Sermo.LXXXIII.
ſtam. Eſt em̄ eis innata. quia pͥma femina Eua de oſſibus. ſcꝫ de coſta ade ē formata. Ideo cetere vt cōmuniter ſunt garrule ⁊ ꝓcaces. ſꝫ illa garrulitas facit eas difformes. Iuxta illud Tullij contra Cathelinā. Hoc ijquit tua garrulitas ꝙ garrulatrix ſis omnes ſemꝑ virtutes exurit famā tuam late per ſpacia denigrauit. ⁊ nōſolum earum famā hic denigrat. ſed timeo ineternumhas cōdemnat. Refert Grego. in. iiij. dyalo. de ſanctimoniali. que carnis continentiam habuit. ⁊ al̓s ordinate vixit. ſed ꝓna taciturnitate a ſtultiloquio minimedeclinauit. hec cū defuncta eſſet ⁊ in eccleſia ſancti Laurencij ſepulta. Eadem nocte vidit cuſtos templi ꝙ deducta ante altare fuit: ⁊ per mediuꝫ ſecabat̉. cuius vnapars igne cremabat̉. altera intacta remanente. ⁊ huiuscombuſtionis ſigna die ſequenti in muris apparebantac ſi fuiſſet ibi corporaliter cōcremata. Ideo beata virgo tenuit taciturnitatē omnibꝰ mulieribꝰ in exempluꝫ.ne tantū malum diffamie. nunc ⁊ damnationis tūc incurrant. qͣſi diceret. Ecce ſpeculum taciturnitatis factaſum vobis ſequimini exemplū meū. Et vere felix ē hecmulier que ſequitur hanc beatiſſimā virginem Mariam. Tercio beata virgo Maria erat expedita in rebusmundi. Quia dicit̉ Luc̄. ij. Non erat ei locus in diuerſorio. Quarto erat vacans auditioni virbi dei. Quia dr̄Luc̄. ij. Maria conſeruabat om̄ia verba hec conferensin corde ſuo. Et hoc ideo. vt diſcipulis poſtea explanaret. Ideo lucas qui prius ſcripſit euangeliū ab ea didicit. ⁊ pͥncipaliter ea in quibus maior difficultas fuit. dehoc dicit Aug. lib̓. ſolilo. Ieſus vt om̄ia opera pietatiscōmendaret antiquū decretū quod de honorandis dictauerat parentibus obſeruauit. Et volens eſſe ad conſolatione apoſtoloꝝ ſuperſtitem reſeruauit. vt ex eis q̄ab initio audierat ⁊ viderat: in corde cōtulerat ſenatusapoſtolicus doceret. vt et ſic illeſa euāgelica ſeruaret̉ doctrina. Quinto fuit ardeſcens in diuino amore. ẜm illd̓Cant̓. v. Nunciate dilecto. qꝛ amore langueo. Sextofuit vnica ⁊ ſimplex in voto Iuxͣ illud. Cant̓. vj. Unaeſt colūba mea. Septimo fuit perquirēs quotidie curam celeſtem ⁊ cōiungens ſe ei per deſideriū. ẜm illudCant̓. iij. Surgam ⁊ circūibo ciuitatem querēs quem⁊cͣ. Ideo Anẜ. concludit dicens. Maria nō tm̄ ad pedes. ſed ad caput ſedens audierat verbum ex ore eius.Hec obſeruabat omnia verba angeloꝝ paſtoꝝ magorū. necnō ipſius filij dei conferens in corde ſuo. Nemovnqͣꝫ guſtauit ſicut ipſa ꝙͣſuauis eſt dn̄s ⁊ inebriabatuab vbertate domus dei. ⁊ de torrēte voluptatis eiꝰ potabatur. Hoc quo ad pͥmū. tum ad ſecundum notandū. Scd̓m naturales cignꝰ pullos ſuos ſolicite nutrit ⁊ educat. ⁊ roſtro ⁊ ſibilo eos ꝓtegit ⁊ defendit. ⁊ ſiquis aduerſus eos appropinquauerit interpellare apG. propinquantes nō ceſſat. Per cignū intelligitur beavirgo Maria. Recte em̄ ſicut cignus totaliter eſt albꝰnullam habens ꝑtem nigredinis. Ideo cignus diciturlatine oler grece ab olon quod eſt totū. eo ꝙ totus albꝫſit in plumis. quod de nullo volatili inuenit̉. Sic Maria fuit totaliter alba in puritate: nullam habens maculam nigredinis peccatoꝝ. Quod teſtatur xp̄us de ipſaCant̓. iiij. Tota pulcra es amica mea ⁊ macula non eſtin te. quod tamē de nullo ſanctoꝝ dici poteſt. Ideo dicit Aug. lib̓ de natura ⁊ gratia. Excepta ſancta virginede qua ꝓpter honorem dn̄i cū de peccato agitur nullaprorſus habere volo mentionē. quia ſcimus ꝙ illi plusſit collatum gratie ad vincendū ex omni parte peccatūHac igitur virgine excepta ſi om̄es ſanctos ⁊ ſanctascum hic venirent congregare poſſemus: ⁊ interrogarevtrum eſſent ſine peccato ⁊ feciſſent. Reſpōſum putamus illud quod ait Ioh̓es. Si dixerimus quia peccatū nō habemꝰ: noſmetipſos decipimꝰ: ⁊ veritas in nobis nō eſt. Recte em̄ cignus dū viuit ingiter gemit et
triſtatur. veniente aūt die mortis canit ⁊ letat̉. vt dicitAmb̓. in hexame. Ita Maria cignus albiſſima dū vixit iugiter fuit in gemitu ⁊ triſticia. Tum ꝓpter filij perſecutionem. quia ab herode ad occidendū querebaturMath̓. ij. Tum ꝓpter filij perditionem qui in templointer doctores inueniebat̉ Luc̄. ij. Tum etiā ꝓpter eiuscrucifixionem cui aſtitit lachrymoſa Ioh̓is. xix. quādoa iudeis deridebatur. ita vt de ipſa exponi poteſt illudTrenoꝝ .j. Plorās plorauit in nocte. ⁊ lachryme in maxillis eius. ⁊ nō eſt qͥ conſolet̉ eam ex om̄ibꝰ charis eiꝰ.Sed que gemuit in vita in receſſu eius dulciter cecinit⁊ mulieres ad ſe venientes de receſſu dolentes ſuo dulciter conſolata eſt. Sicut refert ſanctus Coſmas cognmine veſtitor dictus. Si inquit vos corpuſculū natonō toleratis ab eis ad modicū. quomō ego mater ⁊ virgo deſiderare nō debeo ad meū pergere filium dei patris vnigenitū. Si quelibet veſtrum aliquo orbatur filio conſolabitur ſuperſtite vel naſcituro. Ego autē quevnicum poſſideo ⁊ incorrupta permaneo. quō ad eumnō ꝓperam anxia qui eſt omniū vita. Ideo vt teſtaturIoh̓es damaſcenus in ſuis ſermonibꝰ de aſſump. ait.Maria letanter dixit. In manus tuas fili cōmendo ſpiritum meū. ſuſcipe aīam meaꝫ tibi dilectam. quā inculpatam ſeruaſti tibi. ⁊ nō cōmenda terre corpus cuſtodiillud integraliter quod tibi inhabitare placuit. Tranſfer me ad te. vt vbi tu es meoꝝ viſcerum partus ſim etego tibi cohabitans. Et addit ſanctus Coſmas in ſermone qui ſolenniter legitur in certis eccleſijs ꝙ poſtqͣꝫegreſſa eſt aīa eiꝰ a corꝑe adhuc nō ceſſauit a letꝭ laudūcanticis. Sꝫ corpꝰ dixit. Gr̄as tibi ago dn̄e q̄ tua dignaſū gl̓ia. Memēto mei q̄ tua ſum ⁊ ſeruaui tuū depoſitūEt dicit coſmas. Quō hͦ factū ē? Nō indiget naturalidiſcuſſione nec curioſa inueſtigatione. quia omnia quede dei genitrice dicunt̉ ſunt ſuꝑnaturalia āmiranda eſtremenda potius qͣꝫ inueſtiganda. Ecce ꝙ recte Maria cigno comꝑatur. que gemit viuens: ⁊ cantat moriens. quia ipſa etiam viua gemuit. ⁊ emigrans iubilanter cantauit. Et ſicut cignus ſolicite ſe habꝫ circa pullosvt dictū ē. Ita v̓go maria candidiſſima ſollicita fuit circa ſuū puerū benedictum. ita vt ei competat illud verbum euangelij. Martha aūt ſatagebat circa frequensminiſteriū. Certe Maria multo ſolicita fuit ꝓ filio. cuiom̄ia opera exhibuit pietatis. Ideo dicit Anẜ. ſuꝑ euāgelium. Nunꝙͣ in aliqua perſona īmo etiam in om̄ibꝰſic Martha operata eſt ſicut Maria cū filio. quarū tamen cū opera conferamus Martha ſi quēlibet hoſpitem in domū ſuam ſuſcepit. ipſa dei filium de celo peregrinātē in terra. ⁊ nō habentē vbi caput ſuū reclinaret.in hoſpicio ꝓprij corporis ſuſcepit. ẜm ꝙ de hoc gl̓iaturEccͣi. xxiiij. Qui creauit me reqͥeuit in tabernacl̓o meoEt ſi martha nudū quēlibet ſuſcepit ⁊ veſtiuit veſte corpͥorali. iſta dei verbum carne induit. qui ſine fine incorruptibilis permanebit. ẜm illud apl̓i ad Gall̓. iiij. Cuꝫvenit plenitudo temꝑis miſit deus filium ſuū factumex muliere. Et ſi illa cuilibet indigenti cibū ⁊ potum exteriorem tribuit. Iſta deū ⁊ hoīem humanitatis indigentis nō ſolum cibis exterioribus pauit. ſꝫ etiam interioribus aluit. Natum inquit pauit vbere de celo pleno. ⁊ poſtea operibus manuū ſuſtētauit. ſcꝫ acu ⁊ colo.Iuxta illud Prouer. vlti. Manus ſuas aperuit inopi⁊ palmas ſuas extendit ad pauperē ſcꝫ filium. Et ſi illainfirmū viſitauit. Iſta deū humanatū infirmū per infantiam nō ſolum viſitauit ſedendo. balneando. ⁊ geſtando frequenter ⁊ poſtea ip̄m infirmū ⁊ vulneratuin cruce pendentē viſitauit. Et ſi illa incarcerato conſolamen p̄buit. Iſta incarceratū in ſepulcro flens viſitauit. ⁊ ſepulto humanitatꝭ īmo maternitatis officia prebuit. hec ille. Ideo bene dicit̉ de illa Martha ſatagebatcirca fre. ⁊cͣ. Et ſequitur. Que ſtetit ⁊ ait. Dn̄e nō eſt tiPP iij