Sermo.XCVI.

in domeſticos de longinquis fecit ꝓximos. ⁊ de peregrinis reddidit ciues. hec eſt inimicoꝝ interemptio pacis firmamentum ⁊ oīm nobis bonoꝝ theſaurꝰ. Propter hanc iam non habemꝰ moram in ſolitudinibꝰ. viāem̄ veritatis agnouimꝰ nec iam exͣ regna poſiti ſumꝰ. ianuam em̄ regiam intrauimꝰ. iam ignitas dyaboli ſagittas nō timemꝰ. fontem em̄ vite quo extinguerent̉ inuenimꝰ. ꝓpter hanc in viduitate mō ſponſum recepimꝰ.iam nō expaueſcimꝰ lupum qꝛ bonum paſtorem inueDnimꝰ. Propter hanc nō formidamꝰ tyrannum regi em̄adheremꝰ. hec ille. Et eſt ſciendum. qꝛ dicit notant exataui. qꝛ crux xp̄i eſt exaltata in celo qn̄ deum patreꝫ nobis recōciliauit. ẜm illud apl̓i ad Roma. v. Cum inimici eſſemꝰ reconciliati ſumꝰ deo ꝑ mortē filij eius. qn̄ angelos pacificauit. Iuxͣ illud Coll̓. j. Pacificās ꝑ ſanguinem crucis ſiue que in celis. ſiue que in terris ſunt. hoeſt homines ⁊ angelos. Iō ꝑ iſtam crucem mō veniūtad nos vt vota nr̄a referant deo. qd̓ figuratū fuit Gen̄xxviij. vbi legit̉. Ꝙ Iacob vidit ſcalam cuiꝰ ſummitascelos tangebat. ⁊ vidit dn̄m innixū ſcale ⁊ angelos deſcendentes ⁊ aſcendentes. Hec ſcala ẜm glo. eſt ſanctacrux quam xp̄c aſcenſurus in celum ſibi ⁊ ſuis ſequacibus erexit. Sꝫ tūc innixus fuit qn̄ in cruce a iudeis affixus fuit angeli tunc deſcenderunt qn̄ ad nr̄m miniſterium veniūt. aſcendunt aūt qn̄ or̄ones nr̄as deo offerunt. Scd̓o crux eſt exaltata in inferno qn̄ ip̄m expoliuit. ẜm ꝙ dicit apl̓us ad Col̓. ij. Expolians pͥncipatꝰptātes .i. demones. qꝛ naturalia remanſerūt in eis intera qͥ fuerūt expoliati qn̄ xp̄c eduxit de lymbo patres.t dicit lyra. Iō dixit xp̄c illud Gen̄. xxxij. In baculomeo .ſ. ſancta cruce tranſiui iordanem iſtum ⁊ nūc cumduabꝰ turmis regrediar. Iſte due turme fuerūt om̄esſancti in lymbo detenti qͥ fuerunt ante legem ⁊ qͥ ſub lege qͦs ſecum xp̄c eduxit. Tercio crux xp̄i exaltata eſt inmundo. qꝛ in locis eminentioribꝰ ponit ⁊ hoc in memoriam crucifixi q̄ eſt triplex in viſu ⁊ eſt paſſio xp̄i in imaginibꝰ p̄figurata. in auditu q̄ eſt xp̄i paſſio p̄dicata. inguſtū .ſ. ſacramēto altaris p̄guſtata. Etiam in hoc exaltata eſt ꝙ frontibꝰ fidelium imprimit̉. ẜm illud AugCrux de penis latronum trāſijt ad frontes imꝑato⁊ hoc qͥdem neceſſe eſt fieri ꝙ figuratum eſt Exodi. xijUbi ſanguis agni iubet̉ poni ſuꝑ liminaria in vtroqꝫpoſte ne primogenita occident̉. vbi dicit glo. Suꝑliminare corꝑis frons. duo poſtes ſunt corpus ⁊ cor. Debetgͦ crux xp̄i imprimi in fronte. in corꝑe imitari crucifixū.in corde in memoriam recondas. ⁊ ſic pͥmogenita .i. bona ꝓpoſita ꝯẜuāt̉ ne a dyabolo extinguāt̉. Iō dr̄ in can̄diſtin. xj. c. eccleſiaſticum. Salubre eſt fidelibꝰ crucis ſignaculo ſignari. Quarto exaltabit̉ in iudicio. quia ẜmChryẜ. ſuꝑ Mat. Crux xp̄i ⁊ cicatrices radijs ſolis tūcerunt lucidiores qd̓ malis erit valde terribile. cum xp̄eeis dicet. Ego ꝓpter vos homo factus ſum. ꝓpt̓ vos alligatus ſum. illuſus ⁊ totus crucifixus. vbi eſt tantaꝝ iniuriaꝝ meaꝝ fructus. Ecce p̄cium ſanguinis mei queꝫdedi in redemptioneꝫ animaꝝ vr̄aꝝ. vbi eſt ẜuitꝰ vr̄aquam mihi ꝓ p̄cio ſanguinis mei debetis. ego ſuꝑ gloram meam vos habui cum eſſem deus apparēs homo ⁊viliorem omnibꝰ rebꝰ me feciſtis. Nam oēm rem viliſſimam terre amplius dilexiſtis ꝙͣ iuſticiam meam ⁊ fidē. Hec ille in ꝑ̄ſona xp̄i: ⁊ tantū de pͥmo. ¶ Ꝙtuꝫ adſcd̓m crux xp̄i eſt ꝯͣ inimicos terribile firmamentum.Circa qd̓ notandum Amb̓. in li. hexa. viij. dic̄. Gallusleonē ⁊ elephantē terret mus. cꝰ rō eſt. qꝛ naͣlit̓ odiū eſtint̓ leonem ⁊ baſiliſcum. vt dicit Yſid̓. Leo igit̉ cernēsalbum gallum eſtimat baſiliſcum. Etiam dicunt qͥdaꝫꝙ gallus lapidem p̄cioſum noīe allectorem gignit ⁊ potat in ventriculis qͥ eſt gallo obſcuro ſimilis ⁊ rōne iſtiꝰvt credit̉ leo ip̄m timet ⁊ abhorret maxime ſi albꝰ exiſtitF. Myſtice gallus ſignificat xp̄m qͥ ẜm Pli. in ſpec. nā. li.xxix. c. iiij. Recte ſicut carnes crude ⁊ calide galli poſite

ſuꝑ morſum ſerpentis demunt venenum. ſic xp̄i paſſioſuꝑ mentem poſita a ſerpente dyabolo ſauciatum venenum extrahit pctōꝝ. Quod figuratum fuit Numeri.xxj. vbi legit̉ ꝙ Moyſes iuſſu dn̄i exaltauit ẜpentē eneum ⁊ omnes qͥ hunc inſpiciebant a morſu ẜpentum ſanabant̉. Suꝑ qͦ dicit Aug. Fratres vt a peccatis ſanemur xp̄m crucifixum intueamur. qͥ intuebant̉ illum ẜpentem morſibꝰ non ꝑibant ẜpentum. Sic qͥ intuent̉fide mortem xp̄i ſanant̉ a morſibꝰ pctōꝝ. hec Aug. Iſteigit̉ gallus Ieſus albꝰ puritate virginali ⁊ carens omni pctō. vt dr̄ Can̄. v. Dilectus meus candidus ⁊ rubicundus electus ex milibꝰ fuit innocent̓ ſuſpēſus in patibulo crucis. iō ip̄m merito timet ⁊ abhorret dyabolꝰleo infernalis. Quare hoc certe. qꝛ ipſe xp̄c ꝑ virgam regni ſui. hoc eſt ꝑ ſanctaꝫ crucē ip̄m ꝑcuſſit ⁊ omnes eiꝰpͥncipes. ẜm illud vaticiniū Balaam ꝓphete. Conſurget v̓ga de iſrael ⁊ ꝑcutiet duces Moab Nume. xxiiij.Moab interp̄tat̉ qͣi vnus ex pr̄e ſignificans eos quibꝰXp̄c dixit Ioh̓. viij. Uos ex patre dyabolo eſtis. Suꝑ Oquo dicit Origenes in hexame. omel̓. iiij. Uirga ꝑ quāegrediunt̉ per quam egyptius ſubijcit̉ ⁊ Pharao cruxXp̄i eſt per quam mundus hinc vincit̉ ⁊ princeps huius mundi cum principibꝰ ⁊ poteſtatibus ſuperatur ⁊triumphatur. Ideo ẜm doctores contra omnes demonum inſidias ſolum ſignum crucis factum cum fide ⁊munimine demones depellit ⁊ eneruat. Et hoc teſtātAuguſtinus in ẜmone huius feſti. vbi ſignum cruciscum fide ⁊ deuotione ꝓceſſerit. ibi nullus inimicus nocere poterit. quemadmodum patet in vitaſpatrum li.iij. c. lv. vbi legitur. Quodam tempore duo philoſophiaudientes famam beati Anthonij perrexerūt ad eumqui cum inter ſe quaſdam queſtiones habuiſſent deſpexerūt Anthonium quaſi imperitum euntes ab eo. inuidia igitur moti ꝙ multi hominum ad illum velut adfamulum dei conuenerunt. miſerūt ei arte magica demones vt eum perturbarent. Sed ille impreſſit frontiſuo ⁊ pectori ſuo ſignaculum crucis appropinquare nōaudebant. Sed ad ph̓os reuertebantur. Illi autemiterum potiores miſerunt qui nec ſicut ⁊ primi profecerunt. rurſum ⁊ alios deſtinauerunt ⁊ ſimiliter ſubſtiterunt. Quod cū vidiſſent philoſophi venerunt ⁊ ſe fierichriſtianos petierunt. Sed hoc tamen ſcias. homo quivult a ſe totalem inimici poteſtatem ſigno crucis effugare. debꝫ inimici crimina a corde expurgare. Ideo doſumus ⁊ crucem Chriſti in fronte portamus. Scire em̄debemus. quia non ſufficit nobis ꝙ chriſtianum nemen accepimꝰ ſi opera chriſtiana non fecerimus. Scut etiam chriſtianum ſe dicat ⁊ iugiter cruce Chriſti ſeſignet. ⁊ elemoſynas ẜm vires ſuas non fecerit. charitatem ⁊ iuſticiam. vel caſtitatem habere noluerit. nihil eiꝓdeſt Chriſti chriſtianum nomen. Et ſubdit. Magnares eſt ſignum Chriſti ⁊ crux Chriſti. et ideo precioſuneſt tantū ſignaculū vt res magnas ⁊ precioſas ſignaredebeat. Quid enim prodeſt ſi ſignum in fronte Chriſti⁊ in oratione portamus. ⁊ intus inimici crimina ⁊ peccata recondimus. Qui enim male cogitat. male loquitur. male operatur. Si ſe enim dare noluerit quando ſe ſignat peccatum illius non minuitur ſed auget̉.Qui enim ad furtum. vel adulterium vadunt. ſi pedeꝫimpingerint. ſignant ſe ⁊ tamen de malo opere ſe nonremouent ⁊ neſciunt crimen. quia includunt in ſe ma⁊ implere intendit. iuſte ſignū crucis in labijs ſuis imponit. talia oportet agere qui ſignum crucis meret̉ accipere ⁊ chriſtianum nomen non ad iudicium ſed ad remedium habere. ⁊ hoc ad ſecundū. ¶ Ꝙͣtum ad tercium ponit̉ in his v̓bis ꝙ ſancta crux eſt nr̄e ſalutis ſtā-