De ſancto martino

velut pulcrum firmamentum ab alijs in merito et ſanctitate eſt diſtinctus. Ipſe em̄ non fuit grauis ꝑ peccatigrauitatem. qꝛ a puericia nitebat̉ ſe a peccatis expurgare ⁊ deo ſtuduit in vera innocentia famulari. ita vt dicere pōt illud Iob. xxxiij. Mundus ſum ego ⁊ abſqꝫ delicto immaculatus ⁊ iniquitas non eſt in me. Sed heunos inquā ſumus grauati multis peccatis. ita vt dicere poſſumus cū psͣ. Qm̄ iniquitates mee ſuꝑgreſſe ſūtcaput meum. ⁊ ſicut onus graue grauate ſunt ſuꝑ meSed tn̄ horum grauitatē nō ſentimus. quare hoc? certe ꝓpter conſuetudinem. qꝛ dicit Iſi. in lib. ſen. ꝙͣuis ſitgraue peccatum dum in conſuetudinem venit leue eſtimatur ⁊ ſine vllo metu committit̉. Et ſubdit. Peccatūcommittere cadere eſt in puteum. conſuetudinē v̓o pecandi facere eſt os putei coanguſtare ne is qui ceciditexire poſſit. nequiſſimū eſt peccare. peius v̓o conſuetudinem peccandi facere ad illud facile ab illo cum labore ſurgit̉. hec ille. Quia peccatum ex grauitate ſemꝑ deprimit ⁊ hoīem ſurgere citius nō ꝑmittit. Ideo beatusDauid in ꝑſona cuiuſlibꝫ peccatoris orat. Non inquitabſorbeat me ꝓfundum neqꝫ vrgeat ſuꝑ me puteus osſuum. qd̓ exponit beatus Aug. vt habet̉ in ca. de peni.diſ. j. c. puteus. Puteus eſt ꝓfunditas humane iniquitatis in quam ſi cecideris non claudit ſuꝑ te os ſuum ſitu non claudis os tuum. Confitere ergo ⁊ dic cum psͣ.De ꝓfundis clamaui ad te dn̄e ⁊cͣ. Et euades. Eodemmodo euaſit Manaſſes de ꝓfundo cum dixit. Peccaui ſuꝑ numeruꝫ arene maris ⁊cͣ. Paral̓. xxxiij. Statimem̄ etiam in decimo anno ad eccleſiam inuitis parentibus iuit ⁊ cathecuminū ſe fieri ꝑmiſit. ipſe quidē eſt tāꝙͣ nobile firmamentum quod non recipit in ſe peregrinas impreſſiones .ſ. peccatores. ⁊ pōt illud dicere Sap̄.viij. Puer eram ingenioſus ⁊ ſortitus ſum animam bonam. Neqꝫ ipſe fuit leuis ad mundi vanitates. ſcꝫ ad rſus ⁊ ad ceteros iocos. ſicut de ipſo canit̉. Grauis eratin moribus ⁊ intenta mente celo ſuſpenſus. qꝛ ſciebat īlud ſapientie. Riſus dolore miſcebit̉ ⁊ extrema gaudiluctus occupat Prouer. xxiiij. Etiam legit̉ ꝙ quidā virfuit in purgatorio patricij in quo recepit vulnera ⁊ plaſe hn̄teꝫ exclamauit vehement̓ dicēs. O ſi ſcires ꝙͣacerba pena dat̉ leuitatibus iſtis tu fortaſſe mores tuos corigeres ⁊ in melius mutares. Tamen ẜm doctrinā nōomnes leuitates riſuum ⁊ iocorum ſūt culpabiles. ſi ſcin bonum finem ordinant̉. Quia dicit Egidius romanus in li. de regi. principum. parte de virtutibꝰ ad mundum in. iij. Credunt aliqui omnia verba vl̓ facta deſeuientia iocis vel riſus eſſe ocioſa non tn̄ ſic ſe habet. qꝛocioſum eſt quod caret debito fine. Qd̓ ergo de ſe eſt ordinabile in debitum finem nō eſt culpabue vel ocioſuIocus em̄ ⁊ riſus eſt licitus ſi moderatus ⁊ honeſtus inbonum finemqꝫ habet ordinari. quia dicit Ariſtot̓. iiij.Ęth̓. Ludus ⁊ requies ſunt neceſſaria in vita humanaet ſic etiam pie credit̉ ꝙ Martinus fuit grauis in ſuismoribus interdum leuis ordinate tn̄ cum ſuis fratribꝰIuxta illud dictum ſapientis Catho. Interpone tuisinterdum gaudia curis. Reuera ip̄e ſicut ſtabile firmamentum decoratus fuit innumeris virtutibꝰ quaſi celum ſyderibus que quidem impoſſibile eſſet ab homīenumerari. horum tn̄ aliqua ſanctus Ambroſius in lib.prefa. numerat. Sanctus inquit Martinus. Prophani erroris templa deſtruxit vexilla pietatis erexit mortuos ſuſcitauit ab obſeſſis corporibꝰ demonia ſeua expulit ac alios laborantes languoribus virtutis remedio lberauit qui ita ꝑfectꝰ inuētus fuit vt xp̄m texit in paupere ꝑ veſtem quam egenus acceperat. Hec ille. Et ſicut firmamentum habet ſeptem ornamenta planetarūita Martinus ornatus erat ſeptē donis ſpirituſſanctiPrimus ergo planeta eſt ſaturnus. hic vt dicunt aſtro

nomi eſt pōderoſus in colore pallidus ⁊ habet qualitates mortiferās. et ideo fetus ſub ipſius dominio ſuſceptus vel morit̉ vel peſſimas qualitates conſequit̉. ⁊ vtait Ptolomeus in libro de iudicijs aſtrorū facit hominem grauem ⁊ triſtem raro hilarem vel ridentem. Perhunc planetam intelligitur timor dei quem habuit betus Martinus quod patet ex eo quia fuit ponderoſusqn̄ ponderauit omnia verba ſua loquendo. ẜm illud ſabien̄. Ecc̄i.xxxij. adoleſcens loquere in tua cauſa vix ſibis interrogatus fueris habeat caput tuum reſpōſumſuum. Sic fecit ipſe facie pallidus. quia ſemꝑ cogitauitextremum diem iudicij. ⁊ potuit dicere cū glorioſo doctore Hieronymo. Siue comedam ſiue bibam ſemſonat in auribus meis hec vox. Surgite mortui venitead iudicium. Et talis vtiqꝫ cogitatio fecit ipſum in corpore indiſpoſitum ſed in mente letum ⁊ iocundum. ẜmillud Ecc̄i .j. Timor dn̄i delectabit cor ⁊ dabit gaudiuꝫet leticiam in longitudine dierum. Iſte timor ipſius intantum duratus eſt ꝙ omnes conceptus peccatorumſtatim mortificauit ⁊ ſtatim in moribus ipſum grauemfecit vt dictum eſt. ꝙ auteꝫ timor dn̄i ipſius dn̄atus eſtpatꝫ. quia omnes creature ipſum timuerunt. Dicit em̄qiudam ph̓s timenti deum omnia obediunt. RefertGregorius. iiij. dyalog. vbi ſupplet illa que omiſit in legenda ꝙ ignis ⁊ aqua ipſum timuerunt. Cum em̄ domus proxima eſſet incenſa beatus Martinus tectumaſcendit et obuium ſe flamis aduenientibus inſeruit.mox contrario vento flamam retorquet vt conflictusquidam inter ſe elementorum videret̉. Refert ſimilitercum naui periclitaret̉ quidam negociator necdum xp̄ianus exclamauit. Deus Martini eripe nos. ſtatim trāquillitas magna ſucceſſit. ac quoqꝫ ſibi animalia obediebant. Cunqꝫ em̄ canes lepuſculum inſequerent̉ imperauit canibus vt animal inſequi deſiſterent. mox illi ſteterunt. Serpens dum quoddam flumen pertranſiuitait Martinus. In nomine dn̄i te iubeo redire. mox ſead verbum dei retorſit ⁊ ripam illam trāſmeauit. Ideoingemens Martinus ait. Serpentes me audiūt ⁊ mehomines nolunt audire. Recitat idem cum canis quēdam ex diſcipulis Martini oblatraret ille ad eum conuerſus ait. In nomine Martini iubeo te obmuteſcereCanis continuo obmutuit ac ſi linguam haberet abſoſam. Quare illa animalia timuerunt eum? quia ipſe timuit deum. Similiter ignis ⁊ aqua ſibi obediebāt. cauſa fuit. qꝛ ipſe timebat ſuum creatorem. Ita nos chriſtāni exemplo beati Martini dominum filialiter timeamus ex precepto ſapientis qui ait. Time dominum filimi Prouerb̓. xxiij. Et ſic vtiqꝫ verba noſtra ⁊ actus noſtri mali poſſūt derelinqui. ⁊ peccata mortifera ſi ea mediante timore expellamus. quia dicitur Ecc̄i .j. Timor. Cdomini expellit peccatum. Nam qui ſine timore eſt nōpoterit iuſtificari. Secūdus planeta qui exornat firmamentum eſt iupiter qui eſt pius colore argentens candidus clarus ⁊ fetus ſub eo conceptus viuus manet ⁊ſit letus ⁊ pulcer ⁊ iocoſus ẜm Ptolomeum in libro deiudicijs aſtrorum. Iſte planeta ſignificat pietatem quaarmatus fuit be. Martinus qͣſi ſpirituale pulcrūqꝫ firmamentum. Refert Seuerus in predicto dyalogo. ꝙMartinus in quadam feſtiuitate tendens ad eccleſiaꝫpauper nudus quidam eum ſecutus eſt. Ipſe auteꝫ archidiacono p̄cepit vt egentem veſtiret. cum autem illefacere diſtuliſſet ingreſſus beatus Martinus ſecretarium tunicam ſuam illi tribuit ⁊ cōtinuo abſcedere iuſſit. Cum eum archidyaconus moneret vt ad diuinagcederet. Ille de ſe loquens rn̄dit ſe ire non poſſe donecpauper veſtem accipiat. Archidyaconus vero non intelligens. quia cum extrinſecus cappa eſſet tectus ipſum nudum interius non vidit pauperem adeſſe noncenſetur. At ille inquit veſtis deferatur et pauper nondeerit veſtiendus. compulſus ille ad forum vadit et