De ſancto Martino
ſtatur Amb̓. in libro p̄fa. Quid erit ꝓ oblatiōe integricorporis recepturus. qͥ ꝓ quantitate veſtis exigna deūveſtire meruit. ⁊ videre iſtud donū ſpūſſancti intellectꝰmultū vtilis eſt religioſis vt intelligant inſidias dyaboli qui quidē eos plus ceteris infeſtat. Iō orant cū pſalIntellectū da mihi ⁊ viuam. Similiter vt ſint caſti. q.vt hr̄ extra de ſtatu monachoꝝ. c. cum ad monaſteriū.Caſtitas a deo annexa eſt regule mōachorū ꝙ neqꝫ ſūmus pontifex cū his poterit diſpenſare. ¶ Ꝙͣtū ad ſeptimuꝫ qd̓ ornat firmamentū ē ſol per quē ſignificaturſapientia qua erat ornatus beatus Martinus quo adſtatum epiſcopalem. Sapientia enim requiritur maxime ad illius ſtatus dignitatem. Ideo dicit apl̓us .j. acThimo. iij. Oportet epiſcopum eſſe ornatū ⁊cͣ. Et talit̓beatus Martinus fuit decoratus. quia fuit prudēs vtcanitur de eo in hymno. Qui pius prudēs humilis ſobriꝰ caſtꝰ ⁊ equitꝰ vita dū preſens ⁊cͣ.¶ De eodem¶ Sermo ſecundus.Ilectus deo ⁊ hoībꝰ cuius memoria in benedictione eſt. ſimileꝫ fecit illum dominus in gloria ſāctorū. ita ſcribitur Eccl̓i. xlvConſtantinus in tractatu d̓ natura liquidoꝝ. Omnisinquit fons maior atqꝫ diffuſior ē noctis in tempore qͣꝫin die. ⁊ hec cauſa eſt. quia dicit Simplicius in ſummanaturaliū entiū. Nox eſt frigida ⁊ humida ⁊ notū ē ꝙomnis aqua in tēpore humido magis qͣꝫ ſicco augmetatur. Dies autē propter calorē ſolis aquas fōtiū exterminat ⁊ exiccat quas econtra nox augmentat. ¶ Myſtice per fontem hic beatus Martinus deſignat̉. Recte enim ſicut fons aquas ſuas continue renouat ⁊ limoſitates cū ſcaturit vt ſe expurgat ⁊ ſimiliter renouationis beneficium animalibꝰ vt ceruis ⁊ aquilis ſe immergentibꝰ ſe adminiſtrat. vt dicit glo. ſuper psͣ. Quēadmodū deſiderat ceruus ad fontes aquarū. Ita beaMartinus vitam ſuā in iuuentute continue renouauit. Quia dicit Seuerus in legenda. Statim ab infantia ſpūſſanctus ſibi datus fuit vt in decimo anno ydola relinqueret ad eccleſiam confugerat ⁊ ſe benedici adbaptiſmū permiſit. veniente autē decimooctauo annoſe ꝑmiſit baptizari ⁊ ſic omnes limoſitates peccatorumde ſe purgauit. Teſte beato Aug. in enchi. ⁊ allegatura magiſtro in. iiij. diſ. iiij. A paruulo inquit recenter nato vſqꝫ ad decrepitam ſenectutē ſicut nullus prohibet̉a baptiſmo. ita nullus eſt qui non peccato moriatur inbaptiſmo. ſed paruuli tm̄ originali. Maiores v̓o omnibus que male viuendo addiderunt. Hec ille. Sed qꝛbeatus Martinus quādo baptiſmū ſuſcepit iā adoleſcens fuit ⁊ fortaſſis aliqua peccata contraxit cū nulluspoteſt dicere. Mundū eſt cor meū ⁊ purus ſum a peccato. Prouer. ij. Ideo ſe ꝑ baptiſmū renouauit vt quaſi nouus homo eſſet ⁊ ſe non ſolum innouauit. ſed etirenouatiōis beneficiū condonauit. Quia refert Seuerus ꝙ per ſalubrē aquā ſue predicationis latronē ꝯuertit et matrem ſuā ab errore ydolorum reduxit. Hic em̄limpidiſſimus fons beatus Martinus animo clarusfuit. Quia nemo vnꝙͣ vidit ip̄m iratū nemo ridētē. ⁊fuit in nocte aduerſitatis maioris patientie cuꝫ multapaſſus eſſꝫ aduerſa a dyabolo qui ad eū dixit. Quocūqꝫ ieris tibi aduerſabor. Ip̄e patienter ſuſtulit. Tum amalo ꝓximo ſicut ab hereticis arrianis qui ip̄m de ciuitate expulerūt. Tū etiā a corpore proprio ita vt nullꝰvidit ip̄m vnqͣꝫ ridentē. ideo in eo maior ⁊ diffuſior fuit aqua gratiarū ⁊ amoris qͣꝫ in alijs hominibꝰ vniuerſis. quia nunꝙͣ in illius ore niſi xp̄s auditus eſt. ẜm ꝙcanitur. Eius ori nunꝙͣ xp̄s defuit ſiue iuſticia vel qͥcqͥd ad verā vitam ꝑtinet. Nūqͣꝫ in illius corde niſi paxniſi pietas niſi miſericordia inerat. vt ſcribit Seuerus.
⁊ ob hoc fuit deo ⁊ hominibꝰ: vt aiūt verba preaſſūptatdilectus. In quibus a duobus ꝯmendat̉. Primo a cōmuni dilectiōe. ibi. dilectus deo ⁊ hominibus cuiꝰ memoria. Secundo a ſeculi adeptione ibi. ſimilem fecit il Aluꝫ in gloria. De primo eſt notandū principes mūdi cōſueuerunt milites ſuos bonos diligere et eis benefacere. ẜm illud Eccl̓i. xxxiiij. Si tibi ſit ſeruus fidelis ſit tibi quaſi anima tua. glo. ip̄m corde diligēdo ⁊ quaſi fratreꝫ. ſic tracta eum ⁊ non ſolū principes ſed ⁊ principiſſe ⁊ tota familia ip̄os amant. Figura huius legitur Gene. xxxix. Phutifar pͥnceps exercitus Pharaōis emitIoſeph de manu hiſmahelitarū qui inquā erat vir incunctis proſper ⁊ habitabat in domo domini ſui quioptime nouit dominum eſſe cuꝫ eo. ⁊ ſequitur. Ioſephinuenit gratiam coram domino ſuo a quo prepoſitusomnibus gubernabat. quia omnia credita ei fuerunt.⁊ ſequitur ꝙ domina videns ꝙ Ioſeph eſſet pulcer facie ⁊ decorꝰ aſpectu iniecit oculos in euꝫ ⁊ ip̄m tātū adamauit ꝙ eū ad ſuū amplexum inuitauit dicens. Dormi mecuꝫ. ¶ Myſtice. conſuetudo talis eſt etiam ī curia dei. qꝛ ꝓph̓a Iſa. ix. Prīceps pacis ⁊ pͥnceps angeloꝝ hic ē. igit̉ Ioſeph qui interpretatur accreſcens. ⁊ ſignificat beatuꝫ Martinum qui inquam quotidie accreuit in virtutibus. Nam de virtuoſo milite factusvirtuoſus monachus ⁊ tandem in virtuoſum creuiſepiſcopum. ita vt dicere potuit illud Iob. xix. Cunctisdiebus quibus nunc milito expectatio mea. ſcilicet debono in melius. Ip̄e nanqꝫ fuit vir ſapiens in cunctisproſpere agens. ſicut legitur in dyalo. Seueri Galli. ꝙquodam tempore ad palatiuꝫ Valentiniani adijt imperatoris pro quadam neceſſitate ⁊ qͣꝫuis ſemel ⁊ ſecūdo paſſus eſt repulſam tamen ad ip̄m peruenit ⁊ omnia proſpere impetrauit. quia multa munera vltra hocqd̓ petijt apportauit que ille ſumere recuſauit. Ip̄e qͥdem magnā gratiā inuenit apud dominum ſuum. itavt de ipſo canitur. Hic eſt Martinus dei pontifex electus cui deus poſt apoſtolos tantam gratiam contulitvt in virtute trinitatis deifice mereret̉ fieri trium motuorum ſuſcitator magnificus. de quibus vide in legēda. Ipſum enim tota trinitas ſanctiſſima dilexit quaſi bonum militem ⁊ fidelem. Pater dilexit eum eo ꝙ ſibi tantam virtutem tribuit miraculorum. ⁊ hec dilectōerga patrem fuit ex mandatorum obſeruatione. Milites enim habent tria mandata precipua. Primum eſt Bvt pauperes eccleſias ⁊ reſpublicas defendant. ⁊ hochabetur in lege imperiali. ff. de re militari. ⁊ in. c. xxiij.q. v. miles. vbi dicitur illis qui milites fiunt committedus eſt gladius ſuper eorum iuramento vt viduas orphanos ⁊ rempublicam defendant. Et dicit Helinādus. ꝙ talis olim conſuetudo fuit vt eo die quo quismilitari cingulo armabatur eccleſiam ſolenniter adiuitgladiumqꝫ ſuper altare poſuit ſeipſum obſequio altaris donauit deoqꝫ iugem ſpōpondit famulatuꝫ. Hocmandatum beatus Martinus obſeruauit cū eſſet mies. quia pauperes ⁊ eccleſias defenſauit. Sicut probatSeuerus in legenda quando gens barbarica cōtra romanā inſurgeret eccleſiaꝫ ipſe precibus ſuis velut alterMoyſes pugnauit hoſtes eccleſie ſubiugauit. De hocvide in legenda. Sed heu noſtri militares ob hec mādata exorbitant pauperes impugnant. eccleſias quaꝫdeberent defenſare ſpoliant. ideo ꝯtingit eis ſicut Antiocho regi impio. De quo legitur. primo Macha. vj.Qui in ſuperbia venit in hieruſalem ⁊ templum domēni depredabatur. et ideo infirmus iacens in lecto: ait.Reminiſcor malorū que feci in hierl̓em. quādo abſtuli de eccleſia omnia ſpolia argentea ⁊ aurea q̄ erant ī eaſine cauſa. cognoui gͦ qꝛ vener̄t ꝓpt̓ me mala iſta ⁊ ecceperio pͦ triſticia. Scd̓m autem mandatū eſt ꝙ proprijsſtipendijs ſe ſuſtentēt. ⁊ hoc habet̉ Lnc̄. iij. vbi p̄cepit