Druckschrift 
2 (1487) Pars aestivalis de tempore
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Sermo.CI.

ceptum ſignificetur per tercium talentū eſt. Memento vt diem ſabbatum ſanctifices. in hoc obligantur triagenera hominū. Primi qui opus ſeruile in eo faciūt vtoperatores quod ꝓhibet dn̄s Exo. xx. facies opusſeruile in eo tu vxor tua filij tui aduena. ſed qꝛ diesſabbati tranſlata eſt in diem dominicā. Ideo dicit ſanctus Appollonius de conſe. di. iij. Ieiunia. Nulla operatio in illa die ſancta oꝑetur niſi tm̄ hymnis pſalmiscanticis dies tranſigatur. Dicit tamen Guilhelmꝰ. Siiacent ſegetes in agris aut fenum in pratis ſi immineattempeſtas aut pluuia que corrumpunt poſſunt ea dominica remouere. Sed quare nunc dies dominica ceſſando a labore honoratur. Reſpondit Leo papa diſtī.lxxv.c. die dominica in hac die mundus ſumpſit exordium. in hac die per reſurrectōem mors interituꝫ etvita accepit principium. Secundi obligantur hocdato qui diem feſtum in peccatis mortalibꝰ exigunt etin ebrietatibus comeſſationibꝰ illicitis choreis ſic dealijs. ideo dicitur de conſe. diſt. iij. Irreligioſa conſuetudo gua vulgus per ſanctoꝝ ſolennitates agere conſueuit populi qui dicunt officia diuina veſꝑas completorium attendere ſalutationibꝰ turpibꝰ inuigilant hoc vtab omnibꝰ prouincijs depellatur ſacerdotum .i. ep̄oruꝫcure cōmittitur non iſta vicia iam dicta debent in feſtiuitatibꝰ dimitti. Sed etiaꝫ vicia carnis. quia dic̄ Gregorius in dyalogo quedam legitima a viro ſuo cognita cum ſe ꝓceſſioni coniungeret a dyabolo arripitur etmultū vexabatur. Tercij ſunt qui choreas iungunt vtO faciunt vt iam dictum eſt. Quartum preceptum ſignificatur per quartum talentum. vicꝫ. Honora patrem etmatrem. in hoc obligantur primo illi qui non exhibentparentibus obedientiam. contra illud apoſtoli .j. Col̓.iij. Filij obedite parentibꝰ per omnia. Sed tunc querit̉vtrum filij tenentur obedire parentibus per om̄ia. Reſpondit ſanctus Thomas in quolibeto. q. ix. tm̄ adilla extendit ſe debitū obedientie ad que ſe extendit iusp̄lationis. qꝛ obedientia niſi aliquo p̄lato debet̉ large loquendo de p̄lato. Pater aūt habet ptātem p̄lationis ſuꝑ filios in duobꝰ. Primo qͣꝫtum ad domeſticāuerſatōem. qꝛ pater familias eſt in domo ſicut rex in regno. Et ſicut ſubditi regis tenentur obedire regi in hisque ſpectant ad gubernatōem regni. ita filij alij domeſtici tenent̉ patrifamilias obedire in his que ꝑtinēt addiſponenda domos. Secundo pater hꝫ illius p̄latiōisſuꝑ filium in his que ꝑtinent ad moꝝ diſciplinaꝫ. ſicutdicit Ariſto. viij. ethi. ideo iſtis duobꝰ modis teneturfilius obedire patri. Contra aūt inobedientes dr̄ Deutero. xxj. Si genuerit quis filium contumace vel ſuꝑbūvel ꝓteruum qui non audit patris vel mr̄is imꝑium lapidibꝰ eum obruet ppl̓s ciuitatis. Secūdo obligant̉ inhoc p̄cepto. Qui non faciunt parentibꝰ reuerentiaꝫ adquem hortat̉ Sap̄. xxviij. In tuo corde honora patreꝫ matrem tuam nec gemitus patris matris tue obliuiſcaris. Tercio qui ſubtrahūt parentibꝰ alimoniā. quiapeccant filij qui in neceſſitate parentes non alunt.ſuper illud. Honora patrē matrem dicit glo. Hic p̄cipitur vt filij honorent parentes officio pietatis. videlꝫeis in neceſſitatibꝰ eoꝝ ſubueniendo. Sicut fecit quidāde quo legitur in libro de honeſta. cle. qui habuit parentes inueteratos multū gloriabat̉ apud hoīes haberet theſaurū magnū. accuſat̉ ergo apud dn̄m ſuum venit dominus volens eum caꝑe pecuniaꝫ auferre. Reſpondit ille. veni oſtenſam tibi theſaurū meum duxiteum ad vnam camerā vbi iacebat pater antiquus honeſtus in alia mater. Domine inquit ille theſaurꝰ meꝰReſt ille aūt multum cōmendatus receſſit. Quintū preceptum reſpondet quinto talento. eſt. Non occidas. inquo obligantur tria genera hominū. Primi ſunt oditores.. Ioh̓. iij. Omnis qui odit fratrem ſuuꝫ homicidaeſt. peccata enim hominū odire poſſumus non tamen

ꝑſonam eius. Iuxta illud lxxxix. diſtī. c. odio habendaſunt peccata non hoīes. qꝛ ẜm Greg. Odium cōſumitomnia que inuenit bene geſta in homine. Secūdi ſuntdetractores quoꝝ lingue ẜm pſal. gladius acutus. naꝫper detractōeꝫ tanꝙͣ per gladium occidit̉ anima quodgrauius eſt ꝙͣ homicidium corporale. quia ſolū vniuscorpus occiditur. Hic aūt ſicut plures perimunt̉. vnadetractoris alia eius cui detrahit̉. Tercio ip̄oꝝ audientium dum conſentiunt vel ſi non poſſunt reſiſtunt. id̓ohomicidiū tale periculoſiſſimū eſt. vnde Alexander. vj.q. j. c. ſumma dicit. Summa iniquitas fratres eſt detrahere. vnde ſcriptū eſt omnis qui detrahit homicida eſt omnis homicida non habet ꝑtem in regno dei. Tercij ſunt opere occiſores. ſunt triplices quidaꝫ occidūttm̄ corpus iſti non ſunt timēdi p̄ſertim qn̄ propter iuſticiam occidūt. Quia Math. x. dicit xp̄c. Nolite timere eos qui occidunt corpus. Quidam occidunt animaꝫtm̄ qui aliquē ad peccandū trahunt. Sicut dyabolusprimos parētes induxit ad peccādū. quare dicit̉ Iobviij. Ille homicida erat ab initio. Alij aūt occidūt vtrūqꝫ vt qui pueros occidunt non baptizatos qui ſeip̄osex deſperatione occidunt quibꝰ non eſt orandum necſunt cum fidelibꝰ ſepeliendi. xxxiij. q. v. placuit. vbi dicitur. Placuit vt qui ſibip̄is volūtarie aut ferrū aut venenum p̄cipitium. aut ſuſpendiū vel quolibet modo ſibi inferunt mortem nulla prorſus in oblatōe cōmemoratio fiet neqꝫ cum pſalmis: eoꝝ cadauera deducant̉ adſepulcra. Sextum p̄ceptum innuitur in ſexto talēto qd̓ S.debebat ille eſt. Non mechaberis .ſ. corde ore operede corde dicitur Math. v. Qui viderit mulierē ad concupiſcendū eam iam mechatus eſt eam in corde ſuo. qꝛẜm glo. concupiſcentia eſt mater adulterij ſicut ira homicidij. De ſecundo Ephe. v. Fornicatio oīs immundiciā non nominet̉ in vobis. De tercio ibideꝫ. Omnisfornicator omnis immundus non habet parte in regno dei. Septimū p̄ceptum correſpondēs ſeptimo talento. vicꝫ. Non furaberis. in hoc obligant̉ tria generahominū. primi rerum inuentores. de quibꝰ dicit Hieronymus ſuper Leui. ponitur. xiiij. q. v. c. Multi ſinepeccato putant eſſe ſi alienū quid inuenerunt teneātdicant deꝰ mihi dedit cui habeo reddere. Diſcant hocpeccatū eſſe ſimile rapine ſi quis inuenta non reddat tale peccatuꝫ non dimittit̉ niſi oblatum reſtituat̉. vt dicitAugu. Secundi ſunt fraudatores qui in mercimonijsfraudem faciunt. quod inhibet apl̓s. j. Theſſa. iiij. Nemo in negocio circuueniat ꝓximū ſuum. quia vindex ēdn̄s omnibꝰ his. ſed qꝛ negocia raro ſine fraude fiunt.ideo dicitur de peni. di. v. Qualitas vtilius eſt diſpēdiaqͣꝫ periculoſis negociationibꝰ aſtringi. qꝛ difficile eſt inter vendentis ementis cōmertiū non interuenire peccatū. Tercij ſunt vſurarij qui bona alioꝝ auferunt veletiam raptores qui per violentiā bona pauperū tollūttales niſi reſtituant xp̄i regnum nunqͣꝫ poſſidebūt. psͣ.Domine quis habitabit in tabernaculo tuo ⁊cͣ. reſpondit. qui pecuniam ſuam non dedit ad vſuram. Octauūp̄ceptum ſignificat̉ per octauum talentū .ſ. Non loqueris falſum teſtimoniū. in hoc obligant̉ tria genera hominū. Primi qui ex timore falſum teſtimoniū ꝓferunt.Prouer. x. Teſtem fallacem odit anima dei non ſolūille peccat ſed etiam veritatē qui dum oportet non manifeſtat. vnde Auguſt. xj. q. iij. c. quiſquis dicit. Quiqͥsmetu poteſtatis veritatem occultat glo. qn̄ dicere debꝫ.iram dei ſuper ſe prouocat. quia magis timet homineꝫqͣꝫ deum. Et infra. Uterqꝫ inquit reus eſt qui veritatem occultat qui mendaciū dicit. Secundo ſunt quipropter munera dicunt falſa teſtimonia. de quibꝰ Eſa.v. De qui iuſtificatis impium muneribꝰ iuſticiamiuſti aufertis ab eo. tales vendunt deum ſicut iudas. ſicut teſtatur Beda ſuꝑ Marcum. xj. q. iij. c. abijt. Qui muneribus contra quemlibet falſum teſtimonium.

Hh