Druckschrift 
2 (1487) Pars aestivalis de tempore
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Dominica. XX. poſt Trinita.

Ille ſuꝑ fluctus maris ambulat qui ſeuitias mundi ſuperat atꝫ calcat. In hoc natant homines tanꝙͣ piſces.ſꝫ ab eo extrahunt̉ euangelicas p̄dicationes. Iuxta illud Math̓. xiij. Simile eſt regnum celoꝝ ſagene .i. doctrine euāgelice. miſſe in mare .i. in mūdum. ex omnigenere piſcium ꝯgreganti .i. tam bonoꝝ ꝙͣ maloꝝ. paupeꝝ diuitum hominum. inter quos ſunt qͥdam magni in virtutibꝰ a demonibꝰ capi non pn̄t. nec ad vicia deportari. Idcirco infernales piſcatores vicꝫ demones ꝓcurant int̓dum vt tales inebrient̉. ſic capiant̉ inpeccatis. ſicut factum eſt de Loth Gen̄. xix. qui ꝓcurāte dyabulo inebriatꝰ eſt inceſtum cum filiabꝰ ꝑpetrauit. Ideo dicit Hiero. Loth quem zodoma non vicitvina vicerunt. qꝛ venter mero eſtuans defacili ſpūmatin libidinem. Nam dyabolus vtit̉ hac cautela ad capiendum homines qua vſi ſunt ꝯͣ africos carthaginen̄.Refert em̄ Iulius frontinus de duce quodaꝫ carthaginenſi habuit bellum ꝯͣ africos carthaginēſibꝰ rebellabant. Fuerunt autē africi nimis auidi de vino qd̓intelligens dux vſus eſt tali cautela. Accepit em̄ multadolia miſcuit vinum cum ſucco mandragore que eſtherba ſomnifera ẜm Ariſto. in de ſomno vigilia. Facit em̄ homines ita dormire fiunt inſenſibiles. Doliaigit̉ ſic infecta miſit intentorijs relinquens. Africi autēgaudētes tentoria inuadunt. venientes victualia devino in abundantia comederūt biberunt de vino infecto. Et ſtatim omnes ſic oppreſi ſunt vt nullo ſeiuuare poſſent. Hoc explorans dux redijt. eos cepit trucidauit. Spūalit̓ carthago interp̄tat̉ ſuſcitatio. etſignificat demonem ſuſcitat aduerſus nos varia p̄liaInde carthaginenſes alij demones pugnant ꝯͣ africos .i. xp̄ianos rebellant eis. Sꝫ dyaboli interdum capiunt eos vinum in quo mixta eſt luxuria in peccatis dormiant ne violentiam eoꝝ ſentiant. vt ſic quilibꝫcaptus poſſet dicere Prouerb̓. xxiij. Uulnerauerūt me non dolui traxerūt me non ſenſi. De hac captōe loquit̉ ſanctus effrem. Pleriqꝫ vinum a demonibꝰ capti ſunt. nec eſt aliud ebrietas ꝙͣ infectiſſimus demon.Fuge vinum quaſi venenum ne ebrietas ſuꝑet te expolieris cunctis virtutibꝰ nudum te efficiat. Propterquod apl̓us hortat̉ nos in v̓bis allegatis. Nolite inquit inebriari vino. In quibus principaliter duo facit.Primo inhibet ebrietatem. ibi. Nolite inebriari. Secūdo on̄dit vini cauſalitatem. ibi. vino in quo eſt luxuria.Primo inhibet ebrietatem cum dicit. Nolite inebriariB Ubi nota. ebrietas eſt merito vitanda. quia eſt materomnium vicioꝝ. Hec eſt em̄ vt dicit Robertus holc.ſuꝑ li. Sap̄. lect. cxxj. Denudatrix ſecretoꝝ. infamatrixſenſatoꝝ. alligatrix robuſtoꝝ. imperatrix flagitioruꝫ.Primo em̄ ebrietas eſt ſecretoꝝ denudatrix. Prouerb̓.xxxj. Nulluꝫ ſecretum eſt vbi regnat ebrietas. qd̓ ꝓbatSeneca ad Lucillum. lxxxvj. Quemadmodum doliamuſto plena rumpunt̉. omne qd̓ in imo iacet in ſummam partem vi caloris eructat. Sic vino eſtuante qd̓in imo iacet abditum affert̉ ꝓdit̉ in medium. Et heceſt vna cauſa quare ſpecialiter vinum regibꝰ ꝓhibeturquoꝝ eſt cenſere cōſilia. Nihil em̄ eſt tampericuloſumreipublice ſicut ebrietas in rege. A tali nanqꝫ principeaut rege punitiones indebite p̄cipites irrogant̉. Conſultationes accepte iniuriam alioꝝ incaute reuelāt. Ordinationes ꝯceſſe vtiles reipublice retrahunt̉. Ideodicit̉ notanter Prouer. xxxj. Noli vinum dare regibꝰ.ſ. immoderate bibendum. quia nullum ſecretum vbiebrietas regnat. Et ſubdit. ne forte bibant obliuiſcantur iudicioꝝ. videlicet in lege nominum ſcriptoꝝ. dimittant cauſam filioꝝ pauperis .ſ. minus fouendo partem diuitum. autem reges ebrij indebite punitiones irrogent. Narrat valerius li. vj. c. ij. mulier quedam innocens damnata fuerat a Philippo rege temuIento que ꝓprie innocentie conſcia clamans ꝓuocatiōe

inquit ad Philippum. ſi ſobrium ipſum viderem. Quicum ſobrius eſſet libenter cauſaꝫ inſpexit. liberaꝫ mulierem a pena dimiſit. Legit̉ etiam de rege Alexandroquem induxit ebrietas ad necandum militem ſuū quēdam minus iuſte. Qui regis vociferans violentiam dixit. Appello ab Alexandro. Cui alexander. Ad quemappellas cum appellatio debet fieri a minori iudice admaiorē. cum ſit rex maior. Cui miles. Appello abAlexandro ebrio vſqꝫ ad Alexandrum ſobrium qui eſtmaior. Quo facto miles cuſtodi carceris commiſſus eſt in craſtinum reſeruatus. Mane facto Alexander ſobrius effectus militem ſanum abire ꝑmiſit. autemebrietas conſultationes alioꝝ acceptas in iniuriam aliorum reuelet ſtatutum eſt vt nullus ebrius in conſulēeligat̉. Quia dicit Seneca in epl̓a. Ebrietas nihil aliudeſt niſi voluntaria inſania. Et Linconienſis dicto centeſimo .xlvij. Ebrietas eſt inſania. quia fornicatio. vinū ebrietas auferunt cor Ozee. iiij. Et quia ebrij ſunt inſani fatui. ideo indiſcretam locutionem effunduntquicquid inſecreto audierūt. Iuxta illud Eccͣi. xx. Sapiens in verbis amabilem ſe facit. Glo. quia cauet dicere odioſa nociua. Gratia autem fatuoꝝ effundet̉. vicꝫ indiſcretam locutionem quam odioſi reddunt̉. ꝙͣuis aliquas gratias. vicꝫ conſilium dandi habeant gratis a deo datas in ſignum cuius ebrietas eſt denudatrix ſecretoꝝ. Legit̉ Gen̄. ix. Noe pͥmo vineam plātauit. bibens vinum inebriatus eſt. cum poſtea dormiret circa poſteriora iacuit denudatꝰ a ꝓprio filio deriſus eſt. Sꝫ dicit beatus Ambroſius in ẜmone de ieiunijs. ponit̉ diſt. xxxiij. Sexta die vinum non pepercitautori ſuo. Nam Noe pͥmo plantauit vineam ignorans vim vini inebriatus fuit. Sed vbi malum ebrietatis agnouit iumentum ſuum ad remedium temꝑauit ſic illius ebrietas nobis ꝓhibet ebrietatem. Secūdo ebrietas eſt defamatrix ſenſatoꝝ. Unde Aug. in li.ad ſacras virgines. In ebrijs inquit nulla ratio. nulluꝫgrande vite ꝯſilium. non geſtoꝝ aut lectionum membra. nec vlla artium aut induſtrie ꝓuidentia. nullus de ſua ſcientia confidat ſed in ebrietate ſuccumbat.Unde Yſa. xxviij. Sacerdos ꝓpheta neſcierunt preebrietate abſorpti ſunt a vino. errauerunt in ebrietate.Et ideo in antiqua lege ſacerdotibꝰ ꝓhibitum eſt ne vinum biberēt qn̄ ingreſſuri erant tabernaculum ad miniſtrandum Leui. x. non ſolum in antiqua lege. īmoin noua ꝓhibet̉ clericis ebrietas. vt diſt. xxxv. c. Anteomnia clericis vitet̉ ebrietas que omnium vicioꝝ mater aut nutrix eſt. Sed que ſit pena clerici ebrietati deſeruientis. Rn̄det Raymun. pena eſt. ſi eſt ep̄usp̄ſbyter aut dyaconus ammonitus deſiſtat deponat̉. Et hec pena ponit̉. xxxv. diſt. ep̄us. vbi dr̄. Ep̄usaut p̄ſb̓r aut dyaconus alie aut ebrietati deẜuiens autdeſinat aut certe deponat̉. Si v̓o eſt ſubdyaconus. autfemina aut laicus ꝯmunione pͥuet̉ vel verberet̉. vt dr̄v. diſt. ep̄o.. c. ante omnia. ex de vi. ho. cle. a crapula. ibi dr̄. Clerici a crapula ebrietate omnes diligenterabſtineant. nec ad bibendum vinum quiſꝙͣ incitet̉. ciebrietas mentis inducat exilium libidinis ꝓuocet incentiuum. Et ſubdit decretalis. vnde illuꝫ abuſum penitus decreuimus abolendum quo ad potus equalesſe obligant potatores. ille iudicio illoꝝ plus laudat̉ q̄ͥcalices fecundiores .i. pleniores exhaurit. Et inde ponitpenam. Si quis aūt ſe ſuꝑ his culpabilem exhibuerit.niſi a ſuꝑiore ꝯmonitus ſatiſfe erit ab officio beneficio ſuſpendat̉. Tercio ebrietas eſt alligatrix robuſtoꝝ.Facit em̄ de homine beſtiam. de robuſto infirmum. deprudente inſanum. Exemplum de Holoferne fortiſſimo. quem inani ſopitum ebrietate Iudith vidua. ꝓpriogladio interemit Iudith. xiij. Quarto ebrietas eſt imperatrix flagitioꝝ. Exemplum de Loth inebriatus afiliabꝰ ſuis cum ambabꝰ inceſtum ꝑpetrauit. Gen̄. xix.