Sermo.CIII.

dormientes in dormiendo facientes oꝑa vigilie nō poſſunt memorari operum illoꝝ .ſ. ſomnioꝝ bene recordāt̉eodem modo facientes de genere bonoꝝ extra charitatem non recordant̉ ſe fuiſſe ꝓ eiſdem eternaliter p̄miatos. ⁊ ſic iudicabunt illa nō ſunt oꝑa bona. ſed potius ſicut bonoꝝ operū ſomnia p̄teriſſe. Iob. xx. Velut ſomniū auolans non inueniet̉. tranſibit velut viſio nocturna. Quarto peccatū comꝑatur ſomno ꝓpter iudicij deceptōem. Somnians iudicat ſe qn̄qꝫ eſſe in magnis feſtis collocatū inter reges ⁊ cum euigilat inuenit ſe fortaſſis in carcere compeditū dormiens terribilia nō timet.qꝛ ſi quis ſtet ad caput dormientis cum gladio euaginato nihil timet ſed de fantaſijs ꝓprij capitis que ſibi nocere non poſſunt timet. Eodē modo dormiētes in peccatis falſum habent iudicium. Nam tribulatōnes ſeculique ſunt fantaſtice nimis timēt. Penas v̓o eternas nōformidant. quoꝝ quilibet pōt dicere illd̓ Iob. vij. Terrebis me ꝑ ſomnia ⁊ ꝑ viſiones horrere cōcuties. Eccī.xl. Somnia noctis immutant animū eius. Ecce ptꝫ ꝙpeccatū ſimiliter ſomno ⁊ peccans ſomniat ſiue dormitTalis ſi debet ſuſcitari primo indiget orōne in fide. videlicet illuminatoꝝ .ſ. bonoꝝ qd̓ notatur in hoc ꝙ xp̄srogatus a Iayro qui interp̄tat̉ illuminatus ſecutus eſteum ad illam ſuſcitandā. qꝛ peccator in mortali peccatodormiens non pōt ꝑ ſe grām ꝓmereri. quare vt dictuꝫeſt. indiget orōne viri iuſti in fideqꝫ illuminati. Iō dicitur Iob. v. Uoca ſi eſt ⁊ ad aliquē ſanctoꝝ cōuertere vtſjoret ꝓ te. Ꝙ aūt peccator nō pōt ꝑ ſe grām ꝓmereri cāeſt triplex. Prima quia talis eſt priuatus omi gratia recte ſicut miles derelinquens dn̄m ſuum ⁊ ſeruiens aduerſario eius. non tm̄ meret̉ bonis ſpoliari ſed etiam capite plecti. Sic ⁊ homo cuius vita debet eſſe militia ſuꝑterram. Iob. vij. Cum dereliuquit dn̄m ſuum Ieſumxp̄m ⁊ adheret dyabolo ꝑ peccatū non eſt dignus bonis terre quantominus gratie. iuxta illud Augu. Homo in mortali exiſtens non ſolum priuat̉ om̄i bono gr̄eſed etiam eſt indignus quo veſcitur pane. Secūda cauſa eſt quia cum talis ordinetur ad penam non pōt promereri grām. quia dicit̉ Roma. ij. Ira ⁊ indignatio tribulatio ⁊ anguſtia in omnē animā hominis operantismalum. Tercia cauſa eſt. quia non habet rōnem merēdi radicem. vicꝫ charitatis. Non meret̉ enim quis niſicum dilectione ſeruiat. Sed dum ſeruit dyabolo cōtrarius eſt deo. quia dicit Bern̄. Anima peccans perdit ſignum xp̄i ⁊ accipit ſignum dyaboli. ideo neceſſe ē vt habeat orōnem ſanctoꝝ ſiue iuſtoꝝ vt poſſit grām ꝓmereAri. Secundo indiget dei p̄uentione qd̓ tangit̉ cum dic̄princeps. Dn̄e filia mea defuncta eſt. ſed veni ⁊ impone illi manū ⁊ viuet. q. d. Veni ꝑ grām p̄uenientē operantē ⁊ gratis datam ⁊ impone illi manū per gratiā cōcomitantē cooperantē ⁊ gratuitam. ⁊ viuet ꝑ gratiā cōſequentē ꝑficientē ⁊ conſumantē. ⁊ ſic triplex eſt gratiavt tangit magiſter ſententiaꝝ li. ij. di. xxvj. Primo ē gratia p̄ueniens operans gratis data. hāc deus ſolus oꝑatur in nobis. Per omnia ſine nobis vt creatio gubernatio redemptio vocatio corꝑis ſanitas vires anime induſtria ingenij ⁊ cōſilū que dicit̉ p̄ueniens. qꝛ in dono ſuonos deus p̄uenit diſponens nr̄am voluntatē vt fiat bona vel velit bonum vt dicit magiſter vbi ſupra. c. j. in fine. Soluntas hominis gratia p̄uenitur atqꝫ p̄paraturvt fiat bona non vt fiat voluntas. qꝛ ante grām voluntas erat. ſed non erat bona ⁊ recta voluntas. Dicit̉ etiāoperans. qꝛ ſolus deus in nobis operatur. Iuxta illudPhil̓. ij. Deus operatur in nobis velle .i. voluntatē bonam. Dicitur etiam gratis data. quia adhuc nulla noſtra merita p̄ceſſerunt. ad Tytū. iij. Apparuit benignitas ⁊ humanitas ſaluatoris dei noſtri. non ex operibusiuſticie que fecimus nos ſed ẜm ſuam miſericordiā ſaluos nos fecit. Secunda gratia eſt cōcomitans coope­ ⁊rans̓ ⁊ gratuita hanc deus operatur in nobis non ſine

nobis ſed nobiſcum vt ſancta deuotio dulcis meditatio affectuoſa oratio ⁊ cōſimilia. ⁊ dicit̉ cōcomitans. qͥaadiuuat nr̄am pietatem pie ⁊ recte viuere. qꝛ dicit Grego. Nihil valet humana induſtria fine dei adiuuantegratia. Dicitur etiam cooperans eo ꝙ talis gratia propter adiuncta noſtra opera gratos nos reddat deo. vn̄Grego. xvj. moral̓. Superna dei pietas purgat in nobis ſine nobis vt obſequente noſtro libero arbitrio bonum quod petimus agat nobiſcum. quod tamen ꝑ cōpenſam gratiam in extremo iudicio ita nos remuneratvelut ſolum nobis p̄ceſſiſſet. Tercia gratia dicitur ſubſequens ⁊ conſūmans hanc iterū deus operatur in nobis. que gratia ideo ſic dicta eſt. quia predictas. gratiasſubſequitur perficit ⁊ conſummat que conſiſtit in totiꝰvite ⁊ operū virtuoſoꝝ felici conſūmatiōe ⁊ eterna glorificatione. ⁊ de hac dicitur Roma. vj. Gratia dei vitaeterna merito dicitur. quia excedit omnia noſtra merita. nulla enim merita poſſunt ei ad dignum reſpondere. Roma. viij. Non ſunt condigne paſſiones huiustemporis ad futuram gloriaꝫ que reuelabitur in nobisideo quicquid vltra meritum noſtꝝ nobis tribuit gratia nominatur. Tercio indiget tybicinum eiectione. qꝛdicitur hic. Cum veniſſet Ieſus in domū principis ⁊ vidiſſet tybicines ⁊ turbam tumultuantē. Tybicines carmen lugubre canebant vt alios ſuo carmine ad fletumꝓuocarent. Sed turba poſt mortem puelle alterutrumloquebantur. quia archiſynagogus erat homo nobilisquare venerant multi ad domū eius ꝓpter morteꝫ puelle vt ſibi compaſſionē oſtenderet. Sed illis dicebat Ieſus. Recedite. quaſi diceret. dimittatis lugere. ⁊ Luceviij. dicit. Nolite flere non eſt mortua puella .i. immorſura ſed dormit. quaſi diceret. Faciliter poſſum eam ſuſcitare a morte vt de ſomno. Moraliter aūt per tybicines ẜm Rabanū ſignificant̉ adulatores qͥ fouent animam in peccatis. Nam dicit Guil. in ſumma vicioruꝫtractatu de vicio lingue. Allegant homines in peccatisdelectat enim hominē ea facere in quibus non ſolū meruit reprehenſor ſed auditor laudator. Et ſuper illd̓ Luce. vj. De cum benedixerint vobis omnes homines.Dicit gloſa. Pars magna pene eſt peccatori ſua ſceleramodo non argui. ſed inſuper bene geſta laudari. Et ſuper illud pſalmiſta. Deus in adiutorium meum intende. dicit Auguſtinus. Plus nocent ſigna adulatoris qͣꝫmanus perſecutoris. Et Eccīaſtes. vij. Melius ē a ſapiente corripi qͣꝫ ſtultorum adulatione decipi. ſcilicꝫ quinutriunt eum in malo. ita adulatores ad inſtar tybicinum debent eijci vt anima a peccatis reſurgat. quia decipiunt eam. Eſa. iij. Popule meus qui te beatum dicont ip̄i decipiunt te. Et. capi. ix. Erant qui beatificantpopulum iſtum ſeducentes. Sed per turbam tumultuantem ſignificatur ſeculi cura que etiam eſt eijciendaſi debet ſuſcitari anima. De quo dicit Gregorius. xviij.moral̓. Foris autem turba eijcitur vt puella ſuſcitetur.quia niſi prius a ſecretioribus cordis expellatur ſecularium multitudo curarum anima que intrinſecus iacetmortua non reſurget. Spiritualiter autem per tybicines ſignificantur demones. quia ſicut illi admiſſi erant̉ Qvt ad fletum dulci cantu prouocarent aſſiſtentes. quiahec eſt naturā artis illius vel alterius muſice vt letosfaciat letiores ⁊ triſtes triſtiores. propter quod dicit Sapiens. Muſica in luctu melodie non eſt conueniēs Eccleſiaſtici .xxij. quia ſunt indiſpoſiti ad gaudium. Sic ⁊demones dulciter canunt dum ad peccatum trahunt.ſcilicet lugubriter quando in peccato detinere volunt.Nam aliquando pretendunt mūdi vanitatē aliquando etatis congruitatē. aliquando peccantiū multitudinem. De primo Ecc̄s. iij. Nihil melius eſſe dep̄hendiqͣꝫ letari hominē in opere ſuo. De ſecūdo Sap̄. ij. Venite fruamur bonis ⁊ vtamur tanꝙͣ creatura in iuuētuteceleriter. De tercio. ij. Reg. xix. Non ſum melior ꝙͣ pa