Sermo.XCVI.
Alexander etiam vt legit̉ in hyſt. ſua inter epulas cumeſſet ebrius amicum ſibi chariſſimum trāſfodit. Legit̉etiaꝫ in quodaꝫ libello qͥ dr̄ annulus ꝑte. ij. c. xij. De qͦdam bibulo ⁊ ebrio qui iuxͣ ciuitatem quandam morabat̉. ⁊ in omni veſꝑe ciuitatem ebrius ꝑtranſiuit. nocteqͣdam cum domam ire vellet in cimiterio qͦddam cerehellum dede impegit. ⁊ ꝯmotus ait. Quid hic iaces miſeꝝ cerebellum. veni ad domum meam ⁊ ego tibi de cena ꝓuidebo. Ecce ꝙ ebrietas fuit in ip̄o imꝑatrix flagitij. Rn̄dit cerebellum. Progredere ⁊ ego ſaquar te. audrens ⁊ ille turbat̉. ⁊ ex timore ebrius ille ſobrius factuseil̓. domum ꝑgit totus tremens. ⁊ ſedens iubet oſtiuꝫobfirmari. Dum igit̉ ad menſaꝫ ſederet dixit familie vtnullum intromitteret ꝯditionis cuiuſcūqꝫ. Et ecce ſubito adeſt ad oſtium qͥdaꝫ pulſans terribil̓r ꝓ hoſpite q̄rens. ⁊ inuitatum ſe ab eo ꝯmemorans. dum igit̉ cūctiex terrore tacerēt. ⁊ vnꝰ hoſpitem adeſſe negaret. dixit.dicite hoſpiti qͥ veracit̉ adeſt. ꝙ faciat aꝑiri. alioqͥn ꝑvim vt poſſim introibo. Audiens ille. ſtatim mādauitoſtium aperiri. miſcd̓ie ſe diuine recōmendans. Et viderūt qͥ aderant figuram mortui miſerabilis hominiscum oſſibꝰ. carnibꝰ ꝯſumptis. terribilis ad videndum.qͥ lotus int̓ hoſpitem ⁊ hoſpitam collocauit nihil comedens aut loquens. poſt hoc ſurgens hoſpiti valedicēsdixit. De cena tua inuitatꝰ nō indigui. ſꝫ ſi ſtulta ⁊ ebrioſa voce nō eluſiſſes mihi. te adeo terribilit̓ nō viſitaſſeꝫideo valeas. ad cenam meam die octaua velis nolisoportet te venire in loco vbi viſitaſti. hoc dicto diſparuit. Ad hāc vocem hoſpes cum omnibꝰ amicis ſuis turbatus. ꝯſilium a ſapientibꝰ reqͥrens nō inuenit niſi diſpoſita domo ſua ꝯtritus. ꝯfeſſus. ac ſacra cōmunionemunitus in loco ⁊ temꝑe ꝯdicto diuinum iudicium expectat. qd̓ cum feciſſet hora ꝯdicta cum omnibꝰ ſuis adcimiterium veniens. ſubito ꝑ ventum validum raptꝰſine omni leſione ad locum ameniſſimū ductus corꝑaliter caſtrum pulcerrimum ſꝫ deẜtum vidit. qd̓ cum ingreſſus eſſet menſam omni genere ciboꝝ ornatiſſimaꝫinuenit. Poſt hoc mortuus ille aduenit vt pͥus eum ſalutans gratioſe ad p̄dictam menſam eum ſedere fecit.In angulo qͥdem ſordidiſſimam ipſe hn̄s menſaꝫ cumdiori menſali ac panem nigerrimum ⁊ lumē miſerabile. Ad hanc menſam mortuꝰ in humili veſte triſtisſedebat. qd̓ inuitatus ille vidēs pͦ amaritudine ⁊ dolore ⁊ timore comedere nō valebat. Deinde mortuꝰ dicebat. qͣre nō queris a me. At ille. nō audeo pͦ triſticia. qꝛqͥd mihi futuꝝ ſit penitus ignoro. ſꝫ tn̄ quis ſis. ⁊ quidtum fieri debeat ſcire cupio. Tunc mortuus. nō inqͥt timeas. nō em̄ ꝑibis. ſꝫ ꝓ correptōe tua dei diſpoſitione omnia hec ꝯtigerūt. Si me ẜm ꝯditōem mortuoꝝnō viſitaſſes nihil tibi hoꝝ adueniſſet. Sꝫ de ſtatu meoſic fuit. In ciuitate vbi habitas quōdaꝫ iudex eram indiuino officio negligens. ⁊ ſꝑ in crapula .ſ. vixi. ſꝫ qꝛ iuſtus fui. iō miſcd̓iam ꝯſecutus ſum. ⁊ hec eſt pena meaquam vidiſti. ꝓ turba deẜta poſſideo. ꝓ crapula menſam pauꝑem intucor. mō reuertere in domum tuam ⁊pcta tua vijs lachrymis ⁊ oꝑbꝰ dele. Quo dicto venitventus qͥ eum ad locum de qͦ aſſumptꝰ fuerat reuexit.ibiqꝫ adhuc filiam ſuam lachrymantem ⁊ alios amicosquos ibi reliq̄rat inuenit. qͥ videntes reductum miſerabilit ⁊ mirabiliter deformatum territi defugerunt. Crenerūt em̄ vngues ei in manibꝰ ⁊ pedibꝰ in modum aqͥlaꝝ. ⁊ cutis eius nigra ⁊ horrida ex motu reddebat̉ itavt a ſuis minime noſceret̉. Tandem ab eo reuocati veniunt. ⁊ ab eo rem ꝑ ordinem audiētes dn̄m collaudabant. Ipſe aūt in viꝝ perfectum poſtea mutatus fuit.Refert etiam Robertus hol. lect. cxxj. Ꝙ ruſticus qͥdam inebriatus redijt domum. ⁊ de quolibet qd̓ videbat apparebāt ſibi duo. Conſiderans gͦ duos filios ſuos putauit eſſe qͣtuor. Impoſuit vxori ꝙ hrēt qͣtuor filios. ipſaqꝫ negante iuſſit ꝙ ſe purgeret. ⁊ p̄cepit vome
rem afferri ⁊ poni in igne. Et dixit vxori ſue ꝙ omninonō crederet niſi portaret ferrum ignitum. Et illa vt prudens femina dixit ꝙ libenter hoc faceret ſi tn̄ pͥmo ferrum ignitum ſibi traderet. Ille aūt ferrum ignitum accepit ſe peſſime ledit ⁊ ad ſobrietatem deuenit. Iō de talibꝰ ebrijs dr̄ Iob. xij. Palpabunt qͣſi in tenebris ⁊ nonin luce. ⁊ errare fecit eos qͣſi ebrios. Et hoc ad primum.Ꝙͣtum ad ſcd̓m tangit vini cauſalitatem cum dicit. vinō in quo eſt luxuria. Ubi notandum immoderatusvſus vini cauſat ⁊ cauſauit ab initio multa mala. Primo em̄ immoderatus vſus cauſauit detrimētum libertatis. Nam pͥma radix ẜuitutis ⁊ ignobilitatis fuit ꝑvinum. Sicut em̄ patuit vbi ſupͣ ꝙ Noe pͥmo plantauit vineam Gen̄. ix. Ante em̄ diluuium vinum nō fuitnec homines vinum hēbant vel bibebant. Bibens gͦvinuꝫ inebriatus eſt. ⁊ dormiēs iacuit in tabernaculispoſterioribꝰ denudatꝰ acceſſit filius ſuus Cham. ⁊ patris ferenda denudata ꝯſpiciens patrem deriſit. Nunciatum eſt hoc poſtea patri. pat̓ ẜuitute filium damnauit. Et hec fuit pͥma origo ẜuitutis. ſicut dicit be. Aug.x. de ciui. dei. ca. xv. In hoc etiam ſatis innuunt̉ qͣtuormala q̄ ebrietas cauſat in homine. Primum nāqꝫ ꝙ pͥuat hominem vſu rōnis ⁊ ſenſus. ⁊ facit hominem deteriorem beſtia. Nam homo nullo alio differta beſtijsniſi ꝑ intellectum ⁊ rōem. ⁊ quicūqꝫ pͥuat ſe ſenſu ⁊ rōedeterior eſt beſtia. qꝛ dicit ph̓us. x. Ethic. ꝙ homo malus eſt decies milleſies deterior beſtia. Et hoc ſignificat Noe dormitio. Scd̓m malum ꝙ expoliat hominēdiuitijs .ſ. qꝛ freq̄nter magni potatores fiūt pauꝑes. qꝛqͥ amat vinum ⁊ pinguia non ditabit̉. ⁊ hoc ſignificatNoe denudatio. Tercium malum ꝙ reddit homineꝫderiſibilem. non ſolum inimicis ſꝫ etiam amicis. ⁊ hocſignificat ꝙ Cham deriſit eum. Quartum ꝙ expoliatꝓlem. ⁊ facit eum miſerabilem. Nam potatores freq̄nter ꝓlem ſuam mendicitati ⁊ ẜuituti exponunt. ⁊ ſignificat ꝙ Noe maledixit Cham. ⁊ eum ẜuituti addixit.Circa hoc orit̉ vna dubitatio. Utrum dominatio ſuꝑalium fuiſſet ſi Adam in innocentia ꝑſtitiſſet? Rn̄detpariſienſis in ſcripto ꝙ triplex eſt dominatio ſiue ptāsUna vtendi ⁊ alia ad nutum ⁊ talem dominatōeꝫ autptātem habniſſet homo ſuꝑ bruta. ⁊ nō ſuꝑ homines.Secūda eſt dominatio aut ptās imꝑandi. ⁊ illam habuiſſet homo in illo ſtatu ſuꝑ vxorem ⁊ ſuꝑ filios. Tercia eſt coercendi. ⁊ huic ꝯcordat ẜuitus. Et talis nō fuiſſet in ſtatu innocētie. Eſt em̄ libertas a ẜuitute homini naturalis. Scd̓o vinum immoderate ſumptum eſtattramētum honeſtatis. Confundit em̄ ⁊ denigrat veldeturpat hominis. tam corꝑis ꝙͣ anime nobilitatem.Unde Inno. de vi. huma. ꝯdi. li. ij. c. xix. Quid turpiꝰebrioſo cui fetor in ore. tremor in corꝑe. qͥ ꝓmit ſtulta.pandit occulta. cui mens alleuiat̉. faciēs tranſmutat̉. ⁊Sen̄. epl̓a. xij. Non eſt em̄ inqͥt ampliꝰ in ſua ptāte ebrietate deuictus. Igit̉ fingit̉ a qͥbuſdam ebrietatis imaginem ſic fuiſſe depictam. Imago puerilis cornu hn̄sin manu. ⁊ in capite coronam de vitro. Puer erat in ſignum ꝙ nullum celat ſecretum. ſꝫ clamādo ⁊ clangēdoreuelat. Coronam vitream in ſignum ꝙ reputat ſe glorioſum ⁊ diuiteꝫ qͥ eſt ebrius cum nihil habeat. Terciovinum eſt ꝯplemētum voluptatis. verecūdia em̄ multos cohibet a pctīs. ⁊ iō vbi illa ꝑ vinū aufert̉ voluptasq̄ in corde latuit ſine pudore ſe detegit. iuxͣ illud dictumSen̄. vbi ſupͣ. Plures pudore peccādi ꝙͣ bona volūtate ꝓhibiti ſunt. ac vbi poſſidēt aīm nimia vis vini qͥcqͥdmali latebat emergit. Et iō dic̄ Inno. c. ij. Turpis mr̄.ſ. ebrietas filiam generat turpiorem .ſ. luxuriaꝫ. Iuſtueſt em̄ vt qͥ in ſordibꝰ eſt ſordeſcat adhuc. Et iteꝝ idemUent̓ inqͥt ſat̉ libent̓ venerē amplexat̉. ⁊ Sap̄. prouer.xx. ⁊ ponit̉. xxxv. di. Luxurioſa res eſt vinum ⁊ tumultuoſa ebrietas ꝓpt̓ qd̓ vinū ꝓhibitū fuit v̓ginibꝰ ⁊ mutre-lieribꝰ. De pͥmo dicit Hiero. in ep̄i. xcv. Si expto
exiFf iij