Sermo.CIIII.
¶ De angelis. Sermo primus.Ngeli eorū vident faciēpatris mei ſemꝑ qui in celis eſt Math̓. xviijCommentator auerrōis ſuꝑ librū de pomo ⁊morte Areſtotelis ſic ait. Unuſquiſqꝫ hoīm quandamſibi appropriatam habet ſtellam ſuis proprietatibus etqualitatibus dominantem. Cuius quidem ſtelle exigētia ſi homo debitis paſſionibꝰ correſpōderet aut ſatiſfecerit pacifica ſana quoqꝫ vita viueret. Sed ſi a natuAᵉra ſtella ſua diſcordauerit mox orbabitur ſua ſtella quaorbata tunc mors comitat̉. Myſtice ꝑ ſtellas ſancti deſignantur angeli. quia ſtelle ẜm Areſtotilem in li. de celo ⁊ mundo. in macrocoſmo hoc eſt in maiore mundoin illis .ſ. inferioribus generant ⁊ lumen ⁊ calorem. Sicangeli ſancti in microcoſmo .i. in minori mundo qui eſthomo vt dicit Areſto. vij. phiſicoꝝ. generant lumē diuine intelligentie vt homo cognoſcat beneficia dei ⁊ generant calorem gratie ⁊ deuotionis. ſicut legitur Iudicum ij. ꝙ angelus vnus venit in ꝑſona domini ad filios iſrael dicens. Eduxi vos de egypto in terram ꝓmiſſionis vt nō faceretis fedus cum habitatoribꝰ terre huius ⁊ noluiſtis audire vocem meaꝫ. ideo habebitis eoshoſtes ⁊ dij eoꝝ ſint vobis ruinam. Et cum hoc loqueret̉ eleuauerūt omnes voces ⁊ fleuerūt. ecce quomodogenerauit in eis calorē deuotionis ⁊ intelligentiā trangreſſionis mentem ip̄oꝝ illuſtrando. ſicut igitur dictuꝫeſt ꝙ vnuſquiſqꝫ hominū habet ꝓpriam ſtellam ſic habet ⁊ ꝓprium angelum. Teſte Grego. in libro dyalogo.Unuſqͥſqꝫ inquit hominum vnū angelū habet ſibi adcuſtodiam deputatum iugiter. Et dicunt doctores cuꝫꝘquibꝰ concordat vincen. in ſpecu. hyſto. li. xxxij. c. cviij.ꝙ antichriſtus qͥ erit homo peſſimus habebit a die cōceptionis ſue angelum ſibi cuſtodem vſqꝫ ad annos diſcretionis ad quos cum ꝑtigerit ſuꝑ illud omne quod ēdei extolletur ⁊ tunc a ſuo bono angelo relinquet̉. ⁊ qͥatam boni ꝙͣ mali habent ſuos ꝓprios angelos ad cuſtodes. ideo debent eis obedire ⁊ in moribus correſpondore viuendo ẜm inſtinctum eoꝝ ⁊ dictamen recte rationis. ⁊ ſi ſic fuerint pacifice viuent in hac vita. ſicut patꝫde Loth Gen̄. xix. cum dixit angelus. Surge tolle vxerem tuam ⁊ filios quos habes ne ⁊ tu perias cuꝫ eis inſcelere ciuitatis huius. Cui Loth obediēs exiuit ⁊ alijsꝑiclitantibus ipſe cum ſuis eſt ſaluatus. Sed cōtingitmultotiēs vt dicit Origenes in libro de veritate doctrine. ꝙ homo ꝑ ſuum peccatū ⁊ ingratitudinem angelica ſe reddit ꝓtectione cuſtodiaqꝫ indignū ⁊ ſic ab angelo relinquitur ⁊ in anima moritur ꝑ peccatuꝫ ideo nosnon ſic. Sed ſequamur inſtinctum angeloꝝ qꝛ ſunt nobis dati cuſtodes ſicut volunt verba ſaluatoris. Ang.li eoꝝ .ſ. hominū. In qͥbus angeli a duobꝰ commendātur. Primo ob vim miniſtratiuā. qꝛ nobis ſeruiunt indigentiam releuando. ſcd̓o ob vim ꝯtemplatiuam quadeo aſtant ip̄m ꝯtemplando. Dico primo ꝙ ſancti angeli cōmendant̉ ob vim miniſtratiuam. qꝛ nobis quotidie ſeruiunt indigentiam noſtram releuando. Circaqd̓ notandū. dicit venerabilis Beda ꝙ ſtelle ſua claritate mundo ſeruiunt. quia radioꝝ ſuoꝝ emiſſione ſuntnoctis illuminatiue. Sunt etiam nauigantibꝰ ꝓſpere.⁊ ipſarū viaꝝ in medio maris directiue. Ita ſancti angeli ꝑ ſtellas intellecti nobis homībꝰ ꝯtinue ſeruiunt inhoc mundo qꝛ ẜm apl̓m ad Hebre. j. Omnes ſunt adminiſtratorij ſpūs in miniſteriū miſſi ꝓpter eos qui hereditatem capiunt ſalutis. Hoc eſt ꝓpter homines ſaluandos. Et etiam in nocte peccatoꝝ illumināt ad peccata cognoſcenda ⁊ in mari tribulatōnis ipſos dirigūteiſqꝫ aſſiſtunt. ſicut teſtatur beatus Aug. in li. ſoli. xxix.Angeli ambulant nobiſcum in omnibꝰ vijs noſtris intrant ⁊ exeunt nobiſcū cōſiderantes ꝙͣpie ꝙͣhoneſte in
medio nationis peruerſe ꝯuerſemur quanto ſtudio qͣntoqꝫ deſiderio queramus regnū tuū quātoqꝫ timore ſeruiamus tibi. hec ille. ꝙ aūt angeli ambulant nobiſcumfiguratū eſt Thobie. vj. vbi legit̉ ꝙ angelus RaphaelThobie aſtitit eiqꝫ ſeruiuit ambulāſqꝫ cū eo in ciuitatem Rages ⁊ ip̄m incolumeꝫ reduxit. ⁊ a piſce magnoqͥ ipſuꝫ deuorare voluit liberauit. Refert etiam Uincentius in ſpecu. hyſt. li. xxviij. c. lxxxviij. de quodā milite Tundalo noīe qui fuit de metropoli caſilēſi vir nobilis genere forma corporis egregius ſed crudelis actione ⁊ de ſalute aīe nihil ſollicitus eccleſiaꝫ negligebat xp̄ipauꝑes nec videre volebat. ſed ſcurrꝭ ⁊ ioculatoribꝰ ſuadabat. Hic quadam die ſedens circa menſaꝫ amici ſuiſtatim ꝑcuſſus fuit ⁊ corpus exanime iacuit ab hora decima ſexte ferie vſqꝫ ad eandem horam ſabbati in qͦ tꝑmulta ſupplicia aīa eius ꝑtulit. Huic em̄ occurrerundemones dicentes. Quare non ſuꝑbis modo: ammodo nō adulterabis. vbi eſt tua vanitas. vbi riſus immoderatus. ecce modo ad infernū nobiſcum intrabis arſurus. Cunqꝫ hec dicerent vidit ille alonge ſtellam lucidiſſimam ⁊ fuit angelus ſuus qͥ venerat ad ip̄m in hactribulatione ꝯſolandū ⁊ dixit. Quid hic agis. Heu inqͥt dn̄e circūdederunt me dolores inferni. Et angelus.Modo me vocas dn̄m quē ſꝑ tecū habebas ⁊ nūꝙͣ tali noīe dignū me iudicabas ſꝑ te a natiuitate tua quocunqꝫ ibas te ſeq̄bar ⁊ ꝯſilijs meis acquieſcere nolebas⁊ extendēs manū in vnū demonē di. Ecce ille cuiꝰ voluntatē faciebas ſꝫ tn̄ adhereat tibi miſericordia dei quānō meruiſti eſto ſecura. qꝛ pauca de multis q̄ merueraspatieris. ⁊ ſic poſt pauca ſupplicia ꝑduxit animā ad corpus ſuū. Si em̄ angelus huic qͥ nō meruit aſtitit in ſuatribulatione ⁊ ẜuiuit ⁊ a demonibꝰ liberauit qͣnto nobis magis ſi eis obtemperamꝰ eorūqꝫ cuſtodie nos cōmittimꝰ. Quia dic̄ Albinꝰ in epl̓a ad Karoluꝫ. Quacūqꝫ die ſanctis angelis laudem ꝯdignā impenderis eoꝝqꝫ cuſtodie te cōmiſeris nullo ꝓrſus ꝑiculo interibis. q̄re hoc. qꝛ in mandatis habent a dn̄o hoīem cuſtodire.iuxta illud psͣ. xc. Angelis ſuis mandauit de te .ſ. hoīe.vt cuſtodiant te in oībꝰ vijs tuis .i. ꝙͣdiu es viator. In Cmanibus portabūt te ⁊cͣ. Non tn̄ credenduꝫ eſt ꝙ angeli habent manꝰ corꝑales. ſed eoꝝ virtus ⁊ potētia dicunt̉ manus. ⁊ tunc ẜm glo. portant hominem duꝫ adbonū iuuant ⁊ a malo alleuant. Et qꝛ ẜm be. Augꝰ. lib̓.ſoliloqui. c. xxix. Grādis eſt eis cura de nohis ⁊ magnꝰaffectus dilectionis eorū erga nos. Ideo debemus inquantū poſſumus nos eis ꝯformare. qꝛ dicit be. Greg.omel̓. xxiiij. Quid nobis ꝓderit de angelicis ſpiritibusmulta ꝑſtringere. Si etiā nō ſtudeamꝰ hec ad nr̄os ꝓfectus cōgrua ꝯſideratiōe dinumerare. qꝛ em̄ ſuꝑna ciuitas cōſtat ex angelis ⁊ hoībꝰ ad quā tm̄ credimꝰ hominū genꝰ aſcendere quantos illic cōtigit electos angelos remanſiſſe ſicut ſcriptū eſt. Statuit terminos p̄piorū iuxta numerū angeloꝝ. Debemus ergo ⁊ nos ex illisſuꝑnoꝝ ciuiū diſtinctionibꝰ ad vſum noſtre ꝯuerſationis trahere noſqꝫ ipſos ad incrementa virtutuꝫ bonisſtudijs ⁊ deſiderijs inflamare. Hec Gregor̄. Debemꝰigit̉ nos ꝯformare ꝓ modulo noſtro quantū poſſumꝰad ſimilitudinem angeloꝝ quod tunc fit ſi fuerimꝰ memores angeli ad cuſtodiam nobis deputati ⁊ in cōſpectu eius peccare erubeſcamus. qꝛ vbiqꝫ eſt angelus ⁊ vtdet nos peccare. In quouis enim loco ſunt angeli ẜmBern̄. Ne audes eo inqͥt preſente qd̓ me preſent nonauderes. Si em̄ ſic fecerimꝰ angelos letificamꝰ. teſte au Dguſtino. Quotiēs bn̄ agimꝰ gaudēt angeli ⁊ ꝯtriſtāt̉ demones. qͦtiens em̄ a bono deuiamus dyabolos letificamus ⁊ angelos ſuo gaudio defraudamus. Sed archāgelis ꝯformamur qn̄ ad magna myſteria capienda pergratiam ſubleuamur ⁊ fratribꝰ pro loco et tempore proeoꝝ inſtructōe bona nūciamꝰ. Uirtutibꝰ ꝯformamurſi diuīa v̓tute ſufflati ſignis ⁊ virtutibꝰ clarere merueri