De natiuitate chriſti

maris exit de nocte. ⁊ deſcēdēte rore celi os aperit. ⁊ derore celi qͣntū pōt capit. de qͦ impinguat̉ ⁊ imp̄gnat̉. etādē v̓tute ſolis p̄cioſas generat margaritas. Per oſtream qͥ ē piſcis marinus intelligit̉ Maria q̄ interp̄tatuamaꝝ mare. Ip̄a em̄ tꝑe gr̄e veniēte exiuit mare huimūdi. ⁊ ſolitaria ſedēs in cella legēs ẜm doctores Iſa.c. vij. Ecce virgo cōcipiet ⁊ pariet filiū. Cū aūt deſcendit ſuꝑ eā ros ſpūſſancti ẜm ꝙ dixit angelꝰ Luc̄. j. Spirituſſanctꝰ ſuꝑueniat in te ⁊cͣ. Ip̄a aperuit os ſuuꝫ ꝙdixit. Ecce ancilla dn̄i fiat mihi ẜm v̓bum tuū. ⁊ ſic vttute ſpūſſancti concepit. ex ſuo puriſſimo ſāguine celeſtē margaritā xp̄m quē hodie ꝑ natiuitatē in mare huius mūdi ꝓiecit. ita vt dicere potuit illud psͣ. lxviij. Ueni in altitudineꝫ maris. ⁊ tēpeſtas dimerſit me. Tēpeſtas .ſ. tribulationū qꝛ natꝰ fuit cū fletu. ẜm illud Sap̄vij. Primā vocē ſimilē emiſi oībꝰ plorās. Poſitus etiāfuit in arto p̄ſepio. ⁊ circūciſus octauo die cultro lapideo Luc̄. ij. ¶ Scd̓m exēplū ꝙ virgo xp̄m peperit ſcribit Albūazar ſapiēs aſtronomꝰ dicēs. Qd̓dā ſignū incelo fuit viſū ſicut virgo quedā puerū in vinis geſtans⁊ iuxta eā ſenex quidā conſiſtēs ſed eā minime tāgensEtiā legitur in euāgelio nazareoꝝ. Ꝙ quidaꝫ ſplēdormirabilis de ip̄iꝰ facie ꝓcedebat. ⁊ ille ſignificabat ſplēdorē de ip̄ius v̓ginitate. ¶ Terciū exemplū ē de ruboquē vidit Moyſes ardere. ⁊ illū nō cōburi Exo. iij. Etde tribꝰ pueris in camino ignis Daniel̓. iij. Suꝑ quodicit. b. Greg. in omel̓. Sicut quondā rubꝰ cōburi videbatur ⁊ ignis eū nō tangebat. ⁊ ſicut tres pueri in camino ignis incluſi habebant̉ ⁊ tn̄ eos nō ledebat incēdium. nec odor fumi erat in eis. Uel quēadmodū Daniel in lacu leonū incluſo clauſtris non apertis allatū ēprandiū ab Abacuc Daniel̓. xiiij. Et hec ſctā virgo gnuit deū. ⁊ ītacta ꝑmāſit. Quartū ſignū fuit in poclauſa quā vidit Ezechiel ꝑ quā vir n̄ trāſiuit Ezechie.xliiij. Qd̓ exponēs Aug. ait. Quid ē porta hec que eratclauſa niſi qꝛ virgo Maria ſemꝑ erat intacta. Quid eſtvir nō trāſiuit ꝑ eā. niſi qꝛ Ioſeph non cognouit eam¶ Scd̓a corona qua coronauit eū mater ſua fuit. qꝛ cor odus ſuū in pͥmo inſtāti ꝑfecte organizatū ē. Quia dicitPetrus comeſtor in ſcholaſtica hiſtoria. Poſtꝙͣ mariaꝓtulit hec v̓ba. Ecce ancilla dn̄i fiat mihi ẜm verbumtuū. ſtatim ꝯceptus ē Ih̓s de virgine plenus hō ⁊ ꝑfectus in anima ⁊ in carne. ita tn̄ ꝙ lineamēta membroruꝫ hūanis viſceribꝰ diſcerni nō poſſēt. Iō dixit Hiere. xxxj. Nouū faciet dn̄s ſuꝑ terrā. femina circūdabitvirū. Illud figuratū fuit Nume. xvij. in virga Aaronque ſubito floruit et nūces produxit. Uirgo Aaron eſtvirgo Maria. de qͣ dr̄ Iſa. xj. Egrediet̉ virga de radice Ieſſe. Hec virga ſubito floruit ⁊ nucē ꝓduxit. Qd̓exponēs Aug. in ſermōe de natiuitate dn̄i dicit. Nuxhabet trinā in ſuo corꝑe ſubſtātiā. ſcꝫ corticē. teſtā. ⁊ nucleū. In teſta oſſa. In cortice caro. In nudleo interioricōꝑatur aīa. In cortice nucis caro ſignat̉ ſaluatoris q̄habet in ſe amaritudinē paſſionis. In nucleo interioredeclarat dulcedinē diuinitatis. Iſta ſubito in vtero beate virginis ſunt ſimul coniuncta ꝑfecte ⁊ confirmata.¶ Tercia corona ē ꝙ matris integritatem nō violauitnec in conceptu nec in ꝑtu. Et hoc ꝓbat. b. Aug. in ſermōe de Marie virginitate di. Solis radiꝰ ſpeculū penetrat nec cū ingredit̉ violat. nec cū egredit̉ diſſipat.in ingreſſu ⁊ egreſſu eiꝰ ſpeculū integrū ꝑſeuerat. Speculū ergo nō rupit radius. integritatē igit̉ virginis ingreſſus aut egreſſus viciare nūqͣꝫ potuit deitatis. q. d.certe nō. Idē teſtat̉ Bern̄. in ẜmo. nec ſyderi radiꝰ ſuāminuit claritatē nec v̓gini filius ſuā integritatē. Ideoxp̄s ſignat̉ ꝑ florē campi qui vt aiūt naturales creſcit īpartibꝰ vltra marinis habēs ſtipitē aſperum. ⁊ quinqꝫfolia rubea ⁊ ſine apertione terre naſcit̉ ꝙ in eius exterra non aperitur. qd̓ de nullo alio flore cōtingit. Sxp̄s egreſſus ē de beata terra virgine Maria quā bn̄di

xit ẜm psͣ. Sed tn̄ ſine ip̄ius violatione iſte flos partirit. poſtea aſperitatē crucis in qua habuit qͥnqꝫ vulnera paſſionis. Iō dicit̉ Cāti. ij. Ego flos cāpi. ¶ Quarta corona ꝙ xp̄s in inſtanti conceptōis habuit oēm ſcientiaꝫ oīm reꝝ. ⁊ hoc ẜm deitatē. lꝫ ẜm hūanitatē pueIh̓s proficiebat ſapīa et etate Luc. ij. Et hoc de nullopuro hoīe dicit̉. Quia ẜm Areſt. li. de aīa. Aīa in pͥncipio ſue creationis hꝫ ſe tanqͣꝫ tabula raſa in qͣ nihil eſtdepictū. aptū tn̄ depingi. Nobiſcuꝫ em̄ ſcīa non naſcit̉niſi cum longo ſtudio et vſu vix tn̄ pauca acqͥrunt̉. Iōdic̄ Areſt. Ea q̄ ſcimus ſunt minima hoꝝ q̄ ignoramꝰSic aūt nō fuit de xp̄o. qꝛ oīa in inſtanti conceptionisp̄ oculis habuit. Iō dicit Aug. in li. d̓ natura ⁊ gr̄a. Inip̄o nanqꝫ inſtanti quo xp̄s conceptus natuſqꝫ fuitſam ſuā paſſionē ac ſi iam pateret̉ ſemper in meditne mentis habuit. ¶ Quinta corona ꝙ ip̄e ſolꝰ ſine pecatis conceptus fuit. ⁊ natus nunqͣꝫ peccauit. ẜm illucj. Pe. v. Qui peccatū non fecit. nec inuentus ē dolꝰ inore eius. Sed quis mō pōt dicere illud Prouerbioruꝫij. Mundum eſt cor meū. purus ſū a peccato. certe nullus. ſed bene pōt dicere ſine mendacio. cū psͣ. l. Ecce .n.in iniquitatibus conceptus ſum ⁊ in peccatis concepitme mater mea. ¶ Sexta corona fuit ꝙ habuit potētiaꝫoīm creaturaꝝ .ſ. morbos ſanando. cecos illuminādo.mortuos ſuſcitando. nouos celos creādi ⁊cͣ. Quia ſtatim poſt natiuitatē ſuā potuiſſet illd̓ dicere Math̓. vlt.Data ē mihi oīs poteſtas in celo ⁊ in terra. Moralited̓ illis qͣntū poſſumus ꝑticipare debemꝰ vt dicere poſit de quolibet illud psͣ. viij. Gloria ⁊ honore coronaſtieū dn̄e. ¶ De pͥma corona hoc poſſumus accipere vt qlibet virginitatē ſuā ſeu mūdiciā pro ſtatu ſuo cuſtodiat illibatā. qꝛ ẜm Amb̓. in li. de virginitate. Uirginitas ē amica diuinitatis. templū trinitatis. ſpeculū putatis. ornamentū mirifice venuſtatis. riuus ꝑpetueluptatis. ¶ De ſecunda corona hoc accipere poſſumꝰ.ſi nō ab inſtanti perfecti fieri poſſumus. tn̄ inqͣtū valeamus ad ꝑfectionē tendamus. ẜm illud documentuꝫxp̄i. Eſtote ergo ꝑfecti ſicut pater veſter celeſtis perfectus eſt Math. v. ⁊ ideo petit psͣ. xvj. Perfice greſſusmeos in ſemitis tuis. vt non moueant̉ veſtigia mea.¶ De tercia corona illud accipere ſtudeamus ꝙ ſanctā matrē eccleſiam in qua ſumus ſpūaliter geniti perbaptiſmū non violemus ẜm illud ſapiētis Catho. Nematrem ſcꝫ eccleſiā offendas ſi vis bonus eē parenti. .xp̄o. qͥ eſt vir et caput eccleſie. hic poteſt dici. quidā rūpunt ventrē matris. vt ſunt pulli vipperaꝝ. ¶ De qͣita corona illud accipere debemus. Si non omnē ſcientiam habere valeamus. ſaltem ad acquirendas ſcienti ᵐas pietatis per ſtudium ⁊ auditionem verbi dei quantum poſſumus diligentius inſiſtantius. ⁊ hoc in exemplo ph̓orum. ¶ Refert enim Agellinus in cronicis deph̓o nomine democritus. cuius pater obderides adeodiues fuit. quod exercitui Xerxis regꝭ epulū d̓ facili dare poſſꝫ. Ille autem diuitias relinquens parua retentaſumma ob cauſā ſtudij athenas eſt ꝓfectus. ibiqꝫ vait quidā oculos ſibi legitur eruiſſe. vt eo vegetioreberet cogitationes ad diſcenduꝫ. ¶ De quinta corillud legit̉. Si non omnino immunes eē poſſumus apeccatis. Iuxta illud Aug. li. j. confeſſ. ⁊ Iob. Nemomundus a peccato. nec infans vnius noctis ſaltem. tamen inꝙͣtum poſſumus nobis ab illis caueamus. ẜmillud Iſa. j. Quieſcite peruerſe agere. diſcite bene facereEt ſi tamen aliquando per fragilitateꝫ in peccatū noslabi contigerit. mox per penitentiaꝫ abſtergamus. ẜmdictum Lathonis. Cūqꝫ peccaueris. caſtiga teip̄m ꝑpenitentiam. ¶ De ſexta corona accipere oportꝫ. ꝙ ſpiritus noſter dominet̉ carni noſtre et omnibus naturis ⁊ creaturis inqͣꝫtū nos inſtigāt ad illicita cōtra deuDe ſancto Stephano.¶ Sermo primus