Sermo.XCVIII.
pello ſeculum vnico illis inſipientia mihi ſapientia pequam ſit inſipientie laq̄os. ⁊ hoc ꝓbat be. Greg. in dyalogo de qͦdam iudeo qͥ v̓tute crucis laq̄os dyaboli euaſit di. Iudeus qͥdam iter faciens ⁊ cum diem inclinarecerneret vt vbi manere poſſet repꝑiſſet in qͦdam templo appollinis ad manendum ſe ꝯtulit. ⁊ lꝫ nihil crederet v̓tutis eſſe in cruce xp̄i ⁊ tn̄ ſigno crucis more xp̄ianoꝝ ſe muniuit. nocte igit̉ media euigilans vidit malignoꝝ ſpirituum turbam. ⁊ ille qͥ p̄erat in eoꝝ medio cōſedit ⁊ ſinguloꝝ facta ſciſcitabat qͣtenꝰ vnuſqͥſqꝫ quantuꝫ egiſſet nequitie inueniret. ſciſcitatis omnibꝰ p̄cepitvt quererēt quiſnam eſſet ille qͥ in templo iacere p̄ſumeret. Cum ſpūs eum crucis ſignaculo viderent. ⁊ miſſiſpūs vehemētiꝰ palpitarent ⁊ ſignatum ſignaculo crucis viderent territi exclamauerūt. Uere vas vacuumſꝫ ſignatum. ad hanc vocem diſparuerunt turbe malignoꝝ ſpirituum ⁊ iudeꝰ ſacrum baptiſma ab Andreafunden̄. ciuitatis ep̄o mox recepit. Ita etiaꝫ legit̉ de qͦdam viro qui ſemꝑ feria ſexta audire miſſam de ſanctacruce volebat quam ⁊ ſuis denarijs comꝑabat. Cumaūt mortuus fuiſſet. demones ip̄m ſecuti ſunt vſqꝫ adiudicium ⁊ in iudicio obiecerunt ꝙ paſſionem dominietiam in mente raro habuiſſet. ⁊ etiam ſanctaꝫ crucemminime honoraſſet. angelus eius ante eum ſtans ꝓtulit denarios quibꝰ miſſam comꝑauit. ⁊ in quibꝰ erat ſignum crucis. quos cū demones vidiſſent ſtatim euariuerūt. ⁊ ſic iſte laqueos eoꝝ ⁊ inſidias enaſit. ⁊ hoc tm̄de pͥmo. Ꝙtum ad ſcd̓m ꝯmēdat̉ ſancta crux a gratioſa ſalutatione cum addit̉. per qd̓ facta eſt iuſticia. Ubiſciendum be. Greg. in p̄fatione dicit. Qui ſalutem humano generi in ligno crucis ꝯſtituiſti vt vn̄ mors oriebat̉ inde vita reſurgeret. Sꝫ qꝛ ꝑ lignum vetitum paradiſi mors ⁊ damnatio venit. ẜm qd̓ hr̄ Gen̄. ij. vbi dixit dn̄s ad Adam. Ex ligno paradiſi comede. de lignoaūt ſcientie boni ⁊ mali ne comedas. In qͣcunqꝫ enimhora comederis morte morieris. ſicut ⁊ factum fuit. Ioetiam neceſſe fuit vt homo ꝑ lignū ſaluaret̉ ⁊ pctm̄ eiremitteret̉. ẜm illud. j. Pet̓. ij. Peccata nr̄a ipſe ꝑtulitin corꝑe ſuo ſuꝑ lignum crucis vt peccatis mortui iuſticie viuamus. qd̓ approbat Ioh̓. apl̓us di. Qui dilexitnos ⁊ lauit nos a peccatis nr̄is ſanguīe ſuo. Et hoc nōſolum fecit xp̄c in cruce ſed iam in celo reſidens adhucltos ꝑ v̓tutem crucis ſaluat gratioſe. Refert em̄ IaꝑIanuen̄. Ꝙ quidam in ſyriam ciuitatem baruchqͥdam xp̄ianꝰ ſua annua penſione hn̄s hoſpitium crucis tn̄ imaginem ꝯͣ lectuli faciem in pariete affixerat. etibi adorationes quotidie fecerat. Poſt annum v̓o aliādomum locauit ⁊ imaginem ibidem obliuione reliqͥtQuidam iudeus v̓o p̄dictam domum ꝯduxit. ⁊ die q̄dam vnum de iudeis ad conuiuium inuitauit. Interepulas aūt ille qͥ inuitatꝰ erat caſu circūſpiciens ſanctecrucis in pariete ꝯtuet̉ imaginem ⁊ in illum qͥ ſe inuitanerat ira fremens cur imaginem nazareni tenere audeat ꝯminat̉. Ille aūt cum in p̄dicta domo imaginem vidiſſet de qͣ dicebat penitus ignorabat. tunc ille placitūſe ſimulans valedixit. ⁊ ad pͥncipem ſue gentis abiensiudeum illum de hoc qd̓ viderat accuſauit. Iudei igit̉ꝯgregati ad domum eius ꝯuenerunt ⁊ viſa tmagine illum duris ꝯtumelijs afficiūt ⁊ extra ſynagogam ſemiuiuum ꝓijciunt. imaginem v̓o pedibꝰ ꝯculcantes. tūcin ea dominice paſſionis ſigna ⁊ paſſionis obprobria renouauerunt. Cum v̓o lancea latus ꝑforaſſent ꝓtinusſanguinis ⁊ aque riuolus exiuit ⁊ ſuppoſitum vas impleuit. ſtupefacti iudei ſanguinem illum ad ſynagogasdetulerunt ⁊ oēs infirmi ex eo inuncti ſanabant. Tūciudei ep̄o loci illius omnia ꝑ ordinem narrauerūt ⁊ baptiſmum ⁊ fidem xp̄i vnanimit̉ ſuſceperūt ⁊ omnes ineccl̓ias ſuas ſynagogas ꝯuerterūt. ⁊ ſic multitudo iudeoꝝ a dyabolo eſt ablata ꝑ crucem xp̄i ſaluata. Iō potuerunt demones dicere illud qd̓ ſcribit Greg. nazanzenꝰ
in quodam ẜmone de reſurrectione. O crux illa fallensgaudia nr̄a ⁊ ꝑcutiens damna nr̄a ꝑ lignum ditati ſumꝰ. ꝑ lignum ecce ſubuertimur. perijt ptās illa cunctisſꝑ ppl̓is formidanda. nulluſqꝫ ſub corde nr̄o palpitat.ſꝫ ꝙ eſt gemendum magis inſultat nunꝙͣ antiqui fletꝰſiluerūt. nūc aūt nr̄i reſonent vlulatꝰ. ⁊ hoc qͦ ad ſcd̓m.¶ Sermo pͥmꝰ de ſancto Matheo apl̓o ⁊ euangeliſta.Equere me et relictisomnibꝰ ſecutꝰ eſt illum Mat. ix. Dicūt naͣlesꝙ luna naturalit̓ ⁊ neceſſe ſequit̉ motum ſolis. qꝛ ab eo ſemꝑ immediate illuminat̉ vt dic̄ Ariſt. li.elemētoꝝ. Et qͣnto ſoli plus appropinqͣt tantoplus deſuo lumine ꝓducit ⁊ ꝓdit ex ꝑte terre. īmo plus ex ꝑteſuꝑiori illuſtrat̉. Ideo qn̄ ſoli ꝯiungit̉ nihil luminis adterram dirigit ſꝫ ex ꝑte celi ⁊ plena illuminatiōe ꝑſiſtit.qn̄ ſoli opponit̉ tota ad terram ⁊ nihil ad celū illuſtrat̉vt dic̄ Beda Macrobiꝰ. Myſtice ꝑ lunam vagi ⁊ ſtul. 31ti pctōres deſignant̉ quoꝝ hēu multi ſunt. Iuxta illudEccͣi .j. Stultoꝝ infinitus eſt numerus. Recte ſicut luna nunꝙͣ eſt ſtabilis ſꝫ ſemꝑ hincīde deuagat̉. Sic peccator de vno in aliud labit̉ peccatum. Teſte ſapiente.Stultus inquit peccator vt luna mutatur Ecc̄i. xxvijIdeo ſi vult a xp̄o illuminari valde neceſſarium eſt eivt ſequat̉ xp̄m verum ſolem iuſticie. ſicut iubet psͣ.cedite ad eum ⁊ illuminamini. quia quanto homoyſoli appropinquat ⁊ vana mundi deſpicit tantoplusde mundi gloria non curat ⁊ celeſte p̄mium accipiet. qꝛvt dic̄ Iulianus in ſua paſſione. Contemptus munoregna celeſtia accipiat. renunciatio parentum conſorum fit angeloꝝ. parui temporis tribulatio eternam inuenit requiem. Si autem peccator opponitur xp̄o ſoliclariſſimo tunc in mundo honorat̉ ⁊ celeſti lumine priuat̉ quod teſtat̉ Yſidorus. Longe inquit a deo eſt animus cuius hec vita dulcis eſt. Quantum enim ſe vnuſquiſqꝫ mundi delectationibꝰ occupat tantum a charitate dei ſe ſeparat. Cui alludit beatus Gregoriꝰ ſuperEzech̓. Quanto circa terrena mens plus ſatagit tantoin his que ſunt celeſtia minꝰ videt. quod patet in apoſtolo Matheo. Hic cum terrenis inhiabat Chriſtusipſum minime illuſtrabat. Sed clarus apud hominesvidebat̉. Ideo vt ab ipſo illuſtraret̉ xp̄o neceſſe fuit vtip̄m ſequeret̉ vocātē. ⁊ vocatiafigurata fuit. iij. Reg. xix cxix. 15vbi legit̉ ꝙ Helyas inuenit Helizeum arantem miſitꝰſuper eum pallium ſuum. ⁊ ille ſtatim relictis bobꝰ quibus arabat cucurrit poſt Helyam ⁊ trāſiens tulit parbonm ⁊ mactauit. ⁊ coxit carnes ⁊ dederunt populo ⁊comederunt ⁊ tunc ſurgens ſecutus eſt eum. Myſticeverus Helyas Chriſtus inuenit Helizeum. hoc eſtMatheum arantem in camꝑis .i. auare bona rapienſuꝑ eum. qꝛ ẜm glo. qͥdam diuini radij ab eius intuituelucebant quibꝰ quos voluit attrahebat. ideo ipſe ſtatim reliquit omnia currens poſt xp̄m. qd̓ teſtat̉ venerabilis Beda ſuꝑ Lucam. vt pauꝑem xp̄m Matheꝰ taꝫgreſſu ꝙͣ affectu ſequeret̉ reliqͥt voluntarie ꝓpria qͥ ſolebat prius raꝑe aliena. ⁊ ſic de ꝓprijs facultatibꝰ fecit domino ꝯuiuium ⁊ amicis. vt habetur Lu. v. Quo factodiuine pietatis. ibi. Sequere me. Secūdo abiectio humane prauitatis. ibi. ⁊ relictis omnibꝰ. Tercio imitatōfeſtine humilitatis. ibi. ſecutus eſt eū. ¶ Circa pͥmū eſtnotādum. homo libentiꝰ ſequit̉ ſapientem ductorē qͦmalū ſeductorē. qꝛ bonꝰ ductor ducit vias ſecuras ꝙͣuis int̓dū aſperas. ſꝫ malꝰ ſeductor ducit īſecuras viasvbi tādem hō ducit̉ in latrones. Figura pͥmi p̄ceſſit in