Sermo.CI.
peccato ⁊ ꝑ recordationeꝫ delectationis preterire quosdrabolus ſeq̄ns eos cito caperet ꝑ conſenſuꝫ ⁊ remanerent captiui. Figura Gen̄. xix. vbi legit̉ ꝙ cū dn̄s velletxodomā ⁊ gomorram ꝓpter illoꝝ iniquitatem ſubuertereangelus pepercit Loth ⁊ vxori ⁊ familie ipſius vt exirent inde ⁊ ſaluarentur in monte. ⁊ omnes ſic fecerūtxcepta vxore Loth que dum fugere voluit ſe retroſperit ⁊ verſa eſt in ſtatuaꝫ ſalis. Spūaliter dominus vultpunire peſſimoꝝ peccata ſicut vt exigit ſue iuſticie rectitudo. qꝛ dicit Aug. in ſermonibꝰ cōibꝰ ſer. xliij. Impunitum nō pōt eſſe pctm̄ nō decet nō oportꝫ nō eſt iuſtūqꝛ nō pōt eſſe impunitū puniat̉ a te nō puniat̉ ab illoſeꝫ deo. Hec Aug. Precepit igit̉ cupientibꝰ ſaluari vta preteritis recedant ⁊ ꝑ viā penitentie ⁊ ſaluent̉ in mōte dn̄i vicꝫ in celo ⁊ vult ne retroſpiciāt ꝑ peccati recidinationem. ſed recto tramite pnīe ꝑficere inceptum iterSic enim ꝑueniant ad montem eterni gaudij in qͦ ẜmpāͣ beneplacitum eſt deo habitare cuꝫ ſanctis ſuis. Sꝫſi miſer pctōr ad inſtar vxoris loth retroſpiciat ꝑ ingratitudinem ⁊ recidiuet in peccatū vertit̉ in ſalem ⁊ efficitur terra ſterilis in qua nihil videtur naſci. amplius ꝑtinens ad virtutē ſed potius erit ad eternum ignem. ⁊hoc patet de ſeruo qui debebat. x. milia talenta. ſed qͥapetiuit gratiam a domino obtinuit. Miſer aūt ꝑ ingratitudine retroſpexit cum ꝯſeruū ſuū tenens ſuffocauitquapropter penis eternis traditus fuit. vt dicit preſēseuangelium. in quo tria principaliter tangit euangeliſta. Primo vniuerſalis rōnis exigentiam. ibi. Simile ēregnuꝫ celoꝝ. Secundo impoſſibilis ſolutionis indulgentiam ibi. miſertus eſt dominꝰ. Tercio penalis vltionis finalem ſnīam. ibi. iratus dn̄s. Primo ergo tangitniuerſalis rationis exigentiaꝫ cū dicit. Sil̓e eſt regnūOceloꝝ homini regi qͥ voluit rationem ponere cum ẜuisſuis. Circa quod notandum. homo iſte ⁊ rex vt ait hieronymꝰ. chriſtus eſt qui dicit̉ homo hic et rex cui regnūceloꝝ aſſimilatur. quis meliꝰ intelligit̉ ꝙͣ redemptor noſter. de quo ꝓpheta. homo eſt et quis cognoſcit eum. etDeus iudiciū tuū regida ⁊ iuſticiā tuam filio regisid eſt chriſto qui ẜm deitatem filius eſt regis eterni. ſcꝫpatris. ⁊ ẜm humanitatem eſt filius dauid regis. vt habet̉ Math̓ .j. quia deſcendit de ipſo dauid ẜm carnem.Roma. j. Iſte homo verꝰ ⁊ rex eternꝰ vult rōnē ponere cū ſeruis ſuis. ⁊ hi ſunt om̄es hoīes qui ſerui eiꝰ ſuntratione creationis. qꝛ dicit psͣ. Scitote quoniā dn̄s ip̄eeſt deus ipſe fecit nos ⁊ non ipſi nos. vel ſunt ſerui eiusN iure licet multi ſunt eius facta ⁊ executōne. Sunt enimtria genera ſeruorum ẜm iura. Aliqui enim ſunt originarij qui ſunt in ſeruitute nati. Quando em̄ hō qui eſtmaior. xx. annis ſe patitur venundari. vt in veritate ꝑticipet in precio talis licet ante liber fuit fit ſeruus ⁊ filijnati ab eo in ſeruitute naſcunt̉. Sic om̄s hoīes ſunt ſerui dei. qꝛ in pͥma creatiōe deꝰ om̄s ſimplices creaturasante nos creauit vt ſeruirent nobis. ſꝫ poſt illas creauithoīes vt ſeruirent ſibi. nō qꝛ creator deus ⁊ ſumme bonus eiꝰ ſeruitio indigeret. qꝛ ẜm Psͣ. bonoꝝ nr̄oꝝ noneget. ſꝫ ſeruiret ei iō vt frueret̉ eo cui ſeruire regnare eſt.In hoc em̄ ꝓficit ſeruiens nō ille cui ſeruit̉. vt dicit maIſter li. ij. di. j. c. ij. Alij ſunt ſerui empticij qͥ ab hoſtibꝰſuis empti ſunt qꝛ dicit ius ciuile inſtituta de iu. ꝑſo. §Serui quos imperatores ſtatuerūt qn̄ vnꝰ hoſte ſuumcaperet ꝙ ſi illius ꝓpriꝰ eſſet vel vendere poſſet ne ip̄mnecaret. Quare gͦ dicit Aug. li. xix. de ciui. dei. c. xv. Orovocabuli ſeruoꝝ in latina lingua inde credit̉ dicta ꝙhi qͥ iure belli poſſunt occidi a victoribus cōſeruabant̉ſerui fiebant a ſeruando appellati. Sic et nos ſumꝰ ſerui dei. quia tenebamur captiui a dyabolo. ſꝫ ab illo noschriſtꝰ eruit magno precio. vicꝫ p̄cioſo ſanguine ſuo. dequo apl̓us. j. Coꝝ. vj. Empti eſtis precio magno. Tercij ſunt ſerui cōductiui qͥ nō coacti. ſꝫ volūtarie ſeruiūtdb̓ ſpem lucri. Sic et nos ſerui ſumus dei qͥ debemus
ei ſeruire nō coacte ſꝫ voluntarie. ſicut ille qͥ ait. Voluntarie ſacrificabo tibi. qꝛ coacta ſeruicia deo non placentIac̄. ij. ⁊. xxiij. q. vj. iam ꝟo. Sed qꝛ ip̄e nos cōduxit exdenario diurno pro vita eterna Math̓. xx. Ideo ſeruire debemus illi in ſanctitate .i. pura conſcientia Luce. j.Cum igit̉ illis ſeruis ponet hō iſte ⁊ rex xp̄s ardua rationē. qꝛ oēs maīfeſtare oportet an̄ tribunal xp̄i. vt vnuſquiſqꝫ referat vel accipiet ꝓpria corꝑis prout geſſit ſiuebonum ſiue malū. ij. Coꝝ. v. Et Athanaſius in ſymbolo. om̄s hoīes reſurgere habēt cū corporibꝰ ſuis ⁊ reddituri ſunt de factis ꝓprijs rōnē. Primo igit̉ cū ponet rexiſte rationē cū ẜuis ſuis p̄dictis oportet vnūquēqꝫ reddere rationē de verbis ocioſis. iuxta illud Mat. xij. Deomni verbo ocioſo qd̓ locuti fuerint hoīes reddent rationē in nouiſſimo die. de quo. lxiij. Y. vbi sͣ. dictuꝫ eſt.Eſt aūt multiplex verbum de quo ratio reddenda eſt.Primum eſt v̓bū adulatiōis qd̓ eſt valde ꝑiculoſuꝫ. qꝛimplicat hoīem multis pctīs. Eſt em̄ adulator ad modū nutricis qui filios dyaboli obdormire facit in peccatis. ſicut ⁊ nutrix caſum paruuli ad eiꝰ ꝯſolationē interpretat̉. Sic ⁊ adulator pctm̄ eius cui adulatur ꝙ in veritate eſt caſſuꝫ: aſſerit eſſe opus magnificū. ⁊ hoc on̄ditſapiens ꝓuerb̓. xvj. Iniquus lactat amicū ſuū ⁊ duciteū ꝑ viam nō bonā. et hec eſt via pctōꝝ q̄ eſt via nō bona ſꝫ mala. de qua ꝓuerbioꝝ. xiiij. Eſt viā que videt̉ hominibꝰ pctōribꝰ bona ⁊ iuſta ⁊ nouiſſima eius ducuntad mortē .ſ. culpe ⁊ gehenne. ideo adulator nō ſolū ꝓ ſeſꝫ ⁊ pro his quos adulatiōe ſua in peccatis nutriuit reddet rōnem. Secundū verbū maledictionis vt qͥ ꝓfer̄tmaledictōnes ſibip̄is pueris ſuis ſeu alijs ꝯtra illd̓ apoſtoli Roma. xij. Benedicite ⁊ nolite maledicere. Sedqualem rationem tales reddent qui vocem domini terribilem audient. Ite maledicti in ignem eternū Mar.xxv. Quia maledictum qd̓ maledicti ꝓferunt in die. ſcꝫnouiſſimo ſuꝑ capita eorum deſcendent. Iuxta illud ſapientis. Qui in altū mittit lapidem ſuper caput eius cadit. ⁊ Gen̄. xxvij. Qui maledixerit tibi ſit ille maledictus. Quare precipue debent cauere parentes ne maledicant pueris ſuis. Quia illoꝝ maledictiōes magis nociue ſolent eſſe. Ecc̄i. iij. Benedictio patris firmat domos filioꝝ. maledictio aūt matris eradicat fundamenta. Ideo dicit Ualerius epiſcopus in ſermone. Nihilſeuius nihil periculoſius amaris aſperiſqꝫ maledictionibꝰ quorum vulnera tantodifficilius curant̉ quantofacilius infligunt̉. Tercium eſt verbum detractionis.quod valdelodit deus. Iuxta illud ſapiētis. Detractores deo odibiles. Detractores nanqꝫ comꝑantur pͥmomulieri pregnanti que cum dolore conatur ad emiſſionem ꝑtus. Et de detractore dicit̉ Ecc̄i. xix. A facie verbi parturit fatuus tāꝙͣ gemitꝰ ꝑtus infantis. Uideturenim detractori ꝙ rumperetur niſi verbum malum deꝓximo emitteret. ꝯtra quem dicit ſapiēs Ecc̄i. xix. Audiſti verbū aduerſus ꝓximū tuū ꝯmoret̉ in te fides tuaqm̄ nō dirūperis. Scd̓o comꝑant̉ ciconie que venenatis animalibꝰ paſcitur. qꝛ detractores alienū peccatumquod quaſi venenum eſt deferunt in ore. De quibꝰ psͣ.Quoꝝ os maledictione ⁊ amaritudine plenuꝫ eſt. Tercio comꝑant̉ thurificationibꝰ. qꝛ in cetu dyaboli detractor thuribulum defert in quo ꝑ ſuum odorem hominibus ingerit alienoꝝ pctōꝝ fetorē. Quarto ſunt aduocati dyaboli. quia ipſi conantur ad hoc. vt qd̓ dei eſt cedat in partem dyaboli. quid em̄ aliud eſt dicere iſte ē fornicator vel vſurarius ꝙͣ dicere. iſte eſt dyaboli aduocatus. iō diſtrictā rōnē ponit iſte homo rex cū eis. Quartum eſt verbū mendoſitatis qd̓ eſt velut arcus dyaboli oculos interiores filioꝝ dei ſagittās: qꝛ de mendacibꝰdicit̉ Hiere. xix. Extenderūt linguā ſuā qͣſi arcū mendacij et non veritatis. Et ibidem. Sagitta vulneras labia. Hi gͦ mendaces male in reddenda rōne ſtabūt eoꝙ cum dyabolo patre ſuo in infernū intrabunt. Quia