.LIIII.Sermo
ſtantia panis v̓tit̉. aīa v̓o xp̄i ⁊ ſanguis ſūt ibi ex naturali ꝯcomitātia. Diuinitas v̓o abſolutē cōſiderata ē ibide ꝑ ſe rōne ſue immenſitatis. Similit̓ ſub ſpeciebꝰ vini eſt tm̄ ſanguis xp̄i ex vi ſacramenti directe tanqͣꝫ terminus per ſe rōne ꝯſecrationis. corpus v̓o ⁊ aīa ⁊ deitas ſanguini vnita. ſūt ibi ex reali vel naturali ꝯcomitantia. Ex his iā dictis pōt illuminari error deteſtabil̓quorūdā hereticoꝝ: qͥ dei virtutē iuxta rerū naturalimetientes in tantā auſi ſunt proſilire inſaniā vt dicerenō verent̉ in altari poſt cōſecrationē non eē corpus xp̄iqd̓ traxit d̓ v̓gine: nec ſanguinē quē pro nobis fudit incruce: nec ſubſtantiā panis. ⁊ vini in ſubſtantiā carnis⁊ ſanguinis cōuerti. De quoꝝ numero fuit Berengarius. de cuius reuocatione: ⁊ eius erroris abiuratōe facta ē conuocatio corā papa Nico. ⁊ centuꝫ ⁊. xiij. ep̄is.vt habet̉ de cōſe. diſ. ij. c. Ego berengarius. Sꝫ hūc errorem mgr̄ Bicleff. de anglia renouauit. aſſerens xp̄mnō eſſe in ſacramento realiter ⁊ vere impropriā ꝑſonacorporali. Contra qd̓ dixit xp̄s Ioh̓. vj. Caro mea vere eſt cibꝰ. q. d. Cibus eſt angelorū: que cernitis in altari poſt conſecrationem eſt vere caro mea: quā traxi devirgine. ⁊ potus eſt vere ſanguis: quē ꝓ vobis fudi incruce. Natura em̄ fortificat fidem noſtrā in ſacramenO to hoc. Nam in hybernia ē lacus in quē quecūqꝫ palꝰfigitur. exterius ſuꝑ aquā eſt ferrū. in aqua lapis. Idein tuſſia ē fons qͥcqͥd ibi ꝓijcitur: ſit lapis. vn̄ Fridericꝰimꝑator exꝑiri volens immiſit cirotecā cuꝫ annulo qd̓totuꝫ ꝯuertebat̉ in lapidē. Et ſi pōt hoc natura facere.multomagis creator naturarū conuertere pōt panemin corpus ſuū ⁊ vinū in ſanguinē v̓tute verboꝝ. Tūcſubditur. Qui manducat meā carnē ⁊ bibit meū ſāguinē: in me manet. ⁊ ego in eo. Ex his v̓bis ⁊ alijs in hocc. Ioh̓ .vj. poſitis vbi dicit̉. Niſi manducaueritis carne filij hoīs ⁊ biberitis eiꝰ ſanguinē. nō habebitis vitāin vobis. Quidā heretici ꝑnicioſi traxerūt occaſionemſui erroris dicentes. Populū laicalē debere ſub duplici ſpecie cōicari. non intelligentes hoc eē dictū de ſpirituali manducatione .ſ. qͥ in charitate eſt: ⁊ in fide manducat ſpūaliter. Iuxta illud Aug. Crede ⁊ manducaſti. Et alexander de halis in ſcripto ſuo ſuꝑ illud Ioh̓.vj. dicit. Ꝙ ſolus ſacerdos cōicat ſanguini. reli qͥ v̓o nōcōſecrantes corꝑi. Idē dicit lyra in glo. ꝙ nō eſt intelligendū. ꝙ hoc ſacramentū ſub vtraqꝫ ſpecie fidelibꝰ ſitexhibendū. ſꝫ tm̄ hoc modo a ſacerdote celebrante ē ſumendū. Licet em̄ populꝰ in primatiua eccl̓ia ſub vtraqꝫ ſpecie cōicaret. qd̓ poſt ꝓuide ordinatū ē. vt nō cōicet ſub ſpecie vini ꝓpter ꝑiculū effuſionis. Ꝙ aūt tal̓cōicatio laicalis ē illicita ſub duplici ſpecie: ꝓbat̉. qꝛ eſtcontra naturā. ſcripturā: ⁊ figurā. Quo ad primū ꝓbatur Ioh̓. vj. vbi dr̄. Hic ē panis de celo deſcendēs. Sqͥs ex ip̄o māducauerit. nō moriet̉. Et ibidē. Hic ē panis qͥ de celo deſcēdit. qͥ māducat hūc paneꝫ viuet inet̓nū Itē ibidē. Panis quē ego dabo: caro mea ē ꝓ mūdi vita. ecce heretice ꝑnicioſe ꝙ dn̄s dic̄ tm̄ de pane: ⁊ n̄d̓ vino. ꝑ hoc innuēs māducatōeꝫ eucha. ſufficere ſubvna ſpecie tm̄ ꝓ vita eterna capeſcenda. Itē habeturLuc̄. xv. Ꝙ pater occidit filio ꝓdigo reuertēti ab errore vitulū ſaginatū. per qd̓ xp̄s ſignatur gr̄a pinguedinis. vbi nulla fit mentio de bibitiōe. Itē ꝓbat̉ Math̓.xiiij. Marci. vj. Luc̄. ix. Ioh̓. vj. ꝙ dn̄s ſatiauit quinqꝫmilia hoīm de qͥnqꝫ panibꝰ. vbi tn̄ nulla fit mētio de vino. Qd̓ tamē heretici nō ꝑpendunt ſumentes ꝓ ſe verba dn̄i. Ioh̓ .vj. Niſi manducaueritis carnē filij hoīs⁊cͣ. ad defendendū ſuū errorē. Sed illud ꝙ ſequit̉ nolunt reſpicere. qn̄ dn̄s dixit Ioh̓. vj. Spūs eſt q̇ viuificat. ⁊ ſpūalis ſenſus vitā confert. q. d. Dicta mea oꝑterſpūaliter intelligere. qꝛ caro nihil ꝓdeſt. q. d. Si ẜm ſeſum corporalē intelligeretis nihil vobis proderint. ſecnocebunt. Et ſequitur ibideꝫ Ioh̓. vj. Uerba que egolocutus ſum vobis. ſcꝫ de manducatione carnis mee ⁊
ſanguinis ſpūs ⁊ vita ſunt. id eſt ſpiritualia ⁊ vitalia.Naꝫ legitur de duobus diſcipulis euntibꝰ in EmausLuc̄. vlt. quibꝰ ſolū tradidit corpus ſuuꝫ. Quo ad ſcd̓mꝓbatur in figuris. que ſunt qͣtuor ẜm magiſtrū in lib̓ſenten. diſ. viij .ſ. ſacrificiū melchiſedech. Agnꝰ paſchalis. Manna: ⁊ ſanguis ⁊ aqua que de latere xp̄i profluxerunt. Ꝙͣtum ad primū habet̉ ꝙ ſolū ſacrificātes debent ſub duplici ſpecie eucha. ꝑcipere: qd̓ figuratuꝫ eſtin oblatione melchiſedech Gen̄. xiiij. qui erat ſacerdosdei altiſſimi. ⁊ obtulit panē ⁊ vinū. De quo dicit Ambro. ſuper illo verbo Math̓ .xxvj. Accipite ⁊ manducate. Xp̄s in cena obtulit ſuis diſcipulis qd̓ Melchiſedech repreſētauit in figura. Itē Leui. xiiij. Sanguineꝫdedi vobis vt ſuper altare meuꝫ expiatis illum ꝓ animabus veſtris. Itē Deut. xij. de hoc habetur vbi fīguratur. ꝙ ſoli ſacerdotes debent euchari. ſacramentumſub duplici ſpecie permittere. ⁊ ſi non conſecrarent etſumerent ſacramentum ſanguinis xp̄i. diuiderent ſacramentum. qd̓ ſine grādi ſacrilegio ꝓuenire nō pōt.de conſe. diſ. ij. c. comperimus. Et inciderent in capenam. que eſt repulſio ad vnum annū a cōione. ?cerdotes aūt nō ſacrificantes. poſſunt cōicare ſub vnaſpecie tm̄. ẜm illud. j. Regū. ij. Dimitte me obſecro avnā parteꝫ ſacerdotaleꝫ. ⁊ comedā bucellam panis. Eſic refert Euſebius ad Damaſū papā: de morte glorioſi Hiero. qͥ ſacramentum eucha. ſub ſpecie panis tm̄accepit. Itē. b. Euſebius cōmunicauit in extremis. vtde eo ſcribit. b. Cyrillus in epl̓a ad btm̄ Aug. Etiā cōicauit btūs Aug. in extremis de manibꝰ beati honorati ep̄i. Itē agnus paſchalis ⁊ manna figurabāt xp̄m. etin īmolatiōe agni Exo. xiij. ⁊ in manducatiōe manneeiuſdē. xvj. nulla fiebat mentio de potatōe. Iō non eſtdandū laycis ſub vtraqꝫ ſpecie euchariſtie ſacramentū¶ Quo ad terciū ꝓbat̉ in natura. Quia aliqui naturaliter non bibūt vinū. nec poſſunt odorare. ⁊ ꝑ cōſeq̄nec ſub ſpeciebꝰ vini cōicari poſſūt. Un̄ refert. b. Ggo. in. iij. dyalogoꝝ. c. iij. ꝙ ſctūs Agapitus papa. quēdā claudū ⁊ mutū cōicauit ſub vna ſpecie dumō miſſarū ſolennia celebrauit. Et cū corpus xp̄i in os eius mitteret ad loquēdū eſt ſoluta lingua. Item alexander dehalis in parte. iiij. ſumme ſue de natura ſacramenti. q̄rit. Utruꝫ licet corpus xp̄i ſumere ſub ſpecie panis tm̄ſine ſumptione ſpeciei vini: Et reſpōdet. ꝙ corpus integre ſumitur ſub vtraqꝫ ſpecie. bene licet ſumere xp̄mſub vna ſpecie panis tm̄. ſiue vini tm̄. Qd̓ autem dicitſupra cano. in capi. comperimus. Intelligitur de conficiente. Eccleſia autem illud ſacramentum diſpenſareconſueuit ſub ſpecie panis tm̄ propter periculum effuſionis. Etiam propter vicium infidelitatis. quod ſe nōimmerito in fide ſimplicium mentibus ingereret. ſi ſēper ſub ſpecie panis ⁊ vini daretur. poſſent em̄ ſimplices credere. ꝙ chriſtus nō contineretur ſub altera ſpecie integer. Dicit tamen Thomas de aquino. ꝙ laycis. Fdebet dari ſimplex vinum non conſecratum. aut aquapro ablutione. non tamen propter aliquod myſteriumSed vt lauentur ora ſumentiuꝫ ne remaneant aliquereliquie euchariſtie infra dentes. Etiam vt non ſeruet̉euchariſtia in ore propter maleficium exercendum. vtexpertum fuit tempore Ambroſij epiſcopi Quomodoin trunco apum hoſtia conſecrata per mulierem fuitabſconſa. vt apes augerentur. Cuius miraculi ſignuꝫqd̓ ibi accidit habetur hodie in medialano. ſcilicet mōſtrancea cerea quam apes corpori xp̄i tunc fecerunt.Et addit Thomas ꝙ ſacerdoti ſemel in die ſufficit cōmunicare. alijs aūt ꝓbatis ⁊ ꝑfectis ſufficit de octauain octauā. Communi autem ppl̓o qui ſe nō cū magnadeuotione occupat. ſemel in anno ſufficit. Idem dicitſacerdos porrigēs alijs euchariſtiā. ſub vnā ſpecie pōtilla vel conſimilia verba dicere. Corpus ⁊ ſanguis dn̄inoſtri Ih̓u xp̄i proficiat tibi in vitam eternam. Et nō