Sermo.XLIII.
ras ſuſcepit. Et ſubdit poſt pauca. Quō in ipſa inqͥt decor vel pulcritudo deficiet? Cū adhuc in aīa habeat filiū ⁊ oēm theſauꝝ beatiſſime trinitatis. ad quā candidiſſimā virginē. venit aquila grandis ſpūſſanctus. ⁊ d̓puriſſimo ſanguine iſtius tulit medullā cedri .i. formauit xp̄i hūanitatē. Iō ait angelus ad Ioſeph Math̓. j.Ioſeph fili dauid. noli timere acciꝑe Mariam ꝯiugemtuā. qd̓ em̄ in ea natū eſt de ſpūſancto ē. Qd̓ pꝫ in ſymbolo Niceni. Incarnatus eſt de ſpūſancto. Et dic̄ igͣlib̓. iij. diſ. iiij. Non em̄ incarnationis oꝑatio ſpūiſctoō ſepius attribuit̉ ꝙ eā ipſe ſolus ſine pr̄e ⁊ filio fecet. Sꝫ qꝛ ſpūſſanctus eſt charitas aut pietas. Sed donū pr̄is ⁊ filij ineffabili dei charitate: verbū caro factuꝫeſt. Et ineſtimabili dei dono filius dei ſibi vniuit formāſerui. q. d. Sibi attribuit̉ opus incarnatiōis. nec tn̄ aillo oꝑe: pater vel filius excludit̉. Sꝫ potius vno noīato tres intelligunt̉. hec magiſter. Hec eſt dies ſpecialiſſima btē virginis Marie. qꝛ hodie eſt ſuꝑ oēm hūanaꝫnaturā exaltata. Hodie ipſa p̄cioſior eſt celis om̄ibꝰ facta. Quia qd̓ celū nō habebat. ipſa in vtero ſuo v̓gineohabet. Dicit Criẜ. in ſermone huiꝰ feſtiuitatis. Si oīmſanctoꝝ miracula ad mēoriam reuocaremus. nihil eritgl̓ie. vicꝫ reſpectiue quantū eſt pn̄s ſolennitas virginisgl̓ioſe. Et ſubdit. Abel ꝑ ſacrificiū īmolabat̉. Enoch ꝑꝯtēplationē memorat̉. Melchiſedech imago dn̄i p̄dicatur. Abraam ꝑ fidei meritū collaudat̉. Iacob ꝑ luctamen beatificat̉. Moyſes ſicut legiſlator. Sampſon velut victor. Helyas zelator. Eſaias dei largus euangelizator. Daniel prudentiſſimus ſalutis deſiderator. Ezechiel archanoꝝ inſpector. Salomon prudentiſſimusnoīat̉. Sed nullus talis fulſit in mundo: qͣlis Mariadei genitrix bn̄dicta. qꝛ em̄ illi om̄s in enigmate p̄uiderūt. Iſta in vtero incarnatuꝫ portauit. hec ille. Hodi.caſtiſſima virgo Maria p̄ om̄ībꝰ diebꝰ vite ſue decentius eſt ornata. qꝛ eſt hec dies ſalutifera: quo lignū vite inmedio paradiſi eſt plantatū. Paradiſus deliciaꝝ ē maria q̄ hodie in ſe habuit xp̄m vite datorē. Iō dicit Ber.in ẜmonē. Uere ꝑadiſus dei es tu o Maria. que mundo lignū vite ꝯtuliſti de quo qͥ manducauerit viuet ineternū. Hec eſt dies angeloꝝ. qua hodie ruina eoꝝ ꝑlucifeꝝ facta cepit reſtaurari. hinc ē ꝙ angelus gabriemiſſus in ciuitatē galilee. cui nomen nazareth ad virgnē Mariā Luc̄. j. valde ſollicitus fuit eā mouere ad cōſenſum. Ad̓ ⁊ figuratū eſt Ioh̓. v. vbi legit̉. ꝙ hieroſolymis erat ꝓbatica piſcina ad quā angelus dn̄i deſcendebat ẜm tp̄s: ⁊ ipſam mouebat. ⁊ qͥ ex languidis priodeſcendebat in piſcinā poſt motionē aque ſanus fiebata quacūqꝫ infirmitate. Per hanc piſcinā intelligit̉ v̓goMaria. que ē aqͥs plena gr̄e. Sicut teſtat̉ Ecci. xxiiijIn me oīs gr̄a vie ⁊ virtutis. Quia dicit b. Bern̄. ſuꝑmiſſus eſt. In mente Marie fuit gr̄a deitatis. In carne gratia charitatis. In ore gr̄a affabilitatis. In manibus gr̄a mīe ⁊ largitatis. Ad hanc piſcinā plenā aquisgr̄aꝝ deſcēdit angelus gabriel. ẜm tp̄s. de quo dixeratpsͣ. cj. dicens. Tu exurgens miſereberis ſyon: qꝛ venittp̄s miſerendi eius: qꝛ venit tp̄s. deſcendens qͥdem atgelus mouebat piſcinā .i. virginē mariaꝫ cū dixit. Aucgr̄a plena. Et ſicut aqua cū mouet̉ turbida efficit̉. SicMaria in iſtis verbis angeli turbat̉. ẜm ꝙ dicit euanzeliſta. Que cū audiſſet turbata eſt in ẜmone angeli. qꝛip̄m nūqͣꝫ loquente audierat qͣꝫuis pͥus ſepius videratangelos. Uidens aūt angelus eā turbatā: placauit eaꝫdicens. Ne timeas Maria inueniſti em̄ gratiaꝫ apuddn̄m. Iſtam gr̄am nō ſolum impartit̉ vni ſoli infirmopeccatori qͥ ad ipſam ſuſpirat. ſꝫ om̄ibꝰ vſqꝫ in diē nouiſſimū. Iō dicit Bern̄. in ẜmone. Quis miſericordie tuebeata v̓go longitudinē. latitudinē. ⁊ ꝓfunditatē. queat inueſtigare? q. d. certe nemo. Lōgitudo nāqꝫ tue miſericordie. vſqꝫ in nouiſſimū diē. ſubuenit om̄ibꝰ inuocantibꝰ te. hec ille. Hec eſt dies patriarchaꝝ ⁊ ꝓph̓arū.
qꝛ vaticinia ſūt eoꝝ impleta. Hodie eoꝝ ꝓphetia veeſt inuenta. Nam Eſaias longe p̄dixerat. Ecce virꝯcipiet ⁊ pariet filiū ⁊cͣ. Eſa. vij. Et iteꝝ Eſa. xj. Egredietur virga de radice yeſſe. ⁊ flos de radice eius aſcendet. Et aggens ait. Ueniet deſideratus cunctis gentibus ca. ij. He ⁊ ꝯſil̓es ꝓphetie hodie ſunt implete: ⁊ fideles ſunt inuenti ꝓph̓e. Pro quo idem petit eccl̓ia. Dapace̓ dn̄e ſuſtinētibꝰ te. vt ꝓph̓e tui fideles inuenianturexaudi p̄ces ẜuoꝝ tuoꝝ. Hec eſt dies apl̓oꝝ. qꝛ hodieꝯceptus eſt ille qͥ eos elegit de mūdi miſeria. Et ꝯſtituiteos pͥncipes ſuꝑ mūdana oīa. ẜm ꝙ p̄dixerat psͣ. xliiij.Conſtituēs eos pͥncipes ſuꝑ omnē terrā. Hec eſt diesmartyꝝ. qꝛ hodie venit rex eoꝝ. cuius ſecuti ſunt veſgia ⁊ ꝑuenerūt ad regna celeſtia. Hec eſt dies ꝯfeſſoqꝛ venit lux eoꝝ. Hec eſt dies virginū. qꝛ hodie vltraoēs dies mundi honorata eſt v̓ginitas. Ex eo ꝙ rex celoꝝ. imꝑator angeloꝝ carnē aſſumpſit de virgine. Heceſt dies oīm hoīm. qꝛ hodie eſt hō factus deꝰ. hoc qͦ adpͥmū. ¶ Ꝙtū ad ſecundū eſt notandū. Hec eſt ꝯſuetudo in curijs ſeculariū dn̄oꝝ. Qn̄ rex aūt alius dn̄s celebrat nuptias ſe cū nobili virgine matrimonialiter ſociando. Tunc om̄s de ſua familia exultant ⁊ letant̉. Sicut figuratū eſt Heſter. ij. vbi legit̉. Ꝙ rex Aſſuerusadamauit Heſter p̄ om̄ibꝰ mulieribꝰ. ⁊ ipſa p̄ om̄ibusinuenit gr̄am corā eo. poſuitqꝫ dyadema in capite eiꝰ ⁊fec̄ eā regnare ꝓ vaſthi. ⁊ iuſſit p̄parari ꝯuiuiū ꝑmagnificū cunctis pͥncipibꝰ ⁊ pueris ſuis ꝓ ꝯiunctione ⁊ nuptijs. Dedit requiē cunctis ꝓuincijs. donaqꝫ largituseſt ẜm magnificentiā pͥncipalē ¶ Spūaliter Aſſuerus D.interp̄tatur btūs ⁊ ſignificat xp̄m: qͥ eſt beatus beatoHic admauit heſter: que interp̄tatur abſcondita. ⁊ ſignificat humanā naturā. q̄ abſcondit ſe a deo ꝓpter peccatū. ſicut pꝫ in pͥmis ꝑentibꝰ Gen̄. iij. vbi legit. Abſcōdit ſe Adam ⁊ vxor eius a facie dn̄i dei in ligno paradiſi. Hanc qͥdem hūanam creaturā dilexit xp̄s pͦ om̄ibꝰangelicis ſpiritibꝰ. q̄ inuenit hodie mīam ⁊ gr̄am in cōſpectu eius. ꝓ qͣ diu rogauit Dauid dicens psͣ. lxxxiiij.Qn̄de nobis dn̄e mīam tuā: ⁊ ſalutare tuum da nobisAmādo qͥdē hūanā naturā: poſuit coronā gl̓ie in capite eius. De qua psͣ. viij. Gloria ⁊ honore coronaſti eumdn̄e. Et cū ea ſe hodie ꝯiūxit. Sicut figuratū ē. iiij. Fgū. vj. vbi legit̉. ꝙ filij ꝓph̓aꝝ dixerūt ad Helizen̄. 1mus vſqꝫ ad iordanē. vt tollant ſinguli de ſilua materias. vt edificemus ibi locū. ſcꝫ nobis ad habitandū. Etabijt cū eis. Cūqꝫ veniſſent ad iordanē cedebant lignaaccidit aūt ꝙ vni eoꝝ ſecuris caderet in aquā. Sed helizeus manubriū ſecuris in aquā miſit. ⁊ ferrum manubrio ꝯiunxit. Per ferrū qd̓ eſt durabile pōt intelligi deitas q̄ durat ⁊ eſt eterna. ẜm illud Athanaſij. Eternuspater. eternus filius. eternus ſpūſſanctus. Sꝫ ꝑ lignuꝫqd̓ eſt minus durabile. ſignificat̉ hūanitas. qͥ duo hodie mirabiliter ſunt ꝯiuncta. Iō exultemus ⁊ letemurin hac beatiſſima ꝯiunctione. ẜm ꝙ monet btūs Ioh̓.Apoc̄. xix. Gaudeamus ⁊ exultemꝰ ⁊ demus gl̓iaꝫ deoqꝛ venerūt nuptie agni ⁊ vxor p̄parauit ſe. Sed qͣre exultare debemus in hac die potius qͣꝫ in alia? Certe ideo E.qꝛ hec dies figurata eſt ꝑ annū iubileū. quo multa gaudia ſunt oſtenſa. Nam carceres om̄s aperiebant̉. vincti ſoluebant̉. pauꝑes ditabant̉. ⁊ eſurientes ſatiabant̉vt dicit archidyaconus Guido in roſario. Sic in hacdie glorioſa ⁊ iubiloſa carceres lymbi ſunt aperti. qꝛ hodie incepta eſt formari clauis quā deſiderabant ſanctipatres. cum dixerunt. O clauis dauid qui claudis ⁊ nemo aperit. veni educ vinctos de domo carceris ſedentes in tenebris ⁊ vmbra mortis. Incepta eſt inquā hicclauis ꝑ manū artificis ſanctiſpus: ⁊ calefacta in ignediuini amoris. Sed tūc eſt integrata. qn̄ in die paraſceues in meridie cruci eſt malleata. ⁊ tunc totaliter apertiſunt carceres: ⁊ vincti educti ſunt. Sicut p̄dixerat Zacha. ix. Tu quoqꝫ xp̄e. ſcꝫ in ſanguine emiſiſti vinctosHH iij