Sermo.XCVII.
pore eccleſie xp̄i ſponſe rubent quo durius tenebant̉ eomaiorem coram deo ſuauitatem emiſerūt. Sed mō iſtegene pallent. qꝛ pauci vel ſaltem nulli ſunt qͥ mortem ꝓdn̄o pati vellent. Quia dicit Greg. in ome. Nulli nr̄mhoc temꝑe dicit deꝰ. ꝓ me morere. ſꝫ illicita vita tm̄ deſideria occide. Quid gͦ in pace carnis deſideria nolumusſubigere qn̄ in bello ꝓ domino ipſam carnem daremꝰ.q. d. nullo modo. Quarto ptꝫ de auribꝰ. Aures autemhuiꝰ ſponſe xp̄i ſancte eccl̓ie ſunt ꝯfeſſores vel cauſaruꝫauditores. He aures olim aperte erant omnibꝰ tam diuitibꝰ ꝙͣ pauꝑibꝰ. qꝛ audiebant ꝯfeſſiones indifferentomnium ⁊ cum ꝯfitentibꝰ flebant. ſicut fecit be. ꝯfeſſorAmbro. qͥ tante ꝯpaſſionis erat. vt cum ſibi aliquis lapſum ſuum ꝯfiteret̉ attente audiebat. ⁊ ſic amariſſimeflebat. ꝙ ſimilit̓ eum flere compellebat. vt dicit legēda.qꝫ iſte aures hodie ſunt ſurde. Nam ſunt nōnulli quinolunt audire ꝯfeſſiones niſi accipiant munera. Et obhoc ꝯfitentibꝰ faciunt pactiones. qd̓ tn̄ fieri non dꝫ. qꝛdicit Ioh̓. de deo in tractatu ſuo. Firmiſſime tene ⁊ nullatenus dubites ꝙ ſacerdos nihil pōt petere. nec dꝫ abeo qͥ ſibi ꝯfitet̉ ꝓ pnīa imponenda. nec ꝯfeſſione audiēda aūt abſolutōe danda. qꝛ de talibꝰ ſpūalibꝰ ceſſare dꝫomnis pactio ⁊ ꝯuentio. Si tn̄ gratis vellet dare penitens pōt ꝯfeſſor reciꝑe ſine culpa. vt ꝓbat Bonifaciusj. q. ij. ꝙͣ pio. Et apl̓us. ij. Chor. j. Unuſqͥſqꝫ det vt deſtinat in corde ſuo. Hilarem em̄ datorem diligit deus.Nec dꝫ ꝯfeſſor ea intentione audire ꝯfeſſiones ⁊ imponere pnīam vt aliquid recipiat a penitente. qꝛ tunc tremendum iudicem grauiter ſe aſtringit. exͣ de ſymonia.tua .j. q. j. Sunt nōnulli. Et. j. q. iij. non ſolum. Nec dꝫreſpicere ſi burſam ſoluat vt ſibi pecuniam impendat.nec aliquo penitenti ſibi indulgeat ꝓ pecunia ſibi dataetiam ſi intendat pauꝑibꝰ erogare. qꝛ qͥ male accipit vtbene diſpenſet grauat̉ potiꝰ ꝙ iuuat. vt dicit Grego. j.j. Non eſt putanda. Et alexander .j. q. iij. ex multis.Et Aug. xiiij. q. j. neqꝫ em̄. Quinto aūt pꝫ de naſo. Naſus aūt huiꝰ ſponſe ſumme eccl̓ie ſunt ſapiētes bonoꝝac maloꝝ diſcretores. ⁊ hi olim erant in eccl̓a ſicut dixitxp̄c Math̓. .xxiij. Ecce ego mitto ad vos ſapiētes ⁊ ſcribas. ⁊ tunc benedicebat̉ ſponſe eccl̓ie xp̄i Can̄. vij. Naſus tuus ſicut turris lybani. qꝛ tūc diſcretio ſapientumin ſublimitate ſanctitatis ꝯſiſtebat. ſꝫ nunc talis diſcretio eſt circa terrena. qꝛ filij huiꝰ ſeculi prudētiores ſuntfilijs lucis in generatōe ſua. Lu. xvj. Nec int̓ ſanctum⁊ ꝓphanum hn̄t diſtantiam Ezech̓ .xxij. Sexto ptꝫ hocdeore. Os aūt huiꝰ ſpōſe ſunt aduocati. Et hi olim rubicundi erant ex charitate vicꝫ patrocinium p̄ſtantes.⁊ cauſas qͣntocito poterant terminantes. Nūc aūt excupiditate cauſas ꝓlongant. iō figurati ſunt ꝑ ranas.vt Exo. viij. que morant̉ in aqͥs immūdis .ſ. in paludibus ⁊ foſſatis. ⁊ ſua coaxatione homines inqͥetant. ſicilli vt dicit Nicol̓. de lyra in mora. glo. ſua loquacitateꝓlongant cauſas mundum qͥ ſignificat̉ ꝑ egyptum inquietant multiplicit̓ ⁊ ꝑturbant. ⁊ exemplo ſue immūdicie multos fedant. Sꝫ ꝙ ꝑ Moyſen ducem ⁊ Aarōpontificem abigant̉. notat̉ ꝙ pͥncipes ⁊ p̄lati in ſuis curijs dn̄t reſtringere aduocatoꝝ loqͣcitatem. ⁊ dn̄t illosquerere qͥ ſunt ſapiētes. ſicut Pharao Gen̄. xlj. Septimo patet in dentibꝰ. Dentes em̄ ſponſe eccl̓ie xp̄i ſuntdoctores. vt dicit Hol. lec. cj. qꝛ ſicut officium dentiuꝫeſt cibos frangere. diuidere. ꝯterere ⁊ maſticare. Ita officium doctoꝝ eſt ſacram ſcripturam frangere ⁊ diuidere ẜm ꝙ ſubditoꝝ neceſſitas exigit ⁊ requirit. Dentesllū vicꝫ doctores qualiter fuerunt in pͥmitiua eccl̓ia on̄dit Can̄. vj. Ubi dicit ſponſus xp̄c ſue ſponſe eccleſie.Dentes tui ſicut greges ouium que aſcenderunt de lauacro. Dentes iſti qui peccata rodunt ⁊ ſcripturam atterunt ſunt fortiores doctores. vt Hieronymus. Auguſtinus. Ambroſius. Gregorius. Bernardus ⁊cͣ. adregendam eccleſiam apti. qui firmitate fidei preualue-
runt contra hereticos ⁊ eccleſie ſancte vaſtatores. Et dicunt̉ iſti dentes ſicut greges ouium ꝓpter innocentiaꝫ.ꝓpter voluntariam paupertatem. per quam ab eis omnia ſuꝑflua ⁊ quecunqꝫ nociua abſtulerunt. Quia deAugu. doctore glorioſo canit̉. Teſtamentum nullumfecit. quia pauper vnde faceret non habuit. Fulgebatin venerando duplex decus. Gregorius. Senatoria dignitas ẜm genus ſeculi. Voluntaria paupertas iuxtap̄ceptum domini. ⁊ ſic de alijs doctoribꝰ ſanctis qͥ aſcederunt de lauacro. qꝛ baptiſmali vel penitentiali regeneratōe ꝓfecerunt ꝯtinue de virtute in virtutē aſcendēdo. Ideo Gen̄. xlix. dr̄. Dentes eius .ſ. eccl̓ie xp̄i ſponſelacte candidiores. ⁊ hoc ꝓpter vite puritatem ⁊ ſapiētievenuſtatem. Sed nunc dentes eccl̓ie .ſ. doctores ſtuporem attraxerūt. qꝛ qn̄ homo comedit fructꝰ acerbos ⁊immaturos. tunc non pn̄t ſtatim maſticare dentes alios cibos ſine leſione. Sic ad pn̄s puta doctores moderni occupant .ſ. ſuum ingenium nimis circa ſcientias ſeculares. ⁊ circa prudentiam diſponendi iſta mundanaꝯͣhunt ſtuporem ⁊ fiunt inepti ad diſcernēdum cibosdoctrine ſacre fidei ad vſum ſubditoꝝ. Et de talibꝰ dicit̉ Amos. iiij. Dedi vobis ſtuporem dentium in cunctis vrbibꝰ veſtris ⁊ indigentium panem in omnibꝰ locis veſtris. Quia rarus inuenit̉ doctor modernis temporibꝰ qui ſe circa ingenium ſacraꝝ ſcripturaꝝ vicꝫ omnia manducando ⁊ ignaris diuinando in p̄dicationibus .ſ. occuparet. ſꝫ in curijs ep̄oꝝ ⁊ alioꝝ dominoꝝ cōſiſtunt. ⁊ cumulandis pecunijs inſiſtunt. ideo ſtuporem contrahunt. Iſtum tn̄ ſtuporem auferre habentſubtiliter ⁊ faciliter ꝑ ſal. quia qn̄ dentes ſtupidos cumſale fricamus ſtuporem ab eis auferamus. Sic in ſimili. ſi iſti cum ſale .i. ſcientia ſacre ſcripture ſe occuparentſtuporem a ſe remouerent. ideo dicit eis apl̓us ad Col̓.iiij. Sermo veſter ſit cum ſale .i. cum ſapientia ſpūali cōditus vt ſciatis quomodo oporteat vos vnicuiqꝫ rn̄dere. quia ẜm glo. aliter debent loqui ſapientibꝰ. aliter inſipientibꝰ. Dicit em̄ ph̓s in ꝓbleumatibꝰ. ꝑticula .j. ꝓbleuma. xxxj. Ꝙ habētes raros ⁊ diſtantes dentes nōſunt ita longeui ſicut illi qui habent dentes coniūctos⁊ fortes. Sic illi in eccleſia .i. in chriſtianitate qui habētraros dētes .i. paucos doctores inſtructos in ſacra ſcriptura nō ſunt ita longeui .i. ꝑſeuerātes in vita gratie ſicut illi vbi abundant doctores. Octauo patet hoc decollo. Et collum eccleſie electiſſime xp̄i ſponſe. ſunt clerici aut ſacerdotes. ⁊ hi olim erant alti in contemplation ⁊ decorati in caſtitate vt tunc diceret̉ eccl̓ie. Cant̓.vij. Collum tuum ſicut turris eburnea. Dicebat̉ enimturris ꝓpter contemplationis eminētiam. ⁊ eburneaꝓpter caſtitatis refulgētiaꝫ. Sꝫ quales nūc ſunt nō eſtneceſſe hic iterare. quia de hoc ſatis ſuperius. ẜmo. iiij.T. eſt exp̄ſſum. Decimo liquet hoc de pectore. Pectus. Qautem huiꝰ ſponſe que eſt ſine ruga ſunt nobiles ⁊ potentes. quia ſicut pectus quodammodo eſt fortius incorpore. ſic nobiles ⁊ potentes mundi vel domini ſuntfortiſſimi in fidelium congregatione. Hi igitur ſicutmembra eccleſie exiſtunt. ita olim eccleſiam defenſarūt.quorum vnus notabilis valde fuit Conradus dux ferocie. quem laudat ph̓ia libro. iij. vt recitat pauꝑ Henricus dicens. Unicus ille leo fidei imo muros ⁊ hoſtilis. Unicus ille timor dux verus ⁊ noſtre Conraduscauſa ſalutis. q. d. Iſte Conradus fuit ferocie dux. vnicus leo fidei ⁊ cauſa ſalutis noſtre .i. dominici ſepulcridefenſor ⁊ paganorum timor. quia eos in bello in cuiusacie ipſe erat proſtrauit. ⁊ ſic eccleſiam defenſauit. Idēpꝫt de nobili duce Heinrico cognoīato cū barba. qͥ ꝓeccleſia defenſanda cōtra paganos vitam poſuit temporalem. Sed nunc ſeculares domini potentes ⁊ dominatores bona eccleſie deſtruunt ⁊ conſumunt. Iuſticiam ſupprimunt. veritatem odiunt. falſitatem diligunt. pacem eccleſie deſtruunt. diſcordiam nutriūt.