Sermo.VIII.
ſuaꝫ gradit̉ cū ſenuerit nō recedet ab ea Prouerb̓. xxij.Talis bonus pullꝰ ſiue puer fuit b. Nico. qꝛ pͥmo dicū balnearet̉ erectus ſtetit in pelui. in ſignū ꝙ plus adceleſtia eſſet inclinatus qͣꝫ ad terrena. Et cū attigiſſet atnos diſcretionis. vitans laſciuias ad eccl̓ias ꝓperauit.Iō figuratus fuit ꝑ Thobiā. de qͦ legit̉ Thob̓. j. Cumeſſet iunior oībꝰ in tribu neptalim. nihil tn̄ puerile egiſſet in oꝑe. Et cū oēs irent ad vitulos aureos qͦs feceratHieroboā rex iſrl̓. ipſe ſolus fugiebat ꝯſortia. ⁊ ꝑgebatin hierl̓m ad templū. ibi adorans dn̄m. Hec ⁊ his ſil̓iaſeruabat puerulꝰ valde mature. Ita fecit puerulus Nico. Iō dicit. Puer ingenioſus eram. In quibꝰ a duobꝰcōmendat̉. Primo laudat̉ a nature excellentia. ibi. puer ingenioſus. Secūdo laudatur a grandi iufluentia.ibi. ⁊ ſortitus ſum aīam bonā. Circa pͥmū eſt ſcienduꝫꝙ dicūt naturales ⁊ videmus. ꝙ arbores q̄ debent fructus ꝓducere oportet pͥmū flores emittere. ⁊ niſi floreꝫpͥus emiſerint abſqꝫ fructu erūt. qꝛ flores ſunt nūcij ꝙfructus inde ſunt ꝓuenturi. Sic eſt de hōibꝰ qͥ cōꝑant̉arboribꝰ. hi ſi in iuuentute nō hn̄t flores bonoꝝ opeꝝnec in ſenio habebūt fructus eiꝰ. teſte Cipriano in lib̓e. xij. abuſionibꝰ ſic inquit. Fructus nō reperit̉ in arore in qͣ flos pͥus nō apparuit. Sic nec in ſenio honorē ꝯſeqͥ pōt ſi in adoleſcētia ſua alicui diſcipline nō laborauit. Quia dic̄ Saluſtiꝰ in Iugurtino. Qualis qͥs iniuuentute cernit̉. talis fructus in ſenectute ꝑhibet̉. Ethoc intelligendū eſt vt frequēter. qꝛ eius oppoſitum inſcripturis inuenimus. Salomon em̄ in iuuentute fuitbonus diligens dn̄m. Et ambulans in p̄ceptis patri?eius. ⁊ petiuit ſapīam a deo ad regendū ppl̓m ſuuꝫ. vthabet̉. iij. Regū. iij. Sed cū ſenuiſſet deprauatū eſt coeius. ⁊ adamauit alienigenas mulieres. qͦꝝ amore ydola adorabat. iij. Reg. v. Econtra aūt manaſſes in adoleſcentia fuit in ꝯſpectu dn̄i colens ydola ⁊ adorans eatantū effudit ſanguinē innoxiū ꝓph̓aꝝ donec implerēthierl̓m platee vſqꝫ ad os. iiij. Reg. xxj. In ſenio aūt factus eſt bonus cōfitens peccata ſua. Peccaui inqͥt ſuꝑnumerū harene maris. vt habet̉. ij. Paral̓. xxxiij. Sicnō fuit de benedicto puero ſancto Nico. ſꝫ in iuuenite ſtuduit floridis virtutibꝰ exornari. ⁊ vſqꝫ ad finē vluit ꝑſeuerare. ita vt dicere audeat. Puer erā ingenioſus. ⁊ ſortitus ſum aīam bonā in ſenectute. Pro qͣ vlterius eſt notandum. ꝙ in pueris ſunt octo ſigna futurebitatꝭ. q̄ oīa habuit in ſe h. Nico. Primū eſt puritasentis ⁊ corꝑis. quā ſi puer habuerit dignus eſt honore. Iō dicit Lactantius in li. de falſa iuſticia. Tūc adoleſcētis ꝑpendis veraciter dignitatē ſi in facie venuſtatem. ⁊ in mente p̄tulerit puritatē. Hanc dignitatē beatus Nico. habuit. qꝛ oēm carnalē delectationē repreſſit⁊ virginalē integritatē ꝑfectiſſime ꝯſeruauit. qꝛ a cōſortio feminaꝝ ſtudioſiſſime declinauit. Iō dicere pōt illd̓Thob̓. iij. Mundā ẜuaui aīam meā ab om̄i ꝯcupiſcentia. ſcꝫ carnali. Iō ipſe figuratus eſt ꝑ Ioſeph. qͥ oꝑi nephario ad qd̓ inſtigauit eū vxor phutitari noluit ꝯſentre Gen̄. xxxix. Ipſe eſt verꝰ Samuel qͥ erat puer boneindolis. ⁊ in templo dn̄i in ephot lineo. hoc eſt in veſtemūda iugiter miniſtrabat. j. Regū. ij. Sꝫ prochdoloin tali veſte puritatis nr̄i iuuenes deo nō mō miniſtrāſꝫ qd̓ magis eſt dolendū impuritati luxurie vacāt ⁊ ſeruant. Ideo vitā ſuam abbreuiant. ẜm ꝙ teſtat̉ Lexusin phiſonomia palenionis. Adoleſcentes luxurioſi ⁊ incōtinentes ſunt breuis vite. Sed pudici naturalit̓ diuviuūt. Et hoc pꝫ de ſancto Nico. qͥ fuit pudicꝰ ꝯtinēsqͣre ad ꝑfectā ꝑuenit etatē. Fuit eī nō ſolū purus corꝑeſꝫ ⁊ mente. qꝛ ſpreuit diuitias mundi q̄ mentē hōis impuritant. ⁊ peccatis maculant. ẜm illud Eccͣi. xj. Si fueris diues nō eris īmunis a delicto. Iō in hoc ſil̓is eſtaulo apl̓o. qͥ dicit ad Phil̓. iij. Om̄ia arbitror vt ſterora vt xp̄m lucrifaciā .i. habeā illum in p̄miū. Spreuietiā b. Nico. gl̓iam mundanā. ẜm qd̓ canit̉. Gl̓iaꝫ mū
di ſpreuit cū ſuis oblectatiōibꝰ. Et in hoc aſſil̓atur alijsapl̓is qͥ gl̓iam mundi ⁊ om̄ia alia ſpreuerūt. Iō Petrꝰin ꝑſona eoꝝ dicit Math̓. xix. Ecce nos reliqͥmus oīa⁊ ſecuti ſumus te. Iō ſedebit cū eis. ⁊. xij. tribꝰ iſrl̓ iudicabit. Secūdū ſignū pueri eſt honeſta agilitas. de qͣ dicit Sen̄. Iuuenis ad honeſta agilis ſignū eſt future ꝓbitatis. Hanc b. Nico. habuit. qꝛ in puericia eccleſiaꝫfrequentauit. Similis in iſto beato Petro ⁊ Iohāni oqaſcenderūt in templū ad horā or̄onis nonā Act̉. iij. Inhoc debemus ip̄m imitari. quia frequētatio eccl̓iaꝝ eſteuaſio tribulationū corꝑalium ⁊ ſpūaliū. qd̓ pꝫ Numeri. xvij. vbi legit̉. qn̄cūqꝫ tribulatio oriebat̉. Moyſes etAaron in tabernaculum currebant tanꝙͣ viri dei. ⁊ addn̄m ſctm̄ deuota or̄one clamabant nobis in exemplū.ꝙ qͥlibet nr̄m in tribulatiōibꝰ nr̄is ad dn̄m clamet. Sꝫſunt nōnulli qͥ valde pigri ſunt ad eccl̓ias frequentandas. īmo qd̓ plus eſt diebꝰ dn̄icis qn̄ ex p̄cepto ibidemdebent eſſe ſe abſentant. ⁊ negocia ſua expediūt. cum tn̄mandatū eſt in canone in. c. miſſas. de ꝯſe. diſ. j. vbi dr̄.Miſſas totas die dn̄ico ſecl̓aribꝰ audire p̄cipimus. itavt ante bn̄dictionē ſacerdotis egredi ppl̓s nō p̄ſumat.qd̓ ſi fecerit ab ep̄o publice ꝯfundet̉. Glo. i. grauiter corripiet̉ vl̓ excōmunicet̉. Ex iſto canone elicit̉ ꝙ nō viſitans eccl̓ias ſaltem die dn̄ico audiendo totā miſſam. ſꝫdimittendo hoc ex mala ꝯſuetudine peccat mortalitercū nullus dꝫ excōicari niſi ꝓ peccato mortali. vt hr̄. xj.q. j. c. uullus. Terciū ſignū ꝓbitatis eſt māſuetudo ſeumititas Eccͣi. iij. Fili in manſuetudine oꝑa tua ꝑfice. ⁊ſuꝑ gl̓iam hoīm diligeris. Māſuetudo eſt culcitra nobiliſſima in lecto ꝯſcīe. in quo aīa cū deo quieſcit. Hāchabuit b. Nico. qͥ a iuuentute ſua fuit mitis ⁊ manſuetus. Iō ab om̄ibꝰ eſt dilectus. ẜm qd̓ canit̉. Btūs Nicolaus pontificalibꝰ iufulis decoratus talē ſe exhibuit:vt ab om̄ibꝰ amaret̉. Et ſignificat̉ ꝑ Moyſen qͥ fuit virmitiſſimus Nume. xij. Quartū ſignū eſt ſobrietas queexpedit pueris. Iō dicit apl̓us ad Tytū. ij. inuenes ſil̓rhortare vt ſobrij ſint. Sic ⁊ b. Nico. cū adhuc rōne nōvteret̉ ſpūſancto docente. qͣrta ⁊ ſexta feria ieiunauit.Et hoc ideo vt aſueſceret portare iugū dn̄i. Quare ẜmSen̄. melius retinent̉ q̄ teneris etatibꝰ impͥmunt̉. hācvirtutē etiā amare ⁊ tenere debemus q̄ ẜm Bern̄. nonſolū eſt abſolutio peccatoꝝ ſꝫ extirpatio vicioꝝ. nō ſolūobtinet veniā. ſꝫ meret̉ ad gl̓iam. nō ſolū dꝫ peccata p̄terita q̄ cōmiſimus. ſꝫ repellit futura q̄cūqꝫ admittere poterimus. hec ille. Quintū eſt verecūdia q̄ tm̄ ꝯuenit iuuenibꝰ. qꝛ Ariſ. iiij. Eth̓. Uerecūdia nō ꝯuenit om̄i etati niſi iuuenili. Et ſubdit. Iuuenē verecūdū laudamꝰ.ſenē v̓o timidū nullus laudabit. ⁊ dicit Boet̓. Senemveritas. ⁊ iuuenē verecundia vtrāqꝫ bene decorat. hācb. Nico. habuit nō in ſe tm̄. ſꝫ in alijs. nam verecundiāNico. coetanei ſui portauit in corde ſuo ei in auro ſubueniendo. ⁊ virginū infamiaꝫ releuando. Iō canit̉ deipſo. Pudore bono repletꝰ dei famulꝰ ſumptibꝰ datisſtupri nephas ꝓhibuit. Sextū eſt obedientia quā ꝯſulit apl̓us ad Eph̓. vj. Filij obedite ꝑentibꝰ vr̄is in dn̄o.hoc em̄ iuſtū eſt. Et dicit glo. ꝙ debent obedire in licitꝭ⁊ honeſtis. Et hoc elucidat tho. de aquino in quotlibeto ſuo dicēs. Filij d̓e nccͣitate tenent̉ ꝑentibꝰ obedire induobꝰ. Primo in cōuerſatione domeſtica. vt ſi ꝑentesmiſerint eos eſſe in aliquibꝰ locis ſollicitos debēt adimplere. Secūdo in his in his q̄ tangnt morē diſcipline.qꝛ in inſtructione moꝝ tenent̉ qd̓ eſt ſignū future ꝓbitatis. Et poſſet qͥs dicere qͥd eſt obedientia. Rn̄. ꝓprievolūtatis abnegatio ⁊ diuine volūtatis applicatio. hāchabuit b. Nico. qͥ cū audiret a dn̄o in euange. Niſi qͥsrenūciauerit om̄ibꝰ q̄ poſſidet ⁊cͣ. ſtatim epiphanio patre ⁊ Iohāna mr̄e defunctis cepit cogitare qͣliter diuitias expenderet ad honorē dei. Etiā in ſignū future obedientie pͥma die natiuitatis ſue cū balnearet̉ inſtinctuſpūſſancti ſtetit erectus in pleui. tanꝙͣ ꝑatus ad obediB B ij