Sermo.LXXXIII.
Ntrauit ieſus in quoddācaſtellum ⁊ mulier quedam Martha noīe accepit illum in domū ſuam. Ita ſcribit̉ Luc̄. x. Cſuetudo debet hec eſſe inter bonos hoīes ⁊ fideles: vtvnus peregrinus in longinquā ꝓceſſerit regionem ibiinuenit hoſpiciū in quo decenter tractatur ⁊ alatur qd̓temꝑe exigente benefactori ſuo facit recōpenſam ipſuꝫad hoſpicium ſuū reuerenter aſſumendo. Iuxta illud⁊ ſapientis Cathonis beneficij accepti memor eſto. Dehoc venerabilis autor Apicius refert exemplū fidedignū dicens. Quidam iuuenis ſagax ingenio mercationis cauſa venit ad quendā gentilem in ꝑtibus orientisin om̄ibus rebus ditiſſimū ⁊ liberalem quē ille videnshoneſtū moribꝰ ⁊ ſagacē ingenio eū nō ꝑuo tꝑe tenuitin expenſis. Qui cū deliberaret redire ad patriaꝫ duxitip̄m gentilis ad theſaurū incomꝑabilem rogans vt deipſo acciperet. Ille aūt recuſauit tandem oſtendit illi inꝯclaui ſeptem puellas genere nobiliſſimas quas ẜm ritum ducere ꝓponebat qͥs videns iuuenis miro captusamore vnam elegit p̄ſtantiſſimā. Cui gentilis. tu ex illis omnibꝰ pulcriore elegiſti ⁊ mihi dilectiſſimam. ⁊ hecdicens ſponte tradidit ſibi cū munuſculis dignis. ⁊ adꝓpria tranſmiſit gentilis frequēter recolens quid in dicta iuuencula perdidiſſet de die in diem in rebus decreſcebat. ⁊ tandem in extremā veniens miſeriam de patria ſua eſt expulſus. veniens igitur in terram iuuenisp̄fati pulſans ad oſtium ⁊ cum negligētia famuloꝝ nōfuiſſet intromiſſus deſperans abijt ad eccleſie atriuꝫ ſeꝓiecit. in noctis igitur ſilentio quidam latro hoīem occidit ⁊ aufugit. mane igit̉ occiſus inuenit̉ ⁊ homicidiūgentili imponit̉. Raptus igitur ad iudiciū cum ob deſperationē factum nō negaret ducit̉ ad mortem quemvidens ille iuuenis cognouit eū ⁊ ꝓſiliens dixit. Innocens eſt ille ego ſum qui feci ⁊ cum ille iuuenis caperet̉ad decollandū. Uidens hoc reus ſaliens in mediū dixit. ego ſum qͥ homicidiū feci. mox ꝓceres ciuitatis ſtupefacti dietas tres faciunt. ⁊ cum veritateꝫ agnouiſſentinnocentes abſoluūt ⁊ ſimiliter reum abire fecerūt. Iuuenis aūt accepti beneficij nō īmemor obuijs manibꝰ⁊ oculis gentilem ſuſcepit ad fidem inuitat nobilem cōſobrinam ⁊ vxorem tradidit. ⁊ om̄ia bona ſecū diuiſit.Spūaliter chriſtus qui eſt ſapientia patris ſummi venit quaſi peregrinus in hunc mundū: vt dicere poſſead mundū. illud psͣ. xxxviij. Aduena ego ſum apud t⁊ peregrinus in hoc mundo. inuenit hoſpiciū decenterornatū in quo fuit tentus nouē menſibꝰ ſcꝫ corpus beatiſſime virginis. que quidem ipſum lactauit. aluit: ſeunutriuit. ſicut de ipſo canitur. Sola virgo lactauit vbere de celo pleno. Idcirco decens fuit vt qui ipſam recepit in hoſpiciū aſſumeret ⁊ ipſam in hoſpicium eternale. Sicut de hoc dicit beatus Bern̄. in ẜmone. Queminquit virgo in caſtellum huius mundi intrantē pͥusipſa ſuſceperat ab ipſo ſuſcipitur ſanctā ingrediens ciuitatem. Sed cū qͣꝫto putas honore cū quāta exultatione cū quāta gl̓ia: nec in mundo locus dignior virginalis vteri templo in qͦ virgo Maria filium ſuſcepit. Necin celis regali ſolio quo Mariā marie filius ſublimauitDe hoc dicit p̄ſens euāgelium. Intrauit ieſus in quoddam caſtellum. In quibus tria tanguntur. Primo xp̄marie corꝑalis inhabitatio. ibi. Intrauit Ieſus. Scd̓ofilij pia maternalis miniſtratio. ibi. Martha aūt. Tercio optima virginalis electio. ibi. porro vnū eſt neceſſa.rium. De primo eſt notandū ẜm Pli. in ſpe. naturaAues eſtiuales in arbore concaua ſe ſolent cōſeruareſunt cuculi qui depoſitis plumis in eis ſe inuoluūt. Ibiqꝫ a frigore hyemis ſe defendunt. Veniente aūt temꝑeveris exeūt voce ſua ver ꝓdiunt ⁊ antea nō audiunturMoraliter ꝑ arborem concauā intelligitur virgo benedicta Maria. quia ſignificata eſt ꝑ arborem quā vidit
rex Nabuchodonoſor Daniel̓. iiij. Cuius altitudo magna ⁊ ꝓceritas ꝯtingēs celum aſpectus eius vſqꝫ ad ter Bminos vniuerſe terre. Folia eius pulcerrima. Fructuseius nimis. ⁊ eſca vniuerſoꝝ in ea. ⁊ ſubter eā habitantbeſtie: ⁊ in ramis eius volucres celi habitabant ⁊ ꝯuerſabant̉. Hec arbor ſignificat virginem Mariā. cuiusaltitudo. ẜm Bern̄. in ẜmone ciuitatis ſuꝑne inuenitreſtaurationē longitudo eius vſqꝫ in diem nouiſſimū.latitudo eius replet orbē terrarū. Ipſa ſua ꝓceritate cōtinet nō ſolum celum: ſꝫ ⁊ terrā. Quia ẜm Fulgentiumlib̓. iiij. mirtologioꝝ. Celum ⁊ terra inuicem irruiſſentſi nō maria iam ſuis p̄cibus ſuſtentaſſet. affectus piusad omnes reſpicit oculo ſue pietatis igitur omnes eamaſpiciūt nauigantes in hoc mari furibūdo tanqͣꝫ ſtellaꝫmatutinā ſiue marinā. qꝛ ſine ip̄a de facili periclitamurIō dicit Anẜ. O dn̄a magnas tibi gr̄as agat cōtio letaiuſtoꝝ. ad quā territa reſpicit ⁊ fugit turba eoꝝ. ad te ꝓperans ⁊ miſericors dn̄a ego peccator anxius confugioquoniā p̄ter te nō eſt ſalus in hoc nequā mūdo. hec illeIn iſta arbore debēt ſe hoīes in hyeme aduerſitatis cōſeruare ⁊ ad eam confugere. ⁊ p̄cipue beſtiales peccatores debent ſubter eaꝫ habitare. quia ibi ſunt ſecuri. Teſte Amb̓. in lib̓. de virginitate. Mens hoīs ꝓtectionedei matris eſt ſecura. Sicut hoc legit̉ in hyſtorijs. Quidam vir noīe archinus habuit pictam imaginē beateviriginis Marie in interiori parte ſcuti. ⁊ quotiens inbello fatigatus fuit imaginē reſpexit ſtatim ipſe recuꝑauit vires. ⁊ ab hoſtibus fuit ſecurus. Iſtam arborē intrare debent cōtemplatiui ⁊ in ramis virtutū xp̄i ipſiꝰiugiter cōuerſari. Iuxta illud Cant̓. vij. Aſcendam inpalma ⁊ apprehendā fructus eius. In iſta arbore benedicta xp̄s qui eſt norma ⁊ exemplar cōtemplatiuoꝝ aſcondit ſe nouem menſibus. ⁊ poſt exiens ver .i. tempgratie: hoc tempus gratie voce ſua ꝓdijt dicens. Penitentiam agite appropinquabit em̄ regnum celorum. ⁊de hoc dicit euangeliū hodiernum. Intrauit Ieſus inquoddā caſtellum. Circa qd̓ notandū ẜm Anẜ. Iſtudca ſtellum fuit corpus intemerate virginis marie. quiabene dicitur caſtellum ꝓpter ſeptem que conſtituūt caſtrum nobile. Primū eſt ſitus altus vt caſtrum ſit in alto ſituatū. quia illud ſecurū eſt a nebulis que circa terram ꝓpe generant̉. Eſt etiam ſecurū ab hoſtiū inſidijsa quibus caſtra frequentius impugnant̉. Ita beatiſſima virgo Maria fuit alta nobilitate ꝓgeniei. ⁊ ſimiliter alta ſue ſpecialis fidei ⁊ vite: ita vt eius altitudo excellit celum. Ideo beatus Aug. in ſermone. Quid dicāde te. O virgo Maria ego pauper ingenio cū de tequid dixero minor eſt laus ꝙͣ tua gratia meretur. Slum te vocito altior es. Si matrē gentium te dicam pricellis. Si formā dei te appelleꝫ digna exiſtis. Si dn̄amangeloꝝ te vocem ꝑ omīa comprobaris. Quid ergo dete dicam digne quid feram cū nemo ſufficit lingua tuas enarrare virtutes. hec ille. Et pͥncipaliter fuit alta qad quatuor. Primo ab actione vagarum cogitationuꝫNon em̄ vaga cogitauit. ſꝫ cogitationes ad deū dirigebat. quia tanqͣꝫ prudentiſſima legerat. illud psͣ. liiij. Iacta cogitatū tuū in dn̄o. Secundio ab affectione corilium voluptatū ⁊ delectationū. nō em̄ in corporis veptate delectabatur. ſꝫ in dn̄o. Iuxta illud psͣ. xxxvj. Delectare in dn̄o ⁊ dabit tibi petitiones cordis tui. Ideovlterius potuit dicere cum psͣ. ciij. Ego v̓o delectaboin dn̄o. Tercio in altitudine celeſtium deſiderioꝝ. de qͦſupra ẜmone p̄cedenti. membro. iij. Quarto fuit alta inſancta oratione ⁊ deuota ꝯtemplationē. Ideo dicit heldefonſus coletas epiſcopus. Maria volauit ſuper pennas ventoꝝ. eo ꝙ nunqͣꝫ de filijs aut filiabꝰ matris ſueeue aliquis hoīm pari gloria aſcenderat aut aſcenſurusſit. Nam ſicut vita ipſius nulli ex toto eſt imitabilis. ſiceius aſcenſus. ſcꝫ ꝑ orationē ⁊ cōtemplationē omnibꝰeſt incōꝑabilis. Scd̓m qd̓ caſtꝝ facit nobile eſt murusPP ij