Sermo.XCI.
abſqꝫ ppl̓o eſt. iō diſponit in ea ꝯditor nr̄ ppl̓m triplicē.vicꝫ ſapiētes ad ꝯſulendū. milites ad pugnandū. artifices ad mīſtrandū. Ciues huius ciuitatis ſunt naturales ⁊ ingēiti aīe vigores quaꝝ diſtincti ſunt gͣdus. Alijem̄ gradꝰ ſunt ſuꝑiores. alij medij. ⁊ alij inferiores. Supiores qͥdeꝫ ſunt ſenſus intellectuales. Medij rōnalesInfimi ſūt aīales cū ſua familia. De hoc ppl̓o vide etiāſupͣ ſer. lxxxiij. A. Debꝫ igit̉ aīa nobilis creatura cū iſtoppl̓o accedere ad ieſuꝫ duobꝰ pedibꝰ charitatꝭ. vicꝫ de⁊ ꝓximi. Quia ſicut quis vno pede nō pōt incedere. ſicnec vna charitate pōt qͥs ad deum accedere. qꝛ dilectiodei nō pōt eſſe ſine dilectione ꝓximi. nec ecōuerſo. ſicutteſtat̉ btūs Aug. li. viij. de trini. c. xxxj. Cū duo ſint p̄ceptā charitatis dei vicꝫ ⁊ ꝓximi ꝓ vtroqꝫ vnū nō īmerito ponit̉. qꝛ nec deus ſine ꝓximo. nec ꝓximus ſine deorl̓ificari pōt. Iō dicit apl̓s ad Roma. xiij. Nemini qͥcqͣꝫ debeatꝭ niſi vt inuicē diligatꝭ. Qui em̄ diligit ꝓximūlegē adimpleuit. q. d. Neceſſario p̄ſupponit̉ ꝙ diligatꝭdeum. ⁊ ſic in dilectione dei p̄ſupponit̉ dilectio ꝓximi.Exēplū ponit Aug. Quis em̄ iniquus eſt qͥ dicat? Diligo imꝑatorē ſꝫ odio legē eiꝰ. Imꝑatoris lex eſt. Mandatū nouū do vobis vt diligatis inuicē Ioh̓. xiij. Si gͦdicas te deū diligere mādata eius obſeruā. ⁊ fratrē tuūdilige. Si aūt fratrē tuū odis quō deū diligis cuiꝰ mandata ꝯtemnis. Ecce hi duo ſpūales aīe pedes. vicꝫ charitas dei ⁊ ꝓximi qͥbꝰ ad ieſum accedere potes. Sꝫ diligenter eſt notandū ꝙ per duo media aīa cū ſua familiaaut ppl̓o ad ieſum dꝫ accedere. pͥmo ꝑ aſſiduā pctōꝝ explorationē. Quia dic̄ Ariſ. in ꝓbleumatibꝰ. Naute cū.accedūt ad litus diligent̓ explorant ꝓfundū. qꝛ ẜm ip̄mnauis ꝓfundiꝰ aque īmergit̉ dū ē in litore qͣꝫ in fundoin medioqꝫ aquaꝝ. Sꝫ qͥd ſpūaliter ꝑ nautas niſi aīashumanas q̄ in nauibꝰ corpoꝝ ferūt aut ducunt ſe permare huius mundi ꝑiculoſum. Per litus aūt intelligexp̄m. qͥ eſt litus eterne beatitudinis ad quē oēs nitunt̉ꝑuenire. Cū igit̉ ad hoc litus accedūt aīe hūane diligēter debent fundū pctōꝝ explorare. De qͦ ꝓfundo dicitſapiens Prouerb̓. xviij. Impius cū in ꝓfundū pctōꝝvenerit ꝯtemnit. Glo. oēm correctionē. pene cōminationē. deū vel ſeip̄m. qꝛ ꝓ quolibet dat ſe. vt auarus proobulo. luxurioſus ꝓ momētanea delectatiōe. Scd̓o ꝑtimorē ⁊ circūſpectionē. Quia dicit Pli. in hyſto. natu.Accedētibꝰ nauibꝰ ad litus maris maior timor ⁊ circūſpectio erigit̉ ipſis nautis. Cuius rō eſt. qꝛ nauis vt frequenter ꝓpter ꝓfunditatē aquaꝝ circa litus in funduꝫimpingens frangit̉. ⁊ ſic naufragiū cōmittit̉. Etiā dicph̓s in ꝓbleumatibꝰ. Accedens ad litus aliquā nauisꝯfeſtim velociuſqꝫ vehit̉ ad litora. qͣꝫ de litore ad aquaꝫqꝛ litus eſt naturaliter aque ⁊ eoꝝ q̄ in aqua ſunt attractiuū. ⁊ ſic fractio nauis interdū cōmittit̉. Sic moralit̓accedentibꝰ nobis ad xp̄m portū ſalutis ꝑpetue ſemꝑmaior requirit̉ timor ⁊ ꝑſpectio aīe nr̄e ne offendat ocūlos maieſtatis diuine. Ideo dicit ſapiēs Eccͣi. ij. Fili accedens ad ẜuitutē dei. Glo. ꝑ ꝯceptū melioris. ꝓpoſiti.ſta in iuſticia. ſcꝫ erga ꝓximū. ⁊ in timore .ſ. erga deum.Et Iſid̓. de ſum. bo. dicit. Quāto em̄ aditus mentꝭ deo℟ vicinior fuerit. tanto maior timor de cauēdo ſcelere īminebit. Et iſte timor pōt dici initialis qͦ qͥs timet nō ſolūpenā. ſꝫ etiā a deo ſeꝑationē. ideo ſemꝑ bonus ē. Et hꝫduos oculos ſcꝫ dextrū ⁊ ſiniſtrū. Dextro reſpicit ſurſūtimens a deo ſeꝑari. Siniſtro deorſum timēs incurrere penas. Et iſte ſunt due ale. q̄ date ſunt mulieri .ſ. aīead volandū in deſertū penitētie Apoc̄. xij. Quia p̄dictiduo timores. vicꝫ timor inferni ⁊ ſeꝑatio dei multas faciūt aīas ad xp̄m ⁊ ad pnīam cōuolare. Vel iſte timorpōt dici filialis ꝑ quē aīa reddit̉ abilis ⁊ bn̄ mobilis adinſpirationes ſpūſſancti. qͣre ꝑ talem timorē ſe ſpūiſancto om̄ino ſubijcit ⁊ in nullo repugnat ꝓut eſt poſſibile in via. Dicit hugo lib̓. ij. de ſacra. ꝑte. xij. c. v. De hoctimore dicit Gilbertus porritanus. ꝙ timor ille filialis
niſi amor eſſe conatur qͥ iam neſcit officiū timoris ⁊ pene timor eſſe deſijt. Sed qꝛ diceret aliqͥs. q̄ eſt vtilitasacceſſionis ad xp̄m? Rn̄det̉. qꝛ deguſtat aīa aerē ſuauitatis ſue. Quia dicit Ariſto. lib̓. de ꝓbleumatibꝰ. Accedens qͥs ad parietē in tenebris cum ad parietē attigeritaere ꝯtiguo parietē mox pn̄tat. Cuius rō eſt. nā īquietior qd̓āmō eſt circa montes. circa litora ⁊ circa parietesvt recitat cōmentator. Spūaliter ꝑ parietē ſubaudi xp̄ihūanitatē. ſub qͣ occultata fuit eius diuinitas. Iuxͣ illd̓Can̄. ij. En ipſe ſcꝫ deꝰ ſtat poſt parietē nr̄m .i. hūanitatē de carne noſtra aſſumptā ſcꝫ virginis Marie gl̓ioſe.Ad hūc parietē ſcꝫ xp̄m cū ꝑ penitentiā accedimus aīepedibꝰ aerē quotidie ſue natiuitatis atqꝫ dulcedinis infinite pn̄tamus. Qd̓ teſtatur Alanus in dulcedine aīe.Mox em̄ dū qͥs ad xp̄m ſua mente acceſſerit infinitameius dulcedinē eternaliter deguſtabit. Et hoc patꝫ p̄cipue de beato Aug. qͥ poſt ꝯuerſionis acceſſum ad xp̄mſtatim ſenſit dulcedinē eiꝰ. ſicut teſtat̉ in li. ſoli. Mox ſiin ipſo puncto acceſſus de quo mirā ineſtimabilēqꝫ ſenſi ſaporē refrigerij gaudijqꝫ ſempiterni. ⁊ hoc ad pͥmuꝫꝘͣtū ad ſetundū tangit euangeliſta q̄ſtionē frauduloſam cū dicit. Et interrogauit eū vnus ex eis legiſdoctortēptans eū. Magiſter qd̓ eſt mandatū maximū in legeNam dicit Criẜ. ꝙ dicebant doloſe cogitantes. vnusloquat̉ ꝓ om̄ībꝰ vt om̄es loquamur ꝑ vnū. vt ſi vnusvincit om̄s viciſſe videamur. Si aūt fuerit victus. ſolꝰvideat̉ eſſe ꝯfuſus. Sed circa hoc notandū queſtioneꝫquā fecit in fraudē: nos vertere debemus in vtilitatemEt pͥmo ſi queramus xp̄m. Magiſter qd̓ eſt mandatūmagnū in lege? Rn̄dere hꝫ ꝙ hoc eſt mādatū magnūvt vnū deū ꝯfiteamur ⁊ credamus. Iuxta illud Deut̓.iiij. Dn̄s ipſe eſt deus. ⁊ nō eſt alius p̄ter ip̄m. Sꝫ ꝯtrahͦ ſunt tria genera hoīm qͥ nō ꝯfitent̉ ſꝫ negant ſe noſſedeū. vt dicit Holc. lec. cliij. Primi ſunt auari ⁊ tenacesXpūs em̄ apparet in forma pauꝑis dūdens indigētiaꝫ⁊ petens charitatē. ⁊ ipſi paupere ꝯtemnūt. nō poterūtſe excuſare. Dn̄e apparuiſti in aliena effigie non potuimus tuā noticiā hr̄e. Sciunt em̄ ꝙ xp̄s in pn̄ti tali roba veſtit̉. Iſti ſunt de qͥbꝰ dixit xp̄s. Non poteſtis deoẜuire ⁊ mamone Math̓. vj. De iſta negatione pulchreſe excuſat Iob. xxxj. Si. id eſt non negaui qd̓ volebantpauꝑibꝰ. ⁊ oculos vidue expectare feci. Sed attende ſicut iſti negant xp̄m mō. ⁊ xp̄us eos negabit in iudiciofuturo Math̓ .xxv. Neſcio vos. Secūdo negant xp̄mp̄ſumptuoſi ⁊ audaces. Tales ſunt qͥ ꝓpria fortitudinevel rebꝰ innitentes nō recōmendant ſe deo. ne diuinuꝫimplorant auxiliū. ſicut xp̄us eos docuit Math̓. vj. Etne nos inducas ī tēptationē. Tales ſe ingerūt ꝑiculistēptationū. male ſocietati ſe īmiſcēt. ſuſpecta ꝯſortia nōrefugiūt. Et ideo cito cadūt. Hoꝝ figuram geſſit Petrus qͥ ꝓprie infirmitatis ignarus dixit xp̄o. Et ſi oportuerit me mori tecū nō te negabo Math̓. xxvj. Iſte v̓oſe eadē nocte ingerens male ſocietati curialiū ⁊ mulieꝝxp̄m ter negauit. Tales ſunt multi iactantes ſe de caſtitate ⁊ ꝯtinentia. ⁊ alios qͥ cadūt ꝯtēnentes. ⁊ ipſimet exmodica tēptatione vexati facillime capiūt̉. Idcirco ſancti viri ſe qͦtidie recōmendant deo. ſciētes qꝛ diuina bonitas eſt ⁊ nō ſua. ſi ꝯtra tēptationes reſiſtāt. Et ideo ſignanter dicit Iob. Si oſculatus ſum manū meā q̄ eſtiniquitas maxima ⁊ negatio ꝯtra deū altiſſimū. patꝫ. c.xxxj. vbi dic̄ glo. Aſculari manū eſt bonū vl̓ nature vl̓gr̄e a deo ꝯceſſum meritis hūanis tribuere. vn̄ qͥ bonaoꝑa faciunt ⁊ illa deo nō attribuūt. ſꝫ virtuti naturali ⁊prudentie ꝓprie. hi deū qͥ eſt bonitas a qͦ om̄e bonū deriuat̉ negant. Tercio ſe negant noſſe deū malicioſi ⁊ fallaces. cuiuſmodi ſunt falſi teſtes. falſi iudices. falſi aduocati. qͥ ſcienter veritatē negant qͥ eſt xp̄s Ioh̓. xvj. Falſiem̄ teſtes a iudicibꝰ onerant̉ ꝙ de materiā de qͣ fit inqͥſitio veritatē dicant. fidē p̄ſtant ⁊ voluntariae a veritate nō recedant. ſꝫ interdū recedant a cognita veritate. ⁊
Ee ij