Sermo.LXXII.
liter pena damni .ſ. carentia viſionis beatifice. ſed etiaꝫpena ſenſus. Idem dicit Hugo cardinalis ꝙ puniantur diuerſis tormentis. minus tn̄ punient̉ qͣꝫ illi qͥ pecata actualia ꝯmiſerūt. qꝛ hec eſt pena mitiſſima. vt dic̄Aug. in li. de baptiſmo paruuloꝝ. c. iij. Et hr̄ de ꝯſe. diiiij. c. regenerante. In qͣ mallet eſſe Aug. potius ꝙͣ noneſſe. Et dicit ibidē glo. ꝙ pena dr̄ minutiſſima. nō ideoꝙ nō poſſet eſſe maior. ſed in ꝯꝑatione ad alias penasquas qͥ in pctō mortali decedūt ſuſtinebūt. Et certū eſtꝙ nō intellexit de pena damni. qꝛ illa eſt equalis vtrobiqꝫ. gͦ de pena intelligendū eſt ſenſus. Sed dicendū. Tn̄decretalis dicit exͣ de baptiſmo ⁊ eius effectu. in. c. Maiores. pena originalis pct̄i eſt coeterna dei viſionis caretia. pena v̓o actualis pctī eſt gehenne ꝑpetuus cruciatꝰRn̄det Aug. de fide ad Petrū. ꝙ decretalis nō intendit dicere ꝙ priuatō diuine viſionis eſt ſola pena qͣ paruuli puniūt̉. ſine baptiſmo decedentes. qꝛ penā ſenſusnoͣ negat. ſicut nō negat penā damni in damnatis. Ethoc dicit eas ſubire gehenne cruciatus. Si tamē hoc intenderet decretalis: tūc glo. illa q̄ diceret ꝙ pena ꝑuulorū eſt minutiſſima. ꝯͣdiceret textui. Sꝫ nō loqͥtur glo. d̓pena damni. q̄ in oībꝰ equalis eſt. igit̉ de pena ſenſus.Et iſtā penā patiunt̉ omnes qͥ nō fuerūt a peccato originali ꝑ baptiſmū flumīs ⁊ ſanguinis ⁊ flamīs liberatiEcce ad quātā miſeriā ꝑducūt iſte infelices ml̓ieres fructꝰ vteri ſui. Et ſi iſti innocētes pueri qͥ pct̄a actualit̓ nōcōmiſerūt ita punient̉. Quāto magis ille dyabolice matres: tradunt̉ eternis ignibꝰ cruciande. Non tn̄ hec dico ꝙ nō poſſint de hoc grandi crimine penitere. cū al̓iobſtaculū ponerē diuine pietati. Sed motus cōpaſſione ſuꝑ innocētū iugulatione paruuloꝝ q̄ ꝓchdolor hitēporibꝰ eſt cōis. ⁊ ſuꝑ dānatione eoꝝ hec inſerui vt videant he maliuole quantā inhumanitatē exerceāt in ſuis pueris vterinis. quā nō exerceāt aīalia carētia vſu ratiōis. ſꝫ tn̄ ſi tales mulieres volūt ꝯdigne penitere. Conſulit eis papa tercius Alexander vt intrent religioneꝫin qͣ pctā ſua ꝑpetue deploret. vt hr̄ exͣ de his qͥ fi. oc. c.veniens. Si aut repugnante carnis fragilitate ad hocinduci nō poterint: nubendi eis licētia tribuat̉. qꝛ tutiꝰvidet̉ vt in dn̄o nubāt vni ſoli ꝙͣ inhoneſte multos admittant: vt dicit idē canon allegatꝰ. Et dr̄. xxxiij. q. iij.c. in adoleſcētia. Si nō eſſet p̄ſumptio de ipſius incōtinētia. nō daret̉ ſibi licētia ꝯtrahēdi ꝓpter crimē ſuū. Sꝫtn̄ ipſis alia grauis pnīa iniungit̉. q̄ expͥmit̉ exͣ de his qͥfi. occi. c. intelleximꝰ. vbi dicit̉. Mulier que fornicata fuerit ⁊ partū ſuū viuū occiderit decē ānos debet penitē.tn̄ pōt moderari ẜm arbitriū ſacerdotis. hoc pōt ꝓ correctione recitari ſi viderit expedire? Scd̓o regnū celorum eſt ꝑatū penitentibꝰ ꝙͣuis em̄ pauci ſint qͥ in innocentia maneant baptiſmali: ideo ẜm Hiero. ⁊ poniturde pe. di. j. in. c. ſcd̓a tabula. Si quis veſte innocētie maculauerit penitentie remedio pōt reꝑari. Ideo dic̄ dn̄sMath̓. iiij. Pnīaꝫ agite appropinqͣbit em̄ regnū celoꝝq. d. Qd̓ elongatū eſt a vobis ꝑ pct̄ī ſtulticiā. appropinquabit ꝑ pctī pnīam ac prudentiā. Qd̓ figuratū fuit inrege Nabuchodonoſor Dan̄. iiij. Quia ꝑ ſuā ſtulticiaꝫ⁊ ſuꝑbiā qn̄ dixit. Nōne hec eſt babylō ciuitas magnaqua ego edificaui in domū regiā in robore fortitudinismee. depulſus fuit de regno ſuo ſepteꝫ menſibꝰ. ſꝫ poſtea reuocatus ꝑ Danielē. ⁊ vſqꝫ ad finē. vij. annoꝝ egiſpnīam. ⁊ neqꝫ pane̓ neqꝫ carnē comedens: neqꝫ vinū bibens. ſꝫ leguminibꝰ ⁊ herbis vſus fuit. qꝛ pnīa finita reſtitutus eſt in regnū ſuū. ⁊ nūc hꝫ regnū cū chriſto ſempiternū. Qd̓ ꝓbat Aug. et ponit̉ in canone. xxiij. q. iiijNabucho. pnīaꝫ meruit fructuoſaꝫ. Et ſubdit. Nōneetiā poſt innumeras impietates flagellatus penituit: ⁊regnū qd̓ ꝑdiderat rurſum accepit? Hec ille. Ita etiaꝫiſti duo apl̓i Iacobꝰ ⁊ Ioh̓es ꝑ ſuꝑbiā qͣ inflati erāt ſuper alios volentes regnare. elongatū fuit ab eis regnuꝫqn̄ dixit eis Ieſus. Sedere ad dexierā meā ⁊ ſiniſtram
meā. nō eſt meū dare vobis .ſ. ſuꝑbis. illis aūt penitentibꝰ petitionē impleuit ipſoſqꝫ ſedere ad dexterā fecit etad ſiniſtram. ſicut hoc declarat ſanctus Amb̓. di. Apoſtoli ſederūt a ſiniſtris qn̄ officio apl̓atus p̄ſiderūt. nūcaūt ſedēt a dextris. qꝛ de pn̄ti viſione ſui ꝯditoris letantur. qͦꝝ vtrūqꝫ datū eſt a chriſto. hec Ambro. Uel etiaꝫacceperūt qd̓ petierūt. qꝛ regnū chriſti etiaꝫ vno mō eſteccleſia militans. iuxta illud Math. xiij. Exibunt angeli ⁊ ſeꝑabunt malos de medio iuſtoꝝ ⁊c̄. Cuius qͥdē regni ſiniſtrū eſt martyriū. dextrū aūt pax et tranqͥllitas.Iacobo venit ſiniſtrū qꝛ martyriū ꝑtulit Act. xij. Occidit herodes fratrē ioh̓is gladio. Iohannes aūt dextrūtenuit. qꝛ ſine martyrij morte in pace reqͥeuit. vt habet̉Ioh̓ .xxj. Sic eū volo manere donec veniaꝫ. Tercioregnū celoꝝ ꝑatū eſt pugnātibꝰ. iuxta illud qd̓ canit̉ deapl̓is. Eſtote fortes. et hi ſunt martyres qꝛ ꝓ xp̄o patiunt̉. De qͥbꝰ dr̄ Mat. xj. Regnū celoꝝ vim patit̉ ⁊ violenti rapiūt illud. In ſignū illius ſtephanꝰ paſſus a iudeis. vidit celos aꝑtos ⁊ Ieſum ſtantē ⁊ expectantemAct. vij. Ideo dicit Aug. ⁊ habet̉ in canone. xxiij. q. vj.c. omniū. Si qͥs fideliū morit̉ in certamine. qd̓ ꝯͣ infideles gerit̉ celeſte regnū ꝓmeretur. Illo modo beatꝰ Iacobus ꝓmeruit regnū celorū. qꝛ pugnauit cū triplici hoſte .ſ. dyabolo quem vicit ꝑ fidē ẜm illud qd̓ dr̄. j. Pe. v.Dyabolus tanꝙͣ leo rugiens circūit querens que deuoret. cui reſiſtite fortes in fide. Secūdo pugnauit cū hermogene ſortilego ſiue mago. quem vicit per diuinaꝫ ſapientiam. ita vt artem magicā dimitteret. ⁊ ſibi in fideadhereret dicens. O liberator aīaꝝ ſuſcipe nūc penitentem quem hactenus ſuſtinuiſti detrahentē. Tercio pugnauit cū herode maliuolo. quē vicit ꝑ patientiā. quimortē ab eo patient̓ ꝑpeſſus ē. ideo hodie merito eſt cōronatus. ⁊ cū chriſto in throno glorie collocatꝰ. Iuxtaillud apoca. iij. Qui vicerit dabo ei ſedere mecū in thronō meo. ⁊ ſic nunc impletū eſt qd̓ petiuit mater vt ſedrent ſecū in regno ſuo. ¶ Quarto ꝑatū eſt regnū celopauꝑibꝰ tanꝙͣ chriſti imitatoribꝰ. ideo dicit Augꝰ. in li.ſolilo. Ecce domine pauꝑes filij tui ſumus. et puſillusgrex tuus aperi nobis ianuas tuas. Et edēt pauperes⁊ ſaturabunt̉. ⁊ laudabūt dn̄m qͥ reqͥrent eū Pſal. xxjScio dn̄e ⁊ ꝑ me fateor qm̄ ſoli qͥ cognoſcunt ſe pauperes ditabunt̉. hec ille. Quia ẜm Greg. xviij mora. Cuꝫdeeſt terrena ſb̓a liberius ad patriā tendimꝰ. qꝛ in viaqua pondere caremus. Iſto mō etiaꝫ be. Iaco. meruitceloꝝ regnū. qꝛ ꝓpter xp̄m pauꝑ fuit ſequens ip̄m. qꝛ legit̉ Math̓. iiij. ꝙ Ieſus ambulans iuxta mare galylee.vidit Iacobum zebedei: ⁊ Iohannē fratrē eius in nauicū patre eoꝝ reficiētes rhetia eoꝝ: ⁊ vocauit eos. Illi autē ſtatim relictis rhetibꝰ ⁊ patre ſecuti ſunt dn̄m. Suꝑqͦ dic̄ Nico. de lyra ꝑ hoc on̄dit̉ ꝙ ꝑfecti imitatores xp̄ierant. qꝛ relictis rhetibꝰ poſſeſſis ⁊ etiā ꝑentibꝰ ꝙͣtū adcarnalē affectū. aīo ꝓmpto ſecuti ſunt eū. Iō meruer̄taudire illd̓ Mat. xix. Uos qͥ ſecuti eſtꝭ me ſedebitis ſuper ſedes. xij. ⁊cͣ Quinto regnū celoꝝ paratū ē miſericordibꝰ. Iō dic̄ Greg. nazanzenus in ꝯmētario pſalmorū. De nulla re ſic vincit̉ inimicꝰ ꝙͣ cū miſericordes ſumus. Et ſubdit. In quo inuentū fuerit opus miſericordie. et ſi habuerit aliquid de quo in iudicio puniat̉. tanꝙͣ vnda miſericordie pctm̄ extinguet̉. hec ille. Iſta miſericordia beatus Iacobus regnum celoruꝫ meruit. quiaẜm Rabbanū ſuꝑ Mat. qͥ eſurientem pane verbi reficit ⁊ ſitientem potu ſapientie refrigerat. ⁊ errantē in domū patris reuocat. innocētē ꝓtegit. infirmū fide aſtruit. opp̄ſſis tribulatione ſubuenit compatiendo. verammiſcd̓iam implet. Et hec oīa beatus Iacobus excellenter adimpleuit: vt habet̉ in legenda.¶ Sermo ſecundus De eodem.