Sermo.CXII.
bo. ſicut flores fabarum ſunt nigri. flores liliorum ſuntalbi ⁊ flauei. Fores autem roſe colore rubeo ſunt decorati. Et certe flaueo colore ſicut flores ſolſequij ⁊ violaruꝫ⁊ iſti colores naturales ita pulcri ſunt ꝙ nullus color artificialis poteſt illlis comparari ẜm teſtimoniū chriſti.qui Math̓. vj. dicit. Dico vobis ꝙ Salomon in omngloria ſua nō eſt coopertus ſicut vnum ex iſtis. ſcꝫ lilijs⁊ floribus. Quia Salomon habuit veſtes alienas. flores autem ꝓprias. Iſte habuit ab arte factas. Iſti a natura exortas que p̄cellit omnē artem. Ita ad inſtar iſteſancte virgines fuerunt albe in virginali puritate quaceleſti regi amabiles fuerunt. ẜm ꝙ canitur. O ſanctevirgines deo amabiles. fuerunt nigre in vera hmilitate ſine qua virginitas parum lucet. quia virginitas habet ſe ſicut lumen ardens quod ſi inclinetur clarius lucet. ſicut teſtatur Fontinus in deſcriptione vniuerſi dicens. Candela quideꝫ ardens parū inclinata deorſumpulcrius exardeſcit. quia vnctuoſitas redit que per ardorem luminis conſumpta fuit. Sic virginitas inclinata ad humilitatem in celeſti lumine diuinoqꝫ amore ſincerius inflamatur. quia dicit Richardus de ſancto vtctore. Sola quidem humilitas mentem accendit diuinoqꝫ lumine celeſtiqꝫ deſiderio inflamatur ⁊ amore qd̓patuit in iſtis ſacratiſſimis virginibus que ex humilitate ita fuerunt inflamate in diuino amore ꝙ in eis lumēvirginitatis nullo modo potuit extingui neqꝫ blandicijs neqꝫ terrore. Iſtos flores debemus nos omnes abiſtis nobiliſſimis virginibus colligere ſcꝫ florem virginitatis ſeu caſtitatis ⁊ florem humilitatis. Quia dicitBern̄. ſuper miſſus eſt. Si virgo es ⁊ humilis quiſqͥsCes magnus es. Si autem non poſſumus earum virgnitatem ſequi ſtudeamus earum humilitatem imitarquia ẜm eundem Bernardum vbi ſupra. laudabilisvirtus virginitas. Sed magis humilitas neceſſaria illa conſulitur iſta p̄cipitur ad illam inuitaris ad iſtaꝫ cogeris. de illa dicitur qui poteſt capere capiat. de iſta dicitur niſi efficitur quis vt paruulus nō intrabit in regnūcelorum. illa enim remuneratur. iſta exigitur poteſt deniqꝫ homo ſine virginitate ſaluari. nō poteſt ſine humilitate. vnde ſine humilitate deo marie v̓ginitas nō tantum placuiſſet ꝙ eius digna fuiſſet. ſuper quem em̄ inquit requeſcit ſpiritus meus niſi ſuper quietem ⁊ humilem. Super humilē dixit nō ſuper virginē. hec Bern̄.Fuerunt itaqꝫ iſte nobiliſſime virgines rubee ex rubore verecundie ⁊ timoris. Quia dicit Bernardus. Super miſſus eſt. Solent virgines que vere virgines ſuntſemper eſſe pauide ⁊ verecunde ⁊ nunꝙͣ eſſe ſecure ſcientes in ſe in vaſis fictilibus theſaurum precioſum portare ⁊ nimis arduum eſſe viuere inter homines ⁊ angelos ⁊ in terris more celeſtium conuerſari. Sed heu hūcflorem rubeum verecundie nunc virgines mundi abiecerūt. Nam illud quod nephas eſt in virginibus inphas excuſabiliter ꝯuertunt. quia vbi ſunt publica ſpectacula ⁊ choree ibi citius ꝙͣ in eccleſia inueniunt̉. ibiqꝫ exaltant voces ſuas inuerecunde chorizantibus precinendo. Non auteꝫ ſic iſte ſancte virgines Urſula cūceteris ſicut iam de iſtis canitur per monaſteria fundētes lachrymas trahunt ſuſpiria cōmendāt animas ſanctis ⁊ redeunt. Idcirco audiant iſte inuerecunde p̄centrices exemplum Apiarij. vnde quidam comes in qͦuiuio brabantie tranſiens per villam vbi laſciue virnes habebāt choream inter quas vna facie pulcra quecum mira vocis ſuauitate precinniſſet quam eū comesper horam intuitus fuiſſet cum familia ꝑtranſiuit. nonlonge venientibus clamor validus in villa fuit auditꝰ.comes igitur directis nuncijs cognouit predictaꝫ precentricem ſubita morte obijſſe. Fuerunt deniqꝫ iſte ſacrate virgines flauee ex virtute conſtantie. non em̄ fuerunt inconſtantes ⁊ vagabunde. Quia dicit beatus
Auguſtinus in libro ad ſacras virgines. Dominica v̓go debet primitus publicos vitare aſpectus ⁊ platearum frequentiam declinare. atqꝫ in domo poſita lanificio inſiſtere vel lectioni diuine. Sed diceres. Nonnefuerunt inconſtantes. quia dicitur in legenda ꝙ interdum currebant. modo diſcurrebant. interdum bellabant. modo fugam ſimulabant. Ad hoc dicendum qbeatiſſima Urſula que fuit ductrix earum. hec eas facere permittebat. quia ex hoc ad maius bonum eas alliciebat ⁊ eas per hoc ad fidem trahebat. ex hoc ipſe etiamibāt de virtute in virtutem. Secundo flores habent p̄rogatiuam hanc ꝙ fugant ranas ⁊ bufones ⁊ precipueᵗ D.flores vinee. De quibus dicit Plinius in ſpeculo naturali. Odor florentis vinee contrariatur omni veneno.Flores enim fugant colubres ⁊ bufones eius fragrantiam ſuſtinere non valentes. Iſtam etiam prerogatiuāhabent noſtre floridiſſime virgines. Quia legitur in libro trium regum. ca. xlv. In terris indorum ſunt horribiliſſime paludes ⁊ aque ſtangnales in quibꝰ vltra omnia incōmoda inauditas maximarū ranarum vaxationes patiuntur. peregrini autem ciſmarini de coloniavbi iacent oſſa ſanctarum virginum ſumunt terram d̓cimiterio ⁊ hanc ponunt in hoſpicijs eorum ⁊ portantin terras eorum et cum de tali terra ſumpta de cimiterio vndecim milium virginum in paludes proiecerūtmox omnes rane rauce fiunt ⁊ fugantur. ⁊ ſic a clamoribus earum liberantur. ⁊ ſi hoc facit terra ſolum tactucorporum eorum ſanctificata. quātomagis ipſe ſole flore virginali fugant a nobis omnia venenoſa fugant. tamen precipue iſte ſancte v̓gines a ſuis ſeruitoribus bufones infernales que in fine non permittunt intemptatum. neqꝫ iuſtos. Refert Cirillus in epiſtola ad Auguſtinū de venerabili viro Euſebio qui veniente hora exitus ſui cōmunione ſanctiſſimi domini noſtri Ieſu chriſti ſe muniunt ⁊ inſuper beato Hieronymo ſe cōmendauit. qui dum ſic iaceret die qua moriturus erat ꝑ horas duas ante beate anime exitum tamterribiles actuscepit peragere ꝙ circumſtantes monachi pauore perterriti velut amentes in terra iacebant. nam quandoqꝫtranſuerſis oculis ⁊ manibus ſimul iunctis facie terribili voceqꝫ dira quaſi ſe mouens clamabat. non faciammentiris mentiris. poſt hec ad terram faciem firmabatquantū poterat clamabat. adiuuate me fratres ne peream. quod monachi audientes ⁊ videntes lachrymantes ⁊ trementes eū interrogauerunt. quid obeſt pater?Ad quod ille. Non inquit videtis demonum agminqui me debellare cupiunt? Et illi. Quid te facturuꝫ vlebant cum dicebas. non faciam? Et ille. Conantur nāqꝫ me decipere vt diuini nominis blaſphemus inueniar. ideo hoc me non facere acclamabā. Tunc illi. Quare faciem abſcondas in terra? Et ille. Ne eorum aſpectuꝫ cernerem qui tam turpis ⁊ terribilis ⁊ horribilis ēꝙ omnes pene que in mundo ſunt reſpectu eorum viſione nihil ſunt. O ſi tantū viꝝ nō miſerunt intēptatūquid tunc erit de nobis peccatoribus ad quos heu veniet infinita demonum multitudo querens nos auertere a via veritatis. Ideo conſulo omnibus o dilectiſſimi ꝙ refugium habeamus nunc ad iſtas virgines ſacratiſſimas eis fideliter ſeruiēdo ipſe reuera in hac magna neceſſitate non deſerunt ſuos ſeruitores ⁊ famulatrices. ſed ſuccurrunt celeres adiutrices. Ad quodprobanduꝫ narrat Iacobus ianuenſis. Ꝙ religioſusquidam has virgines in magna deuotione habuit diueis fideliter ſeruiendo quadam die dum grauiter infirmaretur. et in magna eſſet neceſſitate et anguſtia viditquandam virginem pulcerrimam ⁊ falleratiſſimam ſibi aſſiſtenteꝫ ⁊ vtrum ſe agnoſceret vel cognoſceret inqͥſiuit. ille aūt adhuc pulcerrimā v̓ginis viſionē admirans eā ſeſę noſcere neqͣqͣꝫ fatebat̉. tunc illa ꝯfortās eūUU iij