Druckschrift 
3 (1487) De sanctis
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

In cena dn̄i.

mane maſticando comedūt. vbi dn̄e latitas dormis anvigilas? Eſt tibi hoc acceptū ſacrificiū? Eſt hec oblatiolegis? Exaudies p̄ces eoꝝ de celo: de ſede maieſtatistue. Uere ſi hoc velles ſacrificiū libamen mendax fieres peccatoꝝ ſocius. Certe dn̄e ſi vera ſunt locutuses os ꝓph̓aꝝ. ſi ſolū iuſtis ſupplicationibꝰ p̄ſto es. Etſi tibi placꝫ eqͥtas tale impedim̄tū ē ſacrificiū ne fiat hmōi ſacrificiū fit ſacerdotibꝰ p̄iudiciū dānatio ne ſit ꝓdeſt. īmo viſſime dicā vitā ſacerdotꝭ agnoſcit ꝓſe celebrare fac̄. fit eiuſdē peccati ꝯſciꝰ. necnō peneticeps. hec hiero. Nec etiā dꝫ ſolū qͥs an̄ ſuſceptioneꝫorꝑis xp̄i abſtinere a luxuria. Sꝫ etiā poſt ſumptioneꝓbat̉ hoc in ſil̓i. Dicit ypocͣ. lib̓. j. amphoriſmoꝝ. Manus qͥdem ſi ſumpto cibo frigide remanēt tꝑatū ſanūindicant hoīem vnūquēqꝫ. Rationē ponit ꝯſtantinꝰ.Quia natura cōpos fuerit totū calidū ad facienduꝫdigeſtionē cibi extremitatibꝰ ad ſe trahit. Sic ſpūaliter ſumit venerabilē cibū corpus xp̄i. ab eſu praue luxirie frigidus manſerit eternā in ipſo manducat ſanitatē ſalutē. qꝛ dicit Criẜ. in ẜmone. Tunc em̄ ſalus adhret corꝑi aīe cibo ſumpto ſancte euchariſtie in on̄extinguamur incendio ardore ꝯcupīe mulieꝝ. Quar qd̓ vitandū eſt in cōmeſtione eſt animi iracūditaQuia dicit Galie. li. viij. medici. Cibus iratis p̄codijs ſumit̉ penitus nihil nutrit. Cui ꝯſonat iohāniciꝰin yſagogis de regimine ſanitatis. Cūqꝫ cibus iratiscordijs ſumit̉ in materiā potius languoris qͣꝫ cibatiōisꝓtinus tranſmutat̉. Cuius eſt vt ait auicē. Nam cibus vel potus irato aīo ſumit̉ colericis. mox hūcribus ꝑmiſcet̉ oīs aūt humor ẜm Galie. eſt morboſus.qꝛ eſca calorem naturalē a ſua digeſtione impedit reſtringit. Sic cibꝰ ille ſalutaris ſanctiſſimi corꝑis ſumendus eſt ſine ira ꝯtra ꝓximū ſi ſumit̉ irato aīo potiusad dānationē qͣꝫ ad ſalutē aīe ordinat̉. Teſte amb̓. in hexamē. In dānationē vergit qͥdē corꝑis qͣꝫ aīe ſctāmeucha. irato ꝯtra quēpiā aīo manducare. Idcirco ſi qͥshꝫ iram ꝯtra ꝓximū. pͥus ſtudeat ſecū ꝯcordare anteqͣꝫvadat corpus xp̄i ſibi in nocumentū māducare. Quiahoc ſacramentū eſt vere dilectionis ſacramentū. qd̓debet ſumi niſi in vera dilectione om̄i iracūdia poſtergata. quia dicit Beda ſuꝑ Math̓. Ue illis cibo veſcunt̉. niſi pͥus pͣeunte eterne mentis dulcedine amore Quintū qd̓ vitandū eſt in comeſtione eſt nimietas. Quia dicit ypocras. in lib̓. vj. ampho. Gula interficit plures qͣꝫ gladiꝰ. Cuius eſt. qꝛ calor naturalis hꝫſe vt lichmē ignitū in lampade. qd̓ agit in humidū ꝯſumendū. qd̓ qͥdem humidū ſi fuerit ſuꝑfluū lichmen ardens extinguit. Sic calor naturalis agit in humidū radicale. Si aūt humidū radicale fuerit nimiū: calorē naturalem cōſumit extinguit. quo extincto mors comitatur. Sic in comeſtione huius ſalutiferi cibi corꝑis xp̄gula dꝫ deuitari. qꝛ volens ſumere hoc ſacramentūdꝫ ſe ante abſtinentiā caſtigare. qꝛ anteꝙͣ cibꝰ digeſtꝰſit. corpus xp̄i ſumi dꝫ. vt habet̉ de ꝯſe. di. ij. c. liqͥdoEt niſi neceſſitas exigat infirmitatis ſemꝑ dꝫ ſumi a ieiunis. Neqꝫ poſt medicinam aliquā corpus xp̄i eſt ſumendū. qꝛ medicine abominationē inducere ſolēt. timendū eſt poſt cōfectionē inducat vomitū. vt dicitarchidyaconus Guido in roſario. Sextū qd̓ vitan eſt circa comeſtionē eſt inuidia. qꝛ cibus ſumptꝰ habita inuidia ſicut ira nihil nutrit. Sic cibꝰ dn̄ici corporis ſumptus in inuido aīo: nullū plane aīe ꝯfert nutrimentū. Teſte Criẜ. in ẜmōe. Cūqꝫ ſancta eucha. in inuidia ſumit̉. potius in dānationē ꝙͣ in ſalutē hoīs ordinatur. Caueāt igit̉ inuidi ne accedant ad hoc ſacramē.: ne hoc ſumant in anīe ſue detrimentū niſi abijciantinuidiā aſſumāt dilectionē. Quia dicit Ioh̓es meſuein pͥma practica. eſt aūt cibꝰ ſine potu ſumit̉ morbiferus vniuerſis. Cuius ratio eſt. Nam cibꝰ mediātepotu liquidus efficitur materia mox ſanguini facilius

dirigitur. Econtra aūt cibus aridus ſumit̉ difficilius tranſmutat̉. vt ait Galienus. ita cibꝰ ſancte euchariſtie. ſi ſumitur abſqꝫ potū dilectiōis dei ꝓximi: motiferus eſt. qͣꝫtū ad cōmutationem venie eterne. TeſteChriſoſtomo ſuꝑ Matheū. In dānationē quidē vergit mentis corporis. cibꝰ carnis ſanguinis alguſtū ſumptus fuerit interne dei dilectionis amoſcꝫ ꝓximi Septimū ante comeſtionē vitanda īpigritia. Quia dicit Iohannitius Anteqͣꝫ cibꝰ ſumitur poſtꝙͣ ſumptus fuerit ſemꝑ motus corꝑis neceſſariꝰaliquis qͥdem erit. Cuius ratio eſt. Quia motus qui cbum p̄ceſſerit virtutē naturalem excitat accendit. viaſſerit Galienus. Que excitat̉ digeſtio magis fortifcat̉. Sed motus poſt cibū factus fuerit cibū ſumptūordinat diſponit. vt recitat Conſtantinus. Sic an̄cibum ſanctiſſimi corꝑis ſumimus. neceſſe eſt ſumopvt in oꝑbꝰ virtuoſis nos ſolicite exerceamꝰ. ad qd̓ hortat̉ Orige. in li. de ritu eccl̓iaꝝ. Anteꝙͣ inquit ſancta ſumit̉ eucha. neceſſe eſt vt ꝯſequant̉ p̄ueniant oꝑa virtuoſa. que aūt oꝑa virtutis ſunt magis neceſſaria vtcedant. Certe hoc opus virtuoſum amare penitentie. qua corpus xp̄i eſt ſumendū. Quia dicit Ariſto. deregimine pͥncipū ad alexan. Om̄is qͥdem cibus eſt quadam ſalſedine ſpecieꝝ acetudine ſumendus. Cu. eſt ẜm Conſtanti. Quia qd̓ acetoſum fuerit porinterioꝝ mēbroꝝ aperit. vt humiditatē cibi imbiberedem poſſit. ſic etiam cibꝰ delicatiſſimus aīe amaritudine ſumendus eſt penitentie. In cuius figura p̄ceptūfuit Exod̓. xij. vt agnū paſchalē comedere deberentlactucis agreſtibus. vbi hebrei habebant in amaritudinibꝰ. hoc ē peccatoꝝ cōmiſſoꝝ doloribꝰ. Qꝛ dicit Ftunatus in omel̓. In dānationē ei vergit mentis coporis. Qui cibū carnis xp̄i ſumit ſanguinē abſqꝫ amaritudine doloris. Ex hoc ꝓbat Uince. in ſpe. hyſto. li.xiij. c. xxxvj. dicens. Quidā ꝯuerſus de alta domo cecidit. ꝓpter culpam ſuam infirmatus eſt vſqꝫ ad morteꝫ. RAbbas autem Hugo viſitans eum rogauit vt ſecureꝯfiteret̉ peccatū ſuū de quo infirmaret̉ penitētiā ageret. Ille aūt noluit ꝯfiteri: petijt ſibi dari corpus xp̄i.Abbas aūt ſuadebat ei vt ſumeret corpus dn̄i. niſibene ꝯfeſſus ꝯtritus. Ille aūt dicens ſe bene cōfeſſuꝫmiſit ſibi ꝯferre corpus xp̄i. Qd̓ cum p̄ſbyter ꝯtuliſſetin os eius poſuiſſet ſtatim clamare cepit. qͥd faciā? Qd̓audiēs p̄ſbyter. ſubuertit ab eo corpus dn̄i. qd̓ ſuꝑ linguaꝫ tenebat. ablato ille mox miſerabiliter expirauit.Precedere etiam dꝫ hanc nobiliſſimā eſcam opus virtuoſum lachrymaꝝ. Quia dicit Pli. in ſpec̄. na. Eo tꝑequo infantulo dentes qͥbꝰ cibū maſticat orti fuerintmagis plorat. Cuius eſt. qꝛ grandis eſt dolor integritatē infringi cartilaginū ꝓdire dētes. Sic eo tꝑedentes fidelioriunt̉ aīe ad ſumendū cibū ſancte euchariſtie mentes in fletū ſolui debent. Ideo dicit Fortuntus in omelia. Eo ſiquidem temꝑe quo corpus xp̄i ſumitur a fidelibus maior ſemꝑ aſſit fletus ſingultus.Et ſic refert Euſebius in epl̓a ad damaſū ep̄m de hiero. Cui cum ferebat̉ corpus xp̄i in extremis ꝓſtrauit ſein terram lachrymas quantū potuit effudit. Et ſciendum motus moderatus neceſſarius eſt poſt cibi corporalis ſumptiōem. vt cibus debite ordinetur. Si quisaūt ſtatim dormit poſt cibū. ſignū eſt infirmitatis.Teſte auicē. in. vj. li. Signū qͥdem eſt inualitudinis etalicuius morbi in corꝑe latitantis qͥs mox ſūpto cibo flectit̉ in ſoporē. Cuiꝰ ẜm Gali. Nam corruptis infectis interioribꝰ mēbris corꝑis. ſopor veniēs intraꝯcaua ſubire poterit ſꝫ capitis mēbra petit. Ideꝫibidē ſil̓iterqꝫ virilia. ſomnus frequēs cibū īmediateſequit̉ febres vt frequenter efficit. Et rōem ponit Corſtantinus. ſomnus in pͥncipio digeſtionis factus.peſſimū generat nutrimentū. Sic ſpūaliter motus vir