Sermo.XXV.
refert Ariſ. lib̓. vj. aīaliū. ⁊ Macrob̓. Si qͥs excecaueritoculos yrūdinū pn̄t eoꝝ oculi renaſci. querit em̄ matererbā que dr̄ celidonia. cuius virtute oculos linit ꝑueꝝ. ⁊ ſic eoꝝ priſtine reſtituūt̉ ſanitati. Sic nos ſi ꝑ inuidiaꝫ vel iram ſumus excecati ꝙ bonū querere vel videre non poſſumus ꝓximoꝝ. ẜm psͣ. lvij. Suꝑceciditignis ⁊ nō viderūt ſolē. Circūcidere debemus hanc cecitatē ꝑ herbam celidoniā .i. pnīam. que ẜm Aug. in li.de pn̄īa. Languores curat. gr̄am ꝯſeruat. ⁊ cecis viſuꝫreparat. Etiam ſi oculi noſtri ſunt ꝓni ad videndū illicita. ſcꝫ feminaꝝ formas incircūciſi ſunt ẜm Greg. Debemus ergo circūcidere eos ⁊ refrenare. ẜm illud Prouerb̓. iiij. Oculi tui recta videant. ⁊ palpebre tue precedant greſſos tuos. Glo. i. oꝑa tua. Quia dicit h. Augꝰ.de fide xp̄iana. Et ponit̉. xxxij. q. v. c. nec ſolo. Non inquit dicatis vos habere aīos pudicos ſi habetis ocl̓osimpudicos. qꝛ impudicus oculus impudici cordis eſtnuncius ¶ Scd̓o circūcidere debemus aures ab adulationibꝰ vel detractionibꝰ audiendis. Recte ſicut facunt ſerpētes. de qͥbꝰ dicūt naturales. Qn̄ audiūt incantatores verba bona ꝓferentes. aut eos ſe ꝯiurātes vnāaurē in terrā inclinant. aliam cauda tegunt. ne vlteriusv̓ba eoꝝ audiāt. Sic ⁊ nos facere oꝑtꝫ qn̄ audimꝰ adulatōes ⁊ laudatōes declinem ⁊ aure vnā ad terrā audiēdo qͥd dicit dn̄s Gen̄. iij. Terra es ⁊ in terrā reuerterisvl̓ illud Eſa. iij. Popule meus qͥ te btm̄ dicūt ipſi te decipiūt. ⁊ ſic adulationes nō curemus. Si audimus detractiones tegamus cauda alterā aurē cogitando de diuina iuſticia quā exercebit in finali indicio. qꝛ ibi p̄miaant̉ qͥ aures ſuas a detractionibꝰ circūdederūt. ẜm illud Eſa. xxxiij. Qui obturat aures ſuas ne audiat ſanguinem .i. pctm̄ detractiōis in excelſis habitabit. Etiācircūcidere debemus aures a ſurda obturatione qͥbꝰaliqui nolūt audire veritatē nec p̄ceptis eccl̓ie obedire.Sil̓es ſunt iudeis qui aures ſuas obturauerūt nolentes audire ſtephanū Act̉. vij. qͥbꝰ dixit. Dura ceruice ⁊incircūciſi auribꝰ qͣꝫdiu ſpūiſancto reſiſtitis. ¶ Sed ciqͦ debemus aures circūcidere? audire nolētes veritatēCerte cū illo dicto ſapientis Prouer .xxj. Qui obturataures ſuas ad clamorē paupeꝝ. ſcꝫ p̄dicantiū clamabit⁊ ipſe nō exaudiet̉. ¶ Refert Iacobꝰ de vitriaco. ꝙ fuit qͥdam laycus qͥ nō potuit audire verbū dei. ſicut adhuc heu multi inueniūt̉. Hic cū obiſſet venerūt p̄ſbyteri ⁊ ſcholares vt vigilias decantarent. ⁊ ꝓ illa animadep̄cantes. Xp̄s in imagine ſua ſoluit brachia ⁊ auresſuas obturauit ad p̄ces orantiū ⁊ ſic nō cōpletis vigilijs receſſer̄t. ¶Tercio circūcidere oꝑtet nos ⁊ os ⁊ linguam a mendacijs vt vera ⁊ recta loquamur. Si pͥuserat coruus ad verba inania ⁊ detractoria eloquendū.Recte ſicut facit aquila. de qua refert Pli. in ſpe. natu.Cū ſenuerit incuruat̉ eius roſtrum: vt nō poſſit ſumere cibū. Sed cōtra hoc incōmodū inuenit remediū. q̄petram ſibi querit ꝯtra quā fortius roſtrū ſuū ꝑcutitſic onus roſtri deponit ⁊ cibū capiens reaſſumptis.ribus iuueneſcit. Et nos ita ſi in peccatis ſenuimus vietiaꝫ cibum ſine verbis detractorijs nō valemus comedere. ꝯtra illud btī Aug. dictū qd̓ ponit̉. xliiij. di. c. ꝯuiuia. In glo. Quiſqͥs amat dictis: abſentū rodere vitā.Hanc menſam indignā nouerit eſſe ſibi. Iō ꝯtra incōmodū neceſſe eſt q̄rere petram .i. xp̄m. ⁊ ꝑcutere os cōtra ip̄m legēdo illud Math̓. xij. qͥ dixit. Dico vobis ꝙde om̄i verbo ocioſo qd̓ locuti fuerint hoīes de eo reddent rōnem in die iudicij. Quia ex verbis tuis iuſtificaberis. ⁊ ex verbis tuis dānaberis. Si ergo nos hec verba ſaluatoris aduerteremꝰ. fortaſſis os nr̄m ⁊ labia nr̄acircūcideremus. Qui aūt ſunt illi qͥ hn̄t labia incircūciſa? Oſtendit Orige. oml̓. iij. ſuꝑ Gen̄. dicens. Ego puto ꝙ incircūciſus ſit labijs. qͥ nō ceſſauit a ſtultiloquio.ſcurrilitate. qͥ bonis derogat. qͥ criminat̉ ꝓximos. qͥ in
des facit. qͥ vana inepta ſecularia impudica turpia iniurioſa ꝓterua blaſphemia. ⁊ alia que indigna ſunt chriſtiano ore ꝓloquit̉. Et ſubdit on̄dendo q̄ ſūt labijs circūciſi dicēs. Si qͥs v̓o ab his om̄ibꝰ ꝯtinet os ſuū. ⁊ diſponit ẜmōes ſuos in iudicio: verboſitatē reprimit. linguā temꝑat. verba moderat. Iſte merito circūciſus labijs dr̄. Qui vero iniquitatē excelſo loquūt̉ ⁊ extendūtin celum linguā ſuam: ſicut faciūt heretici incircūciſi labijs dicendi ſunt ⁊ īmundi. Circūciſus v̓o eſt ⁊ mundus qͥ ſemꝑ verba dei loquit̉. hec ille. ¶ Quarto circūcidere neceſſe eſt cor noſtrū a pͣuis cupiditatibꝰ. de qͥbꝰſunt multi adhuc in corde valde incircūciſi. Quia dicitOrige. vbi sͣ. Si qͥs obſcenis deſiderijs ⁊ vanis cupiditatis eſtuat. ⁊ qͥ mechat̉ hic incircūciſus eſt corde. Qꝛdicit dn̄s Math̓. v. Qui viderit mulierē ad ꝯcupiſcendū eam. iam mechatus eſt eā in corde ſuo. Tales fedascogitationes ⁊ feda ⁊ mala deſideria circūcidere debemus a corde ꝑ penitentiā expellendo. Recte ſicut facitciconia. de qͣ refert mgr̄. xij. ꝓprie. Qn̄ ſe ſentit interiusex ciboꝝ multitudine grauatā. aquā marinaꝫ intra orrecolligit. quā in interiora ad anu fudit. ⁊ hac remolit ſibi duritiā. ⁊ mordēdo inteſtina ſuꝑflua ⁊ peccātia eijcit⁊ expellit. Sic ⁊ nos ſi ſentimus cor noſtrū grauatū luxurioſis cogitatiōibꝰ que vt cōiter ex ſuꝑfluis cibarijsꝓueniūt: ⁊ vini potibꝰ. ⁊ ab illis vomitu recipiat vt dicit Proſper. ⁊ ponit̉ in canon̄. diſti. xxxv. c. luxurioſa.Quare debemus intrare aquā marinā penitentie. ⁊ ꝑeam expellere ⁊ circūcidere has lubricas cogitationescogitando qͥd ſcriptū eſt Math̓. v. Beati mundo corde qm̄ ipſi deū videbūt. Et ecōtra pn̄t dici infelices immundo corde qm̄ vita eterna pͥuabunt̉. Quare diciturApoc̄. xxij. Nullū inquinatū intrabit in eā .ſ. vitā eternam ad videndū deuꝫ. ¶ Quinto circūcidere oportetmanus ⁊ pedes ẜm mandatū dn̄i Math̓. xviij. Si manus tua vel pes tuus ſcandalizat te. abſcinde eā ⁊ ꝓijceeam abs te. Sed a qͦ abſcindendi ſunt hec duo? On̄ditOrige. in omel̓. iij. ſuꝑ Gen̄. dicens. Manus qͥdē a rapinis ⁊ furtis ⁊ illicitis tactibꝰ. ⁊ ad ſola oꝑa dei impendenda. Sꝫ circūcidendi ſunt pedes ne veloces ſint adeffundendū ſanguinē. ⁊ ne intrent in malignantiū cōuentū. hec ille. ad idem dicit ſapiēs Prouer .j. Fili mi ſidixerint pctōres inſidiemur ſanguini ne ambulas cuꝫeis. pedes em̄ illoꝝ ad malū currūt. ¶ Sexto circūcidere oportꝫ luxuriā illicitam taꝫ in mr̄imonio ꝙͣ extra qd̓docet aīalia irrationalia. q̄ ẜm Amb̓. in hexam̄. Non H.omni tꝑe ad coitū mouent̉. ſꝫ ſolū tꝑe ſibi deputato. vtin vere. Sic ⁊ ẜm Orige. Sunt qͥdam ꝯiugati qͥ ſtatutos nō ſuꝑgradiunt̉ terminos a legibꝰ. nec aliam feminaͣ quā ꝯiugem legitimā nouerūt. ⁊ cū ea tm̄ gr̄a ꝓlis ⁊cauſa. certis ⁊ legitimis tꝑibꝰ agunt. ⁊ iſti circūciſi p̄putio carnis ſue ſunt dicendi. Sed ecōtra ẜm eundem doctorem. Sunt nōnulli qͥ in oēm laſciuiam ꝓrumpunt⁊ ꝑ diuerſos ⁊ illicitos paſſim pendunt amplexus. Etin oēm libidinis gurgitē ferunt̉ infrenes. iſti incircūciſiſunt in p̄pucio carnis ſue. hec Orige. Et talibꝰ neceſſe ēvolentibꝰ ſaluari vt carnē ſuā circūcidant. qꝛ ẜm Aug.Xp̄i circūciſio nihil aliud eſt qͣꝫ caſtitas nr̄a. qꝛ deus innouiſſimis temꝑibꝰ delectat̉. Tales incircūciſi audiūtapl̓m .j. Coꝝ. vj. Nolite errare qꝛ neqꝫ fornicarij neqꝫadult̓i neqꝫ molles. regnū dei poſſidebūt. Idē ad heb̓.xiij. Fornicatores ⁊ adulteros iudicabit .i. cōdemnabitdn̄s. Cū his cultris aſperis abſcindat qͥlibet a ſe malaꝫfornicationē ⁊ adulteriū peſſimū ne a dn̄o ꝯdemnetur.¶ Septimo circūcidere debemus totū corpus a ſorde Apeccati pollutione que multū nos grauat. ẜm illud psͣ.xxxvij. Qm̄ iniquitates mee ſuꝑgreſſe ſunt caput meū⁊ ſic onus graue grauate ſunt ſuꝑ me ⁊cͣ. Quā grauedinē ſi volumus a nobis circūcidere. debemus facere exemplo aquile. De qͣ refert Pli. in ſpe. na. Ꝙ cū in ſenectute ſentit grauedinē in alis ſuis. ꝯtra qd̓ incōmoduꝫ