bibebat pro populo faciens. Et tota ſonat vlmea cœna ſuburra. Quæ cuſtos gallicusvrbis. Vſqꝫ a Lucifero aliaqꝫ per multa: in quibus quid effecerint: qua ratione ab aliorum interpretation diſceſſerim eorum ſit iudiciū: qui cōmentarios noſtros in manus aliquādo ſument. De his verolocis: quæ iam diu in diſceptatione verſantur. Vt cecropiam baptæ ſoliti laſſare cōcyton Cambre reꝑetita. Tranſlatus ſubito ad marſos ita me diſputaſſe arbitror: vt labor noſter & ea ignorātibus vtilis futurus ſit: & iis qui eadem habent cognita admodū probari poſſit: qͣꝫuis quidam quem toto opere Fidentinum iui appellauimus: auctore & magiſtro Brotheo grāmatico noſtra cum ſuis ineptiis coniungere tētauerit: in quo mecum ob id certe vnum proclare actum eſt: quod vterqꝫ eum ſe preſtitit: vt alterum odiſſe: alterum etiā ſtultum eſſe: nemo qui vel hæc vel illa legat: ignoret. Hic eſt ille Brotheus Iuliane: qui lucubratione noſtra in Martialem: quā Laurentio fratri dicaui: tantopere offenſus eſt: vt contumeliis: calumniis: cauillationibus non aliter me inſectet̉: qͣꝫ ſi in eo omnis vitæ & dignitatis rationespoſitas haberet. Huius aliquot epiſtolis hactenus reſpondi: quod in fine huius operis leges: rurſuſqꝫactum vt hominis ignorantiam in recognitione Plinii: quē ducentis & ſeptuagintaquinqꝫ locis ab eodeprauatum fuiſſe altera in lucubratione facile coniicimus: quæ vero de cōmentariis Mar. nobis obiecit: ita diluimus: vt iiſdem locis grauioribus cum ciminibus reum agamus: quod & hac de qua dixiepiſtola meditamur & altera actione abſoluimus. Vnū illud a bonis doctiſqꝫ viris vehemēter petimꝰ:vt ne mihi: neu ve Brotheo fidem habeant: niſi & Mar. carmen prius legerint: & quod ſcripſerimꝰ excōmentariis noſtris cognouerint. Solet enī Brotheus calumniis agere: alia inuertere: alia fallo recitare.Nam cum ei pellis leonis hactenus non profuerit: nunc demum vulpinam viuere meditatur. Namomnia tentat: ne homo quinquagenarius ab eo: qui nondū vigeſimumnonum compleuit annum cliſcere videatur. Sed de Brotheo & Fidentino hactenus. Tu quum omnia legeris: melius de his ſtatues. Itaqꝫ hos cōmentarios tibi tradimus & dicamus in Laurentiū obſeruātiæ: in te domumqꝫ veſtramegregiæ voluntatis & fidei meæ teſtes & ſempiternos. Eo autem celerius emittunt̉ ꝙ Marcus Aureſenatus Veneti ſcriba vir doctiſſimus eloquetiſſimuſqꝫ mecum iam pridē per litteras egit: vt tandē aliquando hos ederem quos vehementer legere cuperet. Eſt enim his ſtudiis eruditiſſimus: & quum fides: morum grauitas aliaqꝫ ornamenta quotidię in eo ſpectentur: doctrina maxime eminet̉. Marſiliūficinum noſtrū aliquando ad hos legendos adhibebis: ſi a philoſophis ſuis diſcedere poteſt: in quibꝰlocum obtinet honeſtiſſimum. Vale.Iuuenalis vita ex antiquorum monumentis.IVNIVS Iuuenalis libertini locupletis incertum alumnus an filius. Ad mediam fere ætatem declamauit animi magis cauſa qͣꝫ ſcolæ: aut foro preꝑaret. Deinde paucorum verſuū ſatyra non abſurde compoſita in Paridem Pantomimū: poetāqꝫ eius ſemeſtribus militioſis tumentem genus ſcripturæ induſtrioſe excoluit. Et tamen bene diu ne modico quidem auditorio quicqͣꝫ cōmittere auſus eſt. Mox magna frequētia: tantoqꝫ ſucceſſubis aut ter auditus eſt vt ea quæ prima fecerat inficeret nouis ſcripturis. Quod non dant proceres dabit hiſtrio tu camerios. Et bareas tu nobiliū magna atria curas. Præfectos pelopea facit phiſomena tribunos. Erat tamen in delitiis aulæ hiſtrio. multiqꝫ fautorū eius quotidie prouehebantur. Venit ergo Iuuenalis in ſuſpitionē quaſi tempora figurate notaſſet. ac ſtatim perhonorem militiæ qͣꝫqͣꝫ octogenarius vrbe ſummotꝰ eſt. Miſſuſqꝫ ad præfecturā cohortis tendentis inextremam ægypti partem id ſupplicii genus placuit: vt leui atqꝫ ioculari delicto par eſſet. Verum intrabreuiſſimum tempus angore & tedio periit. Temporibus Domitiani floruit. ad nerueqꝫ tempora ꝑuenit: quod quoniam eius carmen plane indicat. Multaqꝫ præterea teſtimonia: nobis non eſt loga diſputatione confirmandum.In fine operis defenſio apud Brotheum grammaticum calumniatorem cōmentariorum Martialiscū recriminatiōe Opus totum in ſedecim ſatyras diuiditur. Neqꝫ iis aſſentior: qui in libros diſtribuūtſed iam de ſatyra dicamus.Domitii Calderini Veronenſis Secretarii apoſtolici cōmentarii in ſatyras Iuuenalis ad clariſſimum virum Iulianum Medicen Petri Coſmi filium florentinum.Atyrarum genera duo agnoſcimus: alterum antiquitus tam a græcis quā latinis vſurpatumrecentius alterum: quod ab antiquiore defluxit: quod latini tantū excoluerūt. prius illud ſola varietate carminū conſtat: perſoniſqꝫ introductis: comediæ par: ſed maiore laſciuit licenſtia ſalibuſqꝫ & iocis abſoluitur. nam introducti Satyridii ſilueſtres procaces iocularia & laſciuia inter ſe iactant: hi ſunt Satyrus: canus: ſatyrus impubes: ſatyrus adoleſcens. Silenus pater atqꝫ id genus perſone victæ: quod Pollux apud græcos docet; in hoc poematis genere Aeſchilus & græci præterea multi verſati ſunt: apud nos Pacuuius: Ennius: Varro qui eo ſtillo ſatyras menipeias conſcripſitSatyris igitur introductis ſatyra nomen accepit: quā appellationem hæc recentior: quæ a priore manauit: & latinis tantū vſurpata eſt ſeruauit: ac ex licentia illa veteri ſatyrorum in apertam hominū reprehēſionem & obiurationē exiuit: mutato carminis colore & numeris. nam in exameros aſſurgit cum prior intra iambicos & eius generis verſus contineretur. Hinc Lucilius: qui ſi eius ſtudioſis credimꝰ nōmodo cum eiuſdem operis autoribus: ſed cum omnibus poetis certat: qͣꝫuis non ſine ſuſpitione æmulationis lutulentus fluere ab Oratio dicatur. Mirum eſt in eo libertas & acerbitas: qua Mutium Scæ-