Dn̄ica. XIX. poſt Trinitatis
Uenter mero eſtuans defacili ſpumat in libidinē. Iſtiluxurioſi perdūt ſenſum ſpūaleꝫ. quia animalis homonō cogitat que dei ſunt. j. ad Timo. xj. Superbi v̓o patiunt̉ paralyſim. quia ex calore ꝯſumente. quia calor ſuperbie ⁊ elationis ꝯſumit oēm humiditatē humiliationis ⁊ deuotiōis. vt nec minis terreri nec ꝓmiſſionibusallici poſſint vt ad humilitatē mouerent̉ vt impleat̉ ineis illud psͣ. Superbia eoꝝ qui te oderūt aſcēdit ſemꝑ.Iſti igitur palytici peccatores iacent in lecto. Hic lectſignificatur ꝑ lectū Og regis baſan qui erat ferreus. habuit. ix. cubitos longitudinis. Moraliter. vt exponit lira. Og interpretat̉ aggregans. ⁊ ſignificat quēlibet peccatorem qͥ ꝯgregat iniquītatē ſibi psͣ. xl. Quia peccatūqd̓ per penitentiā nō diluit̉ mox ſuo pondere ad aliudtrahit. vt dicit Greg. xxx. moral̓. Lectus eius ſunt allicentia ad peccatū ⁊ detinentia in ipſo ſicut in lecto iacetꝓſtratꝰ. Hꝫ aūt. ix. cubitos lōgitudīs. ⁊. iiij. latitudīsExemplū de peccato carnis ⁊cͣ. pōt intelligi. Primuscubitꝰ longitudinis eſt in eſcis. ſecūdus in poculis. tercius in ſpectacl̓is. quartus in cantilenis diſſolutis. qͥntus in ſuauitate aromatū. ſextus in multitudine donorū gratis datoꝝ vt pulchritudinis ⁊cͣ. ſeptimus in mollicie lectoꝝ. octauus in applauſu ſocioꝝ. ⁊ nonus in turpi viſu mulieꝝ. Sed latitudinis pͥmus cubitus eſt delectatio. ſecūdus ꝯſenſus. tercius oꝑatio. qͣrtus ꝯſuetudo. ⁊ hec inter oīa ē mala. Sicut ꝑalyticus de lecto difficulter ſurgit. ſic peccator ꝯſuetus peccata d̓fficulter dimittit. Quia dicit ph̓us. vij. ethi. ⁊. ij. rhetorice. Difficile eſt reſiſtere ꝯſuetudini. qꝛ aſſimilat̉ nature. quia alterat naturam. ꝓpter qd̓ hoīes cū ꝓ exceſſibꝰ corrigunturſepius excuſant ſe dicentes. Conſuetudo eſt ita vel itaviuere. vel hoc vel hoc facere. ideo ẜuemus longam cōſuetudinem. Idcirco dicit Salomon Sap̄. xiiij. Inualeſcente mala ꝯſuetudine error vt lex cuſtodit̉. Sed dicit̉. xxxiiij. q. j. c. ſciſma ꝙ ꝯſuetudo peſſima ⁊ ꝑuerſa exdiuturnitate nō leuat crimen ſꝫ auget. Sed tn̄ notandū ꝙ tales paralytici peccatores licet iaceant in lecto etſint multū obnoxij. nō tn̄ debent deſperare. ſꝫ a quatuor portatoribꝰ debent ad xp̄m portari. Primus eſt ꝯſiIIderatio culpe. vt homo recogitet qͣꝫgrauit̓ deū offenditin peccatis vbi poſſit dicere cum psͣ. Qm̄ iniquitatemmeā ego cognoſco. ⁊ peccatū meū contra me eſt ſemꝑ.Et iterū. Qm̄ in iniquitatibꝰ ꝯceptus ſum. ⁊ in peccatis ꝯcepit me mater mea. Ideo de ſeipſo dicit Bern̄. inſolilo. c. ij. Scd̓m exterioreꝫ hoīem de parentibꝰ illis venio qui me fecerūt an̄ dānatū qͣꝫ natū. Peccatores peccatoreꝫ in peccato ſuo genuerūt. ⁊ de peccato nutrierūtmiſeri miſerū. in hanc lucis miſeriā induxerūt. nihil exeis habeo niſi miſeriam ⁊ peccatū. corruptibile hoc corpus quod geſto. Secūdus portator eſt breuitas vite vthomo ꝯſideret ꝙ breuis eſt vita eius. Iuxta illud Iob.xiiij. Breues dies hoīs ſunt. numerus menſium eiusapud te eſt. De hoc Bern̄. in lib̓. ſolilo. c. iij. De terra inquit es ⁊ de terra viuis ⁊ in terrā reuerterꝭ quando veniet vltima dies que ſubito venit. ⁊ forte hodie erit. Certū eſt ꝙ morieris. ſꝫ incertū eſt vbi. qn̄ ⁊ quō. mors vbiqꝫ te expectat. ſapiens es ſi tu eam expectas. Tercius ētimor pene qui ꝑuerſoꝝ multoꝝ corda ꝯcutit vt vitamꝯuerſionis accipiant Math̓. x. Nolite timere eos qͥ occidunt corpus. ſꝫ potius timete eū qui poteſt corpus etanimā mittere in gehennā. Debet ergo homo ꝯſiderare penas inferni ⁊ p̄cipue tempoꝝ eternitatē vt timeat⁊ ꝑ timorē a malo recedat. Quia ẜm Bern̄. lib̓. ſolilo. c.iij. Ibi erit dolor intolerabilis. fetor incōꝑabilis. timorhorribilis. mors corporis ⁊ anime ſine ſpe venie ⁊ miſericordie. ſic tn̄ morient̉ vt ſemꝑ viuant. ⁊ viuent vt ſemper moriant̉. Quartus eſt ſpes venie vt prius ꝯſiderata culpa homo veniaꝫ ſperet. Iuxta illud psͣ. Spera ineo ⁊ ipſe faciet. vicꝫ tecum miſericordiā. Quia xp̄s dicithic exhortando ad ſpem. Confide fili. q. d. Habe ſpem
firmā de ſalute. remittunt̉ tibi peccata. ergo nō deſperaQuia Iob. xiiij. lignū habet ſpem ſi p̄ciſum fuerit rurſum vireſcit ⁊ rami eius pullulant. q. di. ad peccata lapſus nō deſperet. qꝛ ꝯtritus in pnīa vireſcere ⁊ pullulare pōt in gratia. Ideo Bern̄. mirat̉ dei miſericordiamcū dicit. O quanta circa nos diuina dignatio miſericordie qͥ in ſanctiſſimis ſi diſtricte vellet agere erga nos hene inueniret vt eos damnaret peccantes cōſeruat. fugientes reuocat. diſperſos ꝯgregat. penitentes liberat.mortuos viuificat. amentes increpat. torpentes excitatlapſos erigit. ignorantes inſtruit. deuios reducit. redeuntes ſuſcipit. Quiſqͥs ergo diuinā clementiā ꝯſideratde miſericordia nullatenus deſperare pōt. Idcirco ꝯfide peccator remittunt̉ tibi peccata tua. Et notanter dicit dn̄s benignū ⁊ mite verbū. Confide fili remittūt̉ tibi peccata. Quia dicit magiſter lib̓. ꝓpri. xix. ꝙ in paralyſi pͥmo ⁊ pͥncipaliter mollificatiuis ⁊ relaxatiuis tā interius qͣꝫ exterius eſt inſiſtendū deſiccatis ⁊ conſtrictiuisnō curandū. Si em̄ pͥmo deſiccatiua apponerent̉ liquidioribꝰ partibꝰ conſumptis reliquū magis inſpiſſaret̉.⁊ ſic cōpactiuis effectiuū diſſolutiōis inobedientiꝰ redderetur. Congruis ergo medicinis interius purgent̉.⁊ vngentis cōuenientibꝰ exterius mollificent̉. vicꝫ anxugijs ⁊ oleis. Et dicūt medici ꝙ oleum ſerpentinū inter vngenta paralyſi cōuenientia tenet pͥncipatū. Sedmoraliter ꝑ hec ſignificat̉ ꝙ pͥmo ⁊ pͥncipaliter in curapeccati ꝙ aſſimilat̉ paralyſi. vt ſupͣ patuit vtendum eſtmollificatiuis verbis vt vicꝫ peccator ꝯſolat̉ vt miſericordia dei ſibi preponat̉. que ſignificat̉ ꝑ oleū ne deſperet. ⁊ ſic ad peccata reuertat̉. Et dr̄ Deūt. xxxiij. cuilibetſacerdoti ⁊ ꝯfeſſori. Non trades ſeruū dn̄o ſuo qui adte ꝯfugerit. Qd̓ exponit Lyra. Per ſeruū intelligit̉ peccator. Quia qui facit peccatū ſeruus eſt peccati. Ioh̓is.viij. Qui cū ꝑ penitentiā ⁊ ſpem venie cōfugerit ad ſacerdotem vel ꝯfeſſorem debet ita charitatiue eū tractare ꝙ nō det ei occaſionem recidiuādi ad dn̄m .i. ad peccatū. Ideo vtendū eſt p̄cipue cū peccatoribꝰ verb̓ mollificatiuis. Et pͥmus ei deſiccans. vt vicꝫ ſi non neceſſefuerit etiā ꝑ aſpera verba correctionis deſiccet ⁊ reſtringat in ipſis verba cōmiſſionis. Quia Lu. x. dr̄ de ſamaritano ꝙ infudit vulnerato q̄ ſignificat peccatorē oleuꝫ⁊ vinum. Moraliter v̓o ꝑ nauiculam ſignificat̉ penite.tia in quā debet quilibet peccator aſcendere vt poſſit inciuitatē ſuam. ſcꝫ celeſtem hieruſaleꝫ tranſfretare. Iſtanauis penitētie. debet ex quatuor aſſeribꝰ fabricari myſticis aut tabulis. Primus aſſer p̄cogitationis ſollicitudo. ſecūdus ꝯfeſſionis plenitudo. tercius cōpunctiōisamaritudo. ⁊ qͣrtus ſatiſfactionis fortitudo. Primus gͦdꝫ eſſe p̄cogitationis ſollicitudo. Quis em̄ p̄poſitus vl̓villicus qͥ bona alicuius dn̄i expendiſſet ꝑ mēſem p̄ſumeret cōputationē facere ſine premeditatione ſollicita.Peccator em̄ multa bona recipit diſpenſanda. Bonagratie. bona nature. bona fortune. ⁊ om̄ia iſta male conſumpſit ꝓ maiori ꝑte. quō ergo ex improuiſo audeat adcomputū ſe ingerere. Qd̓ tn̄ multi faciūt qͥ p̄ſumunt indimidia hora ꝯfeſſionem facere ꝓ qua vix ſufficeret ſeptimana. nō interrogant. nō examināt. ideo ſeipſos raro vel nunqͣꝫ pn̄t penitere. ꝓpter qd̓ dicit dn̄s Hiereviij. Nullus eſt qͥ agat pnīam ſuꝑ peccato ſuo dicensqd̓ fecit. Cuiꝰ oppoſitū fecit psͣ. Dixi .i. pͥus deliberauiapud me ꝯfitebor aduerſum me iniuſticiā meam dn̄o.Multi em̄ ꝯfitent̉ peccata ſua. ſcꝫ aduerſus deū. Cumem̄ inueniunt̉ in peccatis dicūt. deus voluit. alij dicūt.Fatū mihi fecit. ſtelle mihi fecerūt. ⁊ ita ꝑ circuitū nitutvenire ad accuſandū deum fatū ⁊ ſtellas. Stellas em̄ipſe fecit ⁊ ordinauit. ⁊ ita ꝑ eas volunt oſtendere ꝙ deus ordinauit vel fecit vt peccarēt. Sꝫ vere penitēs dic̄Ego peccaui. nō fatū. nō dyabolꝰ me coegit. ſꝫ ego pluadenti ꝯſenſi. hec glo. ſuꝑ illud psͣ. Ego dixi ꝯfitebor aduerſū me. v̓bigr̄a. penitētes vere p̄cogitāt ⁊ deliberant
M