Druckschrift 
2 (1487) Pars aestivalis de tempore
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

SermoEMA

duꝫ eis diuerſa fercula apponit. Tercius gradus quoaſcenditur eſt ſcientie omniū beneficioꝝ dei grata precognitio. recte ſequit̉ pietatē in aſcendēdo. Quia dicitGreg. j. moral̓. Nulla ſcientia eſt ſi vtilitatē pietatishabet. Et Anſelmus li. ſimilitudinū circa finē. Spiritꝰinquit ſanctus donuꝫ ſcientie ſuꝑimponit pietati cummens ſic tenet ſibi compatit̉ vt quo valeat ſaluariſcrutat̉. eiqꝫ ſpūſſanctus huius rei cognitōem largiaturEſt aūt ſcientia duplex. Una ſecularis que ẜm Bern̄.ſuꝑ Cātica inebriat charitate ſed curioſitate implet.ſed non nutrit ſed inflat. ſed edificat. iugurgitat ſed confortat. Eſt alia que ẜm beatū Augu. li. xiiij. tri.c. v. non eſt rerum vanaꝝ nec curioſaꝝ: ſed de his qͥbꝰfides ſaluberrima. que ad veram beatitudinē ducit. gignitur nutritur. defenſat̉ roborat̉. Et hoc eſt donūſpūſſancti ad qd̓ aſcendere iubet xp̄c cum dicit. Amiceaſcende ſuꝑius de pietate ad ſcīam. In hoc aſcenſu inueniat quilibet amicus dei conuiuiū. quia ſcientia menti humane p̄parat conuiuiū in die ſuo. Dicit. n. Aug. lbro de verbis dn̄i. Sicut virtus eſt cibus aīe illa ſterilitas illa fames cauſat quodāmō ieiuniū ſpūale in anima qd̓ donum ſcientie expellit ab aīa. Iuxta illud Gre.j. moral̓. Scientia in die ſuo ieiuniū facit. quia in vētreGmentis ignorantie ieiuniū ſuperat. Eſt tamen notādūGreg. ſuper Iob. xxij. moral̓. innuit triplicem menſamſacre ſcripture in quibꝰ anime ſtudioſe mediante donoſcientie diuerſimode dulciter reficiunt̉. Prima ē menſa hyſtorie in qua ſimplices cibātur ferculis groſſioribꝰfidem roborantibꝰ dum legunt in ſacra ſcriptura acin vinum mutat̉. lazarus ſuſcitat̉. cecus illuminatur. leproſus mundat̉ hmōi. Secunda menſa eſt allegorie īqua cibant̉ doctores ferculis ſubtilioribꝰ duꝫ eis panisverus de celo ꝓmittit̉ datur. vita eterna ſperat̉. ianuaceleſtis regni aꝑitur. menſa eterne refectōis p̄parat̉. copus xp̄i vere manducat̉. in quo nobis diuinitas p̄ꝑat̉ ꝓpinatur. Unde Hugo in. j. c. ſuꝑ angelicam hierarchiam. Carnem inquit nobis ieſus medulliuꝫ p̄poſuitvt per cibum carnis ad guſtuꝫ intraret diuinitatꝭ. Tercia menſa eſt anagogica in qua ꝑfectiores cibant̉ fercūlis dulcioribꝰ. Quia dicit Hugo vbi ſupra. Anagoria ēaſcenſio ſeu eleuatio mentis in ꝯtemplatōem ſuꝑnoruꝫIdeo aſcendēdo tranſcendit narratōem menſe hyſtorie. Sed ꝯtemplando tranſit vltra velamina menſe allegorie. Plana aūt aſcenſio pura ꝯtemplatio in mentemiram dulcē generat dulcedinē delectatōem refectōem. vt dicit Gregoriꝰ li. j. ſuꝑ Ezech. ꝑte. iij. omel̓. ij.Cōtemplatio amabilis valde dulcis eſt que ſuꝑ ſeip̄amaīam rapit. celeſtia aperit. terrena aūt debere ꝯtēni oſtēdit. Spualia oculis mentis patefacit. corꝑalia abſcōditvt talis ꝯtemplatrix anima dicat illud Canticoꝝ. EgoH dormio cor meū vigilat. Quartus gradus quo aſcenditur ſuꝑius eſt donum fortitudinis qd̓ ſpūſſanctꝰ ſuꝑponit dono ſcientie. Cuius eſt. qꝛ dum mens pauida timens ſibiqꝫ dono pietatis cōpatiens iam qͥd agere debeat dono ſcientie ſciēs oportet ſit fortis ad operandū que didicit. quibꝰ ſe ſaluari poſſe confidit. vt dicit Humbertus libro de ſeptē donis de dono fortitudinis. c. j. In illo aſcēſu quo de ſcientia ad fortitudinē inuenit amicus dei conuiuiū. Quia ẜm Grego. j. morali.Fortitudo in die ſua conuiuiū facit. quia dum aduerſanon metuit tripudianti cibos menti cōfidentie opponit. Dicit .n. Tullius libro. .j. rheto. Fortitudinis vt eſtvirtus moralis quattuor ſunt ſpecies. vicꝫ confidentia.magnificentia. patientia. ꝑſeuerantia. Cōfidentia ſine fiducia cōuiuantes de cōniuio vſqꝫ ad finem ſpe aſſecurat dulciter reficit. Quia ſecura mens quaſi iuge conuiuium. Prouerbi. xv. Hec expellit a conuiuantibꝰoēm diffidentiā. Iuxta illud pſal. Qui confidunt in domino ſicut mons ſyon non cōmouebit̉ ineternū. Magnificentia v̓o vt decet precioſa in ꝯuinio amminiſtrat

Quia dicit Tullius vbi ſupra. Magnificentia eſt magnarum rerum ſplendidaadminiſtratio. Patiētia aūt Icōuiuantes confortat quietat. qꝛ ẜm Caſſiodoꝝ ſuperpſal. Patientia vincit aduerſa non colluctando ſꝫ ſufferendo. non murmurando ſed gratias agēdo. Hec inqͣꝫ virtus expellit a cōuiuio vicia oppoſita vt impatientiam diſcordiā. rixam. ſeditōes ⁊cͣ. que mentis cōuiuiūmoleſtant ꝑturbant hec patientia ꝑfectius animaꝫreficit. quia ꝑfectum opus hꝫ Luce .xxij. In patientiaveſtra poſſidebitis animas veſtras. Super quo Greg.Quid eſt inquit animas poſſidere niſi perfecte in omībus viuere cunctiſqꝫ mentis morſibꝰ quaſi ex arte v̓tute dominari quod vtiqꝫ animā valde conſolat̉ reficit.Sed ꝑſeuerantia cōuiuantes ad ſtabilem manſionemtrahit inuitat. Quia ẜm Tullium ꝑſeuerantia eſt refectio dulciſſima. Naꝫ Aug. exponēs illud Math. xxiiijQui perſeueranerit in finem ⁊cͣ. Cum ꝑueneris inquitad tres panes ꝑſeuerando. hoc eſt ad cibum intellige̓. Ktiam trinitatis. habes enim viuos. Non enim panis ille finietur. ſed omnē indigentiam tuaꝫ finiet. Quintusgradus quo ſuperius aſcendit amicus dei eſt donūſilij. Quia dicit Anſel. libro ſimilitudinū ſuꝑedificat. qꝛcum mens iam fortis eſt adoperandū neceſſe eſt quidconſulere debeat. Quia dicit Gre. j. moral̓. Qui ſineſilio viuunt ſe p̄cipitationi fortune tendunt. vitā ſuaꝫnegligunt dum tranſitoria incōſulte appetunt. eterna non intelligunt vel intellecta ꝯtemnunt dum exiliū miſeriam ſuam non cognoſcunt. quia ceci ideo necſilium habere ſciunt. Et ideo tales merito in inſipiētiaſua peribunt. In hoc aſcenſu inueniat amicus dei conuiuium ſuum. hoc nuſqͣꝫ cōuenientius celebrat̉ ſicutin ſecreto mentis vbi conſilia in ſilentio tractantur. Ethoc figuratur in libro Numeri. c. ij. vbi Moyſes in rebus dubijs conſulendū dominum relictis turbis crebro reuertebatur intrauit tabernaculum vbi dominūconſuluit conſilium accepit quod populo poſtea dixitQuam figuram exponens Gregorius. xxxij. moraliuꝫdicens. Ad tabernaculū redire intrare eſt poſtpoſitisexterioribꝰ tumultibꝰ ſecretum mentis intrare. Ibi em̄dominus conſulitur et quod foris agendum eſt publice intus ſilenter auditur. Et tunc vocem dei quaſi peroccultam inſpiratōem audierat dubium in meditatiōe L.mentis ſe a carnalibus mentibꝰ abſtrahunt. Scias naͣqꝫ donum conſilij reficit ſupra modum .ſ. conſiliarios ſacris contemplationibꝰ. dum eos in tabernaculo .i.ſecreto mentis facit diuīa cōſilia audire. Et hi ſunt memoria. intelligentia. voluntas. Nam memoria abbus purgata ingrediatur ſecretum mentis. dicat cuꝫpſal. Audiam quid loquatur in me dominus deꝰ. Poſtea ingrediatur intelligentia vt veritatem iudiciorumdiſcutiat. inter conſilia a quo ſpiritu procedant diſcernat. Quia ẜm Bernardū domini ſpirituū diuerſa ſūtgenera hominū. ideo neceſſaria eſt nobis eorum diſcretio. Nam ſpiritus carnis ſuggerit mollia. ſpiritꝰ mundi vana. ſpiritus malignus amara vt iras rixas huiuſmodi. Si autem ſpiritus ſuggeſtio ſit de corpore caſtigando. de corde humiliando. de ſeruanda virtute ethabenda charitate ſine dubio ſpirituſſanctus ſuggerithec. Deinde ingrediatur voluntas vt diſcuſſa amplexetur ſi eſt ſuggeſtio a ſpirituſancto. clamat cum ſponſaCanticoꝝ. v. Anima mea liquefacta eſt vt dilectus locutus eſt queſiui non inueni ⁊cͣ. Quod exponit Prigenes dicens. Diuine conſolationis vt audio feliciſſimus effectus eſt liquefactio. liqueſit enim anima deuotione. molleſcit vt dilectus meus ſuauiter cubat. Secūdo reficit conuiuantes medios. ſcilicet vigores animenaturales ſenſus aīe rōnales milites ſiue v̓tutes morales ſacris v̓tutibꝰ. facit eos diuīa cōſilia in ſecretovere intelligere. Tercio reficit ꝯuiuantes inferiores. vtſenſus aīales et corporales interiores vt imagines ꝙͣ