Druckschrift 
2 (1487) Pars aestivalis de tempore
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

P ominica. XXI. poſt Trinitatis

ſiones modicas. ſed heu iam ꝑmittunt in regnis ſuisciuitatibus tranſgreſſiones maximas. vt ludos. viciaforte adulteroꝝ. ſic de alijs. Secundū eſt bene vti hisqui ſunt in regno nulli iniuriando. Naꝫ vt innuit philoſophus. iij. polit̓. Bene vti ciuibus non ſolum preſeruat policiam. ſed etiam preſeruat principatum. Et licꝫomnē iniuriam que fit in regno rex dꝫ ſuſtinere. iniuriam tamē dei que fit blaſphemando debet acriꝰ vindicare exemplo beati Lodouici regis francie qui quendam ciuem pariſius qui blaſphemauit in penaꝫ ſui peccati alioꝝ terrorem ferro candenti in labijs ſuis cōcremari p̄cepit. Et cum aliqui principes nobiles ipſiꝰ indignati ex hoc ſanctum Lodouicum ꝓpter hoc factumarguerent. ℟ndit eis dicens. Vellē ego talem indecentiam in labijs meis ꝙͣdiu vixero ſuſtinere dum hoc vicium de regno meo tolleret̉. vt ammodo dn̄s meus Ieſus chriſtus a nullo hominū talem blaſphemiam offenderet̉. Tercium quod requirit̉ ad perfectionē policie eſt timorē incutere his qui ſunt ī policia. vt vicꝫ nullus ſit ocioſus. nam tales nocent ſibi cōmunitati. naꝫAreſto. vij. politi. tales aſſimilat ferro quod dum eſt inexercitio claritatem habet: dum v̓o quieſcit ꝯſumit̉ perrubiginē. Quartum eſt caueant̉ ſeditiones nobiliuꝫponendo eis ſtatuta quibꝰ facile ꝯtradicat̉. Exemplum patet de regibꝰ francie. qui ex ſtatutis ſancti Lodouici habent ſeruant duella guerras inter nobilesSed quicunqꝫ habet ꝯtrariū ponit hoc in iudicio ibidem ẜm iuſticiam cauſa litigātiū terminat̉. Quintū requirit̉ ſubditi reſpiciant ad eos quos maieſtas principis honorat. Nihil em̄ tantum ꝯſeruat principatumſicut bonos dignos preficere. Exempluꝫ. j. Reg. xvijde Dauid cum eſſet gener regis Saul: preliabat̉ p̄liadn̄i quocunqꝫ ſe vertebat ſemꝑ proſperabat̉. vt abbus: maxime a puellis cantantibus. Saul ꝑcuſſit milleF Dauid decem milia. ſuꝑ regeꝫ Saul laudaret̉. Sextūquod requiritur eſt princeps caueat ne aliqueꝫ indignuꝫ nimium exaltet. quia talis neminē curat nec quē oculis habet. Sicut patet de quodā in regno francie exaltato. qui ad hoc venerat. nec fratreꝫ regis necfilios in oculis ſuis aliquid reputaret. Nam ad tantaꝫdignitater. ī venerat rex eidem in officio domꝰ regieimaginem pulcram ad preſentationeꝫ ipſius locaret. etpoſtea iuſto dei iudicio ꝓpter mala que preter bonūmune fecerat per primogenitum regis qui paterno regno ſucceſſit in patibulo Pariſius eſt ſuſpenſus. Septimum eſt princeps vel dominus debet habere dilectionem ad bonū regni. hoc maxime fit bonos conſiliarios. quia ibi ſalus vbi multa ꝯſilia ꝓuerbioꝝ. xxiiij.Octanum eſt princeps habeat ciuilem potentiam.Nam vt dicit̉ in magnis moralibꝰ. Iuſticia vrbanitates ꝯſeruat. ſed iuſticia in regno ꝯſeruari poteſt ſinepotētia ciuiū. Nonū princeps ſit virtuoſus. vtdicit̉. v. politicoꝝ. Maior virtus requiritur in cuſtodeciuitatis regni ꝙͣ in duce exercitus. Nam in duce potiſſime reqͥritur exꝑientia. Sed cuſtos ciuitatis regnioportet ſit virtuoſus. Decimū qd̓ ſpectat ad policiāeſt princeps ignoret qualis illa ſit policia cui dominatur vt habeat memoriam preteritoꝝ prouidentiam futuroꝝ. Exemplū de Ioſeph Gen̄. xlj. qui ꝓpterconfidentiam diſcretionem cōſilij ſuꝑ regnū Pharaonis princeps in egypto cōſtitutus ē in hunc modumTulit rex Pharao anulum de manu ſua dedit ī manu eius. Torquem etiā eius collo circumpoſuit. fecitſecundū in regno ſuo. Cūqꝫ aſcendiſſet in currū ioſephclamauit preco vt omnes corā eo genuflecterent ſic̄ coram rege. clamor ẜm hebreos fuit abreth. quod ſonatpater tenerrimus. Abba em̄ pater. reth delicatus vl̓ tenerrimus interpretat̉. quaſi dicerent. Si etate tener. ſa.Gpientia tamen eſt pater. Secundum qd̓ requirit̉ ad ſufficientiam regis eſt obtemperatio ſubiectorum. quia re

ges vel principes vel alij domini non ꝓpria potētia ſtabiliuntur ſed beniuolentia ſubditoꝝ. Ideo dixit Salomon. Populum diſponam nationes erunt mihi ſubiecte .ſ. voluntariā amicabilem obedientiā. Ubi nota tria bona ꝯſequuntur obedientes regi. Primū ē virtutes. quia. iiij. politicoꝝ dicit ph̓s intentio boni regis eſt inducere ad virtutes populum. ideo eſt obedierdum ei. Exemplum. iij. Reg. iij. de Salomone. cui cuꝫdominus ſapientiā ſcientiā ad regendum populūtuliſſet populus eidem toto tempore principatꝰ ſui humiliter obediuit. hoc patuit de teſtimonio ſuo Sapīeviij. Nationes mihi erant ſubiecte. Secundū eſt ſalusregni ciuitatis. qꝛ vt dicit̉. iij. rhetoric. In legibꝰ eſt ſalus ciuitatis. Un̄. v. politic̄. dicit Areſtot. obſeruareleges ohedire principi ſiue regi eſt ſeruitꝰ ſed libertas. Cum em̄ ſeruitus naturaliter ꝯueniat brutis qͣntomagis quis accedit ad vitam beſtialem tanto magiseſt ſeruus. Nam videmus om̄is beſtia compellit̉ adobediendum. Homo qui eſt rōnale animal volūtarieꝓpter bonum principatus debet obedire. Nam areſt.iiij. policoꝝ. comꝑat regem regnū ſicut animā corpꝰque ip̄m conſeruat regit. quare ſicut peſſimum eſt corpori derelinquere aīam. ita malū eſt ſubiecto derelinq̄re principeꝫ. quare ex obedientia orit̉ ſalus regni. ex inobedientia v̓o ꝯfuſio. Exemplum patet Numeri. xvj.de Chore. dathan Abyron. qui cum vidiſſent fratrueles ſuos honoratos. alterum ſacerdotio. alterū ducatupopuli. Chore inuidit murmurans contra Moyſenet Aaron complices ſecum habens ducētos quinquaginta demptis maioribꝰ quos etiam dignos ſacerdotōpreferebat. adiunxit ſibi Dathan Abyron potioresrubenitarum quibꝰ principatum poppuli debere dicebat. qꝛ fuerūt de ruben primogenito. Et iſti ſtabant ꝯͣMoyſen magis ei reſiſtendo ẜm legem dn̄i obediendo. Quod vidēs moyſes orauit dn̄m ne inſolito moreꝑiret. ſic palam fieret dominus miſerat eum. Quoorante flente tremuit terra expauit populus. grandiqꝫ ſtrepitu tabernacula illoꝝ excitato: ſciſſa eſt terraſub pedibus eorum. aperiens os ſuum deuorauit eoscum omni ſubſtantia eoꝝ. deſcenderūt viui in infer. reducta eſt terra quaſi nihil horū factum videret̉Et ſic apparet ſuꝑioribus eſt obediendum. Terciuꝫeſt pax ꝯcordia abundantia tranquillitate. Naꝫj. rhetor̄. videt̉ velle. Areſto. ſic ſe habeāt legiſlatoresad animas ſicut medicus ad corpora. Sicut em̄ medicꝰintendit ſedare paſſiones corpoꝝ. ſic princeps paſſiōesanimarū. Unde ibidē dicit̉ nocet tantuꝫ peccarecōtra precepta medici quantuꝫ aſſueſcere non obedireprincipi. Eſt enim anima magis ꝙͣ corpus. pax ciuiū eoꝝ qui ſunt in regno potior ꝙͣ equalitas humorum.Exemplum patet de lombardis qui imperio male obediunt. ideo ꝑſecutionem theutonicoꝝ patiunt̉ inceſſāter. ergo ad ſufficientiā regiminis requiritur obtemperatio ſubditoꝝ. Tercium eſt diuulgatio triumphoruꝫTriumphus em̄ ſingulariter magnificat principem. etterribilem reddit regibꝰ hoſtibꝰ qui circumſtant.Ioſue. vj. dicit̉. habitatores hiericho ad rumores triumphoꝝ quos filij iſrael de duobꝰ regibꝰ amorreorumhabuerunt. ſolo timore cor audaciam ꝑdiderunt. Iodicit Salomon Sap̄. viij. Timebant me audientes reges horrendi. Quartum eſt reconciliatio tranſgreſſorūvt princeps vel prelatus benignitate reſplendeat tranſgreſſoribꝰ loco tempore ignoſcēdo. Exemplum deOauid qui Semei qui maledicebat dicens eum viꝝſanguinis leniter indulſit. Nam cum Abſalon mortuus eſſet. et Dauid iordanem tranſiret. occurrit ei ſemeliacens ꝓſtratus in terra dicens. Ne reputes mihi done mi rex iniquitatem. neqꝫ memineris iniuriaruꝫ ſeruitui. agnoſco enim peccatum meū ideo primus veni inoccurſum regis. Dauid indulſit ſibi dicens. mo-