De cōceptione virginis Marie.
endū p̄ceptꝭ dei. Septimū ſignū ſi dolet de iniuria pertū ẜm qd̓ dic̄ Tulliꝰ. Signū honeſtatꝭ eſt lachryma inoculis ad iniuriā factā ꝑentibꝰ ſuis. Hanc habuit beatus Nico. qꝛ cū videret ꝙ iniuria irrogaret̉ deo in mēbris ſuis ſcꝫ tribꝰ iuuenibꝰ ipſos liberauit. Refert etiaꝫIoh̓es dyaconus. Quidā vir diues meritis. ſcꝫ Nicofiliū habuit quē a deo datū vouit Nico. ſancto dei h̓ indomo ſua capellā ꝯſtruens om̄i anno feſtū eius celebraat ſolen niter. Et locus ille ſitus erat apud terrā agareoꝝ. iō filius ab eis capit̉. ⁊ in ẜuitutē regis eoꝝ deputat̉. Sequenti anno dū pater eius feſtū celebraret. ⁊ puer ciphū p̄cioſum tenēs ⁊ regi miniſtraret. recoluit ſuaꝫcaptiuitatē. parentū dolorē. ⁊ gaudia q̄ ea die in domoſua fiebant cepit altius ſuſpirare. quoꝝ ſuſpirioꝝ cāmcū rex extorſiſſet dixit. Quicqͥd tuus Nico. agat tu hinobiſcū manebis. Hanc iniuriā noluit ſuſtinere btūsNico. ſꝫ ſubito qͣſi ventus vehemēs domū concuſſit. ⁊puer cū cipho rapit̉. ⁊ ante fores eccleſie vbi ꝑentes agebant ſolennia collocat̉ ꝓpter qd̓ magnū gaudiū ſingulis generabat̉. Octauū ſignū future ꝓbitatis eſt. ſi iuuenis a ꝑentibꝰ exn̄s longe anxiat̉ qd̓ eſt ſignū naturalisdilectionis. Sic b. Nico. ſciens ſe longe eſſe a deo in regiōe diſſil̓itudinis anxiebat̉ cū psͣ. cxix. di. Heu mihiqꝛ incolatus meus ꝓlongatus eſt. Iō de hac anxietat.hodie eſt liberatus ⁊ celi ciuibꝰ ſociatus. ſicut patet inlegenda.¶ ExtraAduertat diligenter quilibet lector triū ſequentiū ẜmonū de ꝯceptione beate Marie. ꝙ cōpilator hoꝝ ſermonū locutus eſt. ⁊ ſcripſit iuxta opinionē antiquā. certorū doctoꝝ. qͦ ita ſenſerūt an̄ determinationē eccleſie. Eqꝛ eccl̓ie q̄ regit̉ ſpūſancto in his q̄ ſunt fidei. In quibnec fallit. nec fallit̉. Nouiſſimis tꝑibꝰ in ſacro Baſiliēſi ꝯcilio. Anno aūt dn̄i. M. cccc. triceſimonono. determinauit ⁊ diffiniuit aliter ꝙͣ illi opinarūt. Uicꝫ ꝙ doctrina diſſerens gl̓ioſam virginē dei genitricē Marip̄ueniēte ⁊ oꝑante diuini muneris gr̄a ſingl̓ari. Nūqͣactualiter ſubiacuiſſe originali peccato. ſꝫ īmunē ſemꝑfuiſſe ab om̄i originali ⁊ actuali culpa. ſanctāqꝫ ⁊ īmacilatam. tanqͣꝫ piā ⁊ ꝯſonā cultui eccleſiaſtico. fidei catholice. recte rōni. ⁊ ſacre ſcripture. ab om̄ibꝰ catholicis approbandā fore. tenēdā ⁊ āplectendā. Nulliqꝫ de ceterolicitū eſſe in ꝯtrariū p̄dicare ſeu docere. ¶ Alia ꝯcluſio.¶ Item ſtatuit ⁊ ordinauit eandem celebritatem ſexto ydus decēbris. In om̄ibꝰ eccl̓ijs: monaſterijs. ⁊ ꝯuētibꝰ xp̄iane religionis ſub noīe ꝯceptionis feſtiuis laudibꝰ colendā eſſe. Cunctiſqꝫ fidelibꝰ vere penitentibꝰ ⁊ꝯfeſſis eadē die miſſaꝝ ſolennijs centū. pͥmis aūt vel ſecūdis veſꝑis totidem. Sermoni v̓o verbi diuini de eafeſtiuitate intereſſentibꝰ. centū qͥnquaginta dies. ꝯceſſion perpetuis tꝑibꝰ duratura de iniunctis ſibi penitētijs eadem ſancta ſynodus elargitur.¶Ad idem Sixtus papa. iiij. Conſtitutione in perpetuū valitura ſtatuit. ꝙ oēs ⁊ ſinguli xp̄ifideles vtriuſqꝫſexus qͥ miſſam ⁊ officium ꝯceptionis eiuſdem v̓ginisgl̓ioſe iuxta piā ordinationē magiſtri Leonardi de nogarolis clerici veronen̄. q̄ deſuꝑ ab eodē Sixto emanauit miſſe ⁊ officij hmōi inſtitutionū in die feſtiuitatꝭ cōceptionis eiuſdē v̓ginis Marie. ⁊ ꝑ octauas eius deuote celebrauerint. Quotiens id fecerint eandē ꝓrſus indulgentiā ⁊ peccatoꝝ remiſſionē ꝯſequant̉ quā iuxͣſcis recordatiōis Orbani qͣrti ꝯcilio vienēſi approbaac martini qͥnti. ⁊ alioꝝ romanoꝝ pontificū p̄deceſſoꝝſuoꝝ ꝯſtitutiōes ꝯſequunt̉ illi qͥ miſſam ⁊ horas canonicas ī feſto corꝑis ⁊ ſanguinis dn̄i nr̄i ieſu xp̄i. a pͥmisveſꝑis ⁊ ꝑ illius octauas iuxͣ romane eccl̓ie ꝯſtitutionēceleorant. dicūt. aut miſſe officio ⁊ horis hmōi interſūt.pn̄tibꝰ perpetuis tꝑibꝰ valiturus. ¶ Iuxͣ iam dicta ergo moderet̉ qͥlibet tres ſequentes ẜmones. ne ⁊ ipſam
ſanctam eccl̓iam ⁊ gl̓ioſiſſimā dei genitricē īmaculataꝫvirginem Mariā offendere quē contingat.¶ Finis¶ Sermo de ꝯceptione btē v̓ginis Marie Primus.Onceptus hodiernusMarie ſemꝑ virgīs neuū tergit. ſoluit vetuſtate origīs. meſtis reddit leticiā. dat criminſis veniā. Ita canit̉ ī officio hodierno. Ad exꝑientiā hſcimꝰ qn̄ aliqua dn̄a nobilis mūdi diu ſterilis eſſet. ⁊ heredē nō haberet. ipſa ⁊ tota familia triſtaret̉. Si autempoſt longā ſterilitatē ꝯciperet: leticiā faceret vniuerſalē.Quia refert Hiero. Angelū dixiſſe ad Ioachim. credilatatos diu ꝯceptꝰ. ſteriles ꝑtus mirabiliorilere. Iō legit̉ Gen̄. xxj. ꝙ Zara nobilis dn̄a vpatriarche vſqꝫ ad nonageſimū annū ſterilitatis ꝑtulitobprobriū qd̓ nō modice triſtabat̉. Poſtqͣꝫ aūt dn̄s ipſam viſitaſſet. ⁊ Yſaac ꝯcepiſſꝫ dixit. Riſum fecit mihidn̄s. ẜm Glo. materiā exultationis. Et qͥcūqꝫ audieritcorridebit mihi. hoc eſt. ꝯgaudebit de dei bonitate. Adꝓpoſituꝫ felix dn̄a anna mater dn̄e nr̄e nobiliſſime diufuit ſterilis. qꝛ ẜm Hiero. ⁊ Uincen. in ſpe. hyſto. lib̓vij. Uiginti annis cū viro ſuo Ioachim in cōiugio ſedit. ⁊ ꝓlem hr̄e nō potuit. ꝓpter qd̓ non modicū meſtierant rogantes dn̄m ꝙ eis ſobolē largiret̉. quoꝝ p̄cesexaudiens annuit vt anna ꝯciperet ꝓlem benedictaꝫ.quare ad letandū incitat ipſam ꝑ ꝓph̓am ZachariamGaude ⁊ letare filia ſyon. qꝛ ecce venio ⁊ habito in medio tui. Filia ſyon eſt beata Anna mr̄ Marie. q̄ meritolaudare dꝫ dum ⁊ letari in tanto ꝓlis ꝯceptū. Sed mediū in qͦ ſe dicit habitatuꝝ ẜm iordanū ē btā v̓go Maria in eius vtero ꝯcepta. de qua p̄dixit ꝓph̓a psͣ. Oꝑatꝰeſt ſalutem in medio terre. hoc eſt in beata v̓gine q̄ fuitmediū terre .i. beate Anne q̄ dr̄ ꝓpter fecunditatē terra:cū fuiſſet ſterilis natural̓r miraculoſe fuit fecūda. Maria aūt dr̄ mediū hoc ꝓpter influentiā plenitudinis gratiaꝝ. qꝛ ſicut ad mediu vallis om̄is pluuia ſe infundit.ſic poſt ſanctificationē in Mariā ſtatim deſcendit plenitudo gratiaꝝ. teſte Aug. in lib̓. de natura ⁊ gr̄a. Ceteris inquit ſanctis ꝑ ꝑtes eſt gr̄a data. marie aūt ſe totuꝫinfundit gratie plenitudo. Iō in inſtanti ſanctificationis angelus de ſui cuſtodia deputatus dicere potuiſſetad eā Luc̄. j. Aue gr̄a plena dn̄s tecū ⁊cͣ. De hoc nobiliſſime nature medio bene hortat̉ letari beata Anna. etnō ſoluꝫ ipſa īmo tota celeſtis curia. ⁊ verius hūanitasfragilis q̄ hodie ſoluta eſt a vinculis demonū. ⁊ materiā accepit gaudioꝝ. ẜm qd̓ canūt verba p̄fata. Conceptus hodiernus. in qͥbꝰ inqͣꝫ verbis btā virgo a duobꝰcōmendat̉. Primo a ꝯceptione gl̓ioſa. ibi. Conceptushodiernus. Secūdo cōmendat̉ a ſubuētione oꝑoſa. cūdr̄. neuū tergit. ¶ Circa pͥmū eſt notandū. ꝙ aurifabeqͥ vult aliquod clinodiū pulcrū ꝓ retentione alicuiusnobiliſſime rei facere. longeante p̄concipit in mente qͣliter illud vult diſponere. Deinde fundit materiam ſeualias coadunat ꝓ tali clinodio faciendo. Poſtea facit ſibi formam longam vel latam. Deinde auꝝ exornat ſb̓tiliter vt ſic aſpectibꝰ hoīm placeat ⁊ ꝓ ꝑſona habeaturMyſtice oīpotens deus eſt aurifaber optimus a qͥ oēsalij ſciās acceperūt. ẜm illud apl̓i .j. Coꝝ. iiij. Quid inquit habes qd̓ nō accepiſti. q. d. nihil. Si aūt accepiſti.qͥd gl̓iaris qͣſi nō acceꝑis. Ipſe eſt qui ẜm psͣ. lxxiij. Fabricatus eſt aurorā ⁊ ſolem. Hic inqͣꝫ voluit facere nobile clinodiū ⁊ pulcrū virginē Mariā in qͣ ſeruaret̉ nobiliſſimū corpus filij ſui dn̄i nr̄i ieſu xp̄i. qd̓ ẜm beatuꝫBern̄. Peregrinantibꝰ eſt dieta. egrotis medicina. qd̓debiles ꝯfortat. valētes delectat. lāguores ſanat. ſanitatē ꝯſeruat. Idcirco lōge an̄ p̄concepit hͦ in mēte ſua di